احمدی‌نژاد و رییس درگذشته دانشگاه علامه؛ سکوت،‌تجلیل یا برائت؟

هر قضاوتی که درباره صدرالدین شریعتی داشته باشیم با محمود احمدی‌نژاد گره می خورد. چرا که او بود که فضای دانشگاه را تغییر داد و از این رو تا روحانی آمد در زمره نخستین کارها برکناری همین آقای شریعتی بود. موضع احمدی نژاد درباره صدرالدین شریعتی آزمون دیگری است دربارهٔ میزان صداقت او در بازآرایی چهره و مدعاهای بعد از ریاست جمهوری.

   عصر ایران؛ همه به یاد دارند که محمود احمدی‌نژاد در دوران ریاست جمهوری اصرار داشت خود را یک چهره دانشگاهی معرفی کند و بدین شکل از سیاسیون و دیگران متمایز باشد و حتی می‌گفت از همه نخبه ترم! او در سال ۷۲ و  قبل از استانداری اردبیل مشاور وزیر علوم شده بود. البته وقتی سطح وزارت علوم از دکتر معین به هاشمی گلپایگانی رییس دبیر خانه شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید طبعا مشاور هم باید آدمی در حد احمدی‌نژاد باشد که قبل از آن به توصیه‌هایی یک شغل عادی در شرکت آتی‌ساز یافته بود.

  این اشارات برