أکْثِرُوا الصَّلاه عَلَيَّ، فَإنَّ صَلاتَکُمْ عَلَيَّ مَغْفِرَه لِذُنُوبِکُمْ؛

صلوات بر من را بسيار کنيد، زيرا، صلوات شما بر من مايه آمرزش گناهانتان است[1].

2. نيز، از ابودرداء از رسول خدا(ص) است که فرمود:

مَنْ صَلّي عَلَيَّ حينَ يُصْبِحُ عَشْراً وَ حينَ يُمْسي عَشْراً أدْرَکَتْهُ شَفاعَتي؛

کسي که در هر صبح و شام ده بار بر من صلوات فرستد، شفاعت من او را فرا گيرد[2].

3. از سهل بن سعد آورده است:

قَدِمَ رَسُولُ اللَّه(ص) فَإذا بِأبي طَلْحَه، فَقامَ إلَيْهِ فَتَلَقَّاهُ فَقالَ: بِأبي اَنْتَ وَ اُمّي يا رَسُولَ اللَّه إنّي لَأرَي السُّرُورَ في وَجْهِکَ، قالَ(ص): تاني جبرئيلُ آنفاً فَقالَ: يا مُحمّد! مَنْ صَلّي عَلَيْکَ مَرَّه کَتَبَ اللَّهُ بِها عَشْرَ حَسَناتٍ وَ مَحي عَنْهُ عَشْرَ سَيِّئاتٍ وَ رَفَعَ لَهُ بِها عَشْرَ دَرَجاتٍ؛

رسول خدا(ص) وارد شد که ابو طلحه به سوي او شتافت و از او استقبال کرد و گفت: «پدر و مادرم فدايت اي رسول خدا! چهره شما را مسرور مي بينم.» فرمود:

«جبرئيل به تازگي نزد من آمد و گفت: اي محمد! هر کس يک بار بر تو صلوات فرستد، خداوند، ده حسنه پاداشش داده، ده سيئه و بدي را از او زدوده و ده درجه بالايش مي برد[3].»

4. در صحيح مسلم، سنن ترمذي، سنن نسائي، مسند احمد و غير آن از ابو هريره آمده است که: رسول خدا(ص) فرمود:

مَنْ صَلّي عَلَيَّ واحِداً صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ عَشْراً[4]؛

هر کس يک صلوات بر من فرستد، خداوند ده بار بر او صلوات فرستد[5].

5. در کنزل العمال از عمار ياسر از رسول خدا(ص) روايت کند که فرمود:

إنَّ اللَّهَ أعْطي مَلَکاً مِنَ الْملائکه أسْماعَ الخَلْق، فَهُوَ قائمٌ عَلي قَبْري إلي يَوْمِ القِيامه لا يُصَلّي عَلَيَّ اَحَدٌ صَلاه إلاّ سَمَّاهُ بِاسْمِه وَ اسمِ أبيه و قالَ: يا مُحمّد صَلّي عَلَيک فُلانُ بن فُلان. وَ قَدْ ضَمِنَ لي رَبّي - تَبارَکَ وَ تَعالي- انّه أردُّ عَلَيه بِکُلِّ صَلاه عَشْرا؛

خداوند فرشته اي از فرشتگان را به اندازه همه مردم شنوائي داده و او تا روز قيامت بر قبر من ايستاده است. هيچ کس بر من صلواتي نمي فرستد مگر آنکه او را به نام و نام پدر معرفي کرده و گويد: اي محمد! فلاني پسر فلان بر تو صلوات فرستاد. پروردگار والاي من ضمانت کرده که هر صلواتش را ده بار به او باز گردانم[6].

6. در سنن ابوداود و ترمذي و نسائي و مسند احمد و مستدرک از فضاله بن عبيد آورده اند که گفت[7]:

سَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ(ص) رَجُلاً يَدعُو فِي الصَّلاه وَ لَمْ يَذْکُر اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لَمْ يُصَلِّ عَلَي النَّبي فَقالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): «عَجَّلَ هذا» ثُمَّ دَعاهُ وَ قالَ لَهُ وَ لِغَيْرِهِ: إذا صَلّي اَحَدُکُمْ فَلْيَبْدأ بِتَحْميدِ اللَّهِ وَ الثَّناءِ عَلَيْه ثُمَّ لِيُصَلِّ عَلَي النَّبي(ص) ثُمَّ لِيَدْعُ بَعْدُ ما شاءَ؛

رسول خدا(ص) شنيدند مردي در نماز دعا مي کند، ولي نه خدا را ياد کرد و نه صلوات بر پيامبر خدا(ص) فرستاد. رسول اللَّه(ص) فرمودند: «او شتاب کرد.» سپس وي را فرا خواند و به او و ديگران فرمود:

«هر گاه يکي از شما نماز خواند، ابتدا حمد و ثناي الهي کند، سپس بر پيامبر خدا(ص) صلوات فرستد، پس از آن هر چه خواست، از خدا بخواهد[8].»

7. از سعد ساعدي از رسول خدا(ص) آورده اند که فرمود:

لا صَلاه لِمَنْ لا يُصَلّي عَلَي النَّبيّ(ص)؛

نماز کسي که بر پيامبر(ص) صلوات نفرستد، نماز نيست[9].

8. از جابر از رسول خدا(ص) روايت کرده اند که فرمود:

مَنْ ذُکِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ فَقَدْ شَقي؛

کسي که نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد يقيناً ستم کرده است[10].

9. از امام حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت کرده اند که فرمود:

مَنْ ذُکِرْتُ عِنْدَهُ فَخَطَئ الصَّلاه عَلَيَّ خَطَئ طَريقَ الجَنَّه؛

کسي که نام من نزد او برده شود و صلوات بر مرا نديده انگارد، راه بهشت را نديده انگاشته است[11].

10. در مسند احمد و سنن ترمذي و غير آن، از حسين بن علي(ع) از رسول خدا(ص) روايت کرده اند که فرمود:

ألبَخيلُ مَنْ ذُکِرتُ عِنَدهُ فَلَم يُصَلِّ عَلَيَّ؛

بخيل کسي است که نام من نزد او برده شود و بر من صلوات نفرستد[12].

. در مسند احمد و در المنثور سيوطي از برده خزاعي از رسول خدا(ص) روايت کنند که فرمود:

قُولُوا: أللَّهُمَّ اجْعَلْ صَلَواتکَ وَ رَحْمتکَ وَ بَرَکاتکَ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما جَعَلْتَها عَلي إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ؛

بگوئيد: خداوندا صلوات و رحمت و برکاتت را بر محمد و آل محمد ارزاني بخش، همان گونه که آنها را بر ابراهيم ارزاني داشتي، راستي را که تو ستوده و والائي[21].

10. در کنز العمال از محمد بن عبداللَّه بن زيد از رسول خد(ص) روايت کند که فرمود:

قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم وَ بارِکْ عَلي مُحَمَّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم فِي الْعالمين إنَّک حَميدٌ مَجيدٌ، وَ السَّلام کَما عَلمتم؛

بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي، و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم در جهانيان برکت و فزوني دادي، راستي را که تو ستوده و والائي. سلام نيز همان گونه است که دانستيد[22].

11. در تفسير طبري و سيوطي از ابراهيم در ذيل آيه شريفه: «ان اللَّه و ملائکته...» آورده اند که:

قالُوا يا رَسُولَ اللَّه! هذَا السَّلام قَدْ عَرفْناه، فَکَيفَ الصَّلاه عَلَيکَ؟ فَقالَ: قُولُوا: أللَّهُمَّ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ عَبْدکَ وَ رَسُولکَ وَ أهلِ بَيْتِهِ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ؛

گفتند: اي رسول خدا! اين سلام را دانستيم، صلوات بر شما چگونه است؟ فرمود: «بگوئيد: خداوندا بر محمد بنده و رسولت و اهل بيت او صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم صلوات فرستادي، راستي را که تو ستوده و والائي[23].

12. در کنز العمال از ام المؤمنين عايشه روايت کند که گفت:

قالَ اَصحابُ النَّبيّ(ص): يا رَسُول اللَّه أُمِرنا أنْ نکثر الصَّلاه عَلَيکَ فِي اللَّيْلَه الغراء وَ اليَوْم الأزْهَرِ وَ أحبّ ما صَلّينا عَلَيکَ کَما تُحِبّ، قالَ: «قُولُوا: أللّهمّ صلّ علي مُحمّدٍ وَ عَلي آلِ مُحَمَّدٍ کَما صَلَّيْتَ عَلي إبراهيمَ وَ آلَ إبراهيم، وَ ارْحَمْ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ کَما رحمتَ إبراهيم وَ آلَ إبراهيم، وَ بارِکْ عَلي مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحمَّد کَما بارَکْتَ عَلي إبراهيم وَ آلِ إبراهيم إنَّکَ حَميدٌ مَجيدٌ، وَ أمَّا السَّلامُ فَقَدْ عرفتم کَيْف هُوَ؛

صحابه پيامبر گفتد: اي رسول خدا! فرموده شديم تا در شب تار و روز روشن، صلوات بر شما را بسيار کنيم. (چه زيباست که) محبوب ترين صلوات ما بر شما به گونه اي باشد که دوست مي داريد، فرمود: بگوئيد: خداوندا بر محمد و آل محمد صلوات فرست، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم صلوات فرستادي، و محمد و آل محمد را ببخشاي، همان گونه که ابراهيم و آل ابراهيم را بخشودي، و بر محمد و آل محمد برکت و فزوني بخش، همان گونه که بر ابراهيم و آل ابراهيم برکت و فزوني دادي، راستي را که تو ستوده و والائي. اما کيفيت سلام را که خود دانستيد[24].

________________________________________

-[1]کنز العمال، ج 1، ص 436.

[2]همان، ص 439.

.[3]همان، ج 1، ص 447-436 و ج 2، ص 179.

اين روايت از زبان ابوطلحه با اين زيادت آمده است: و فرشته به او (فرستنده صلوات) همان را گويد که به شما گفته است. گفتم: اي جبرئيل! اين فرشته کيست؟ گفت: خداي عز و جل از هنگامي که شما را آفريده تا زماني که مبعوثتان کرده و فرشته را بر شما گماشته است؛ هيچ يک از امت شما بر شما صلوات نفرستد مگر آنکه (فرشته به او) گويد: و تو! خداوند بر تو صلوات فرستاد. کنزل العمال، ج 1، ص 449-440 و ج 2، ص 181.

اين روايت از سعيد بن عمر انصاري و ابو برده بن نيار و انس نيز آمده است. کنزل العمال، ج 1، ص 438، 448 - 449؛ سنن نسائي، ج 3، ص 50؛ کتاب الصلاه، باب فضل صلوات بر پيامبر(ص)؛ فرائد السمطين، ج 1، ص 24؛ تاريخ بغداد، ج 8، ص 281.

.[4]عبارت از صحيح مسلم است.

[5]. صحيح مسلم، ج 1، ص 306؛ کتاب الصلاه، باب صلوات بر پيامبر(ص)؛ سنن ترمذي، ج2، ص 270. سنن نسائي، ج 3، ص 50. مسند طياسي، ج 1، ص 283، حديث 2122؛ رياض الصالحين، ص 381؛ اسباب التنزيل واحدي، ص 250؛ درالمنثور سيوطي، ج 5، ص218؛ تفسير قرطبي، ج 14، ص 294.

[6]. کنز العمال، ج 1، ص 450-448.

[7]. عبارت از ابو داود است.

[8]. سنن ابو داود، ج 2، ص 77، حديث 1480؛ سنن ترمذي، کتاب دعا، ج 13، ص 21. در روايت ديگر از همين باب آمده است: رسول خدا(ص) به مردي که نماز خواند و براي خويش دعا کرد ولي نه خدا را سپاس گفت و نه بر پيامبر خدا صلوات فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! هرگاه نماز خواندي و نشستي، خداي را سپاس گوي و بر من صلوات فرست. سپس از او بخواه. آن حضرت به فرد ديگري که نماز گزارد و سپاس خدا گفت و صلوات بر پيامبر فرستاد، فرمود: اي نمازگزار! دعا کن که اجابت مي شود. مسند احمد، ج 6، ص 18؛ سنن نسائي، ج 3، ص 44؛ مستدرک حاکم، ج 1، ص 268؛ رياض الصالحين نبوي، ص 382.

[9]. سنن ابن ماجه، ج 1، ص 401، 400.

[10]. همان.

[11]. کنز العمال، ج 1، ص 438 از طبراني. همانند اين حديث را از ابن عباس نيز در، ج 1، ص438 مي بينيد. و نيز در تفسير درالمنثور، ج 5، ص 218؛ ابن ماجه، ص 294.

[12]. مسند احمد، ج 1، ص 201؛ سنن ترمذي، کتاب دعا، ج 13، ص 62 -63؛ کنزل العمال، ج1، ص 437، از حسن که ظاهراً اشتباه است. زيرا مؤلف خود گفته است: اين حديث را از احمد و ترمذي و نسائي و ابن حبان روايت کرده اند. (لذا بايد از حسين(ع) باشد.) همانند اين حديث را از عوف بن مالک و حسن و جابر و ابو هريره و قتاده نيز، در کنزل العمال، ج1، ص 438-436 و 453 مي يابيد. و نيز در تفسير الدر المنثور، ج 5، ص 218؛ و رياض الصالحين، ص 382.

[13]. تفسير در المنثور، ج 5، ص 217؛ کنزل العمال، ج 2، ص 176.

[14]. صحيح مسلم، کتاب الصلاه، ج 1، ص 305، حديث 67؛ سنن دارمي، ج 1، ص 310؛ سنن ابوداود، ج 1، ص 258، حديث 980؛ سنن نسائي، ج 3، ص 45 - 47؛ سنن ترمذي، کتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 2، ص 95؛ موطأ مالک، ج 1، ص 165 - 166؛ مسند احمد، ج 5، ص 274 و ج 4، ص 118؛ کنز العمال، ج 2، ص 182؛ تفسير قرطبي، ج 4، ص 233؛ تفسير در المنثور ، ج 5، ص 216 - 217؛ تفسير ابن کثير، ج 3، ص 508؛ تفسير خازن، ج 3، ص 477؛ مستدرک الصحيحين، ج 1، ص 268؛ سنن بيهقي، ج 2، ص 378.

.[15]صحيح بخاري، کتاب تفسير، تفسير سوره احزاب، ج 3، ص 119 و کتاب دعوات، ج 4، ص 72؛ سنن نسائي، ج 3، ص 49؛ سنن ابن ماجه، ج 1،ص292، حديث 902؛ مسند احمد، ج3، ص47؛ تفسير در المنثور، ج5، ص217.

[16] تفسير طبري، تفسير سوره احزاب، ج 22، ص 31؛ تفسير درالمنثور، ج 5، ص 216.

[17]. سنن نسائي، کتاب سهو، ج 3، ص 49.

[18]. همان، ص 48؛ مسند احمد، ج 1، ص 162.

[19]. کنز العمال، ج 2، ص 176؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216.

[20]. صحيح بخاري ، کتاب بدء الخلق ، ج 2، ص 160 - 159 و کتاب تفسير ، تفسير سوره احزاب ، ج 3، ص 119 و کتاب الدعوات، ج 4، ص 72؛ صحيح مسلم، کتاب صلاه، ج 1، ص 305، حديث 66؛ سنن ابو داود، ج 1، ص 257، حديث 976؛ سنن دارمي، ج 1، ص309؛ سنن نسائي، ج 3، ص 48-47؛ سنن ترمذي، ج 2، ص 268؛ سنن ابن ماجه، حديث 904. مسند احمد، ج 4، ص 244-241؛ تفسير طبري، ج 22، ص 31؛ تفسير قرطبي، ج 14، ص 334؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216-215؛ کنز العمال، ج 2، ص 180؛ تفسير ابن کثير، ج 3، ص 507.

[21]. مسند احمد، ج 5، ص 353؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 218؛ کنزل العمال، ج 1، ص 442

[22]. کنز العمال، ج 1، ص 442.

[23]. تفسير طبري، ج 2، ص 32؛ تفسير در المنثور، ج 5، ص 216.

[24]. کنزالعمال، ج 2، ص 182 و ج 1، ص 43.

برگرفته از : مرکز نشر اعتقادات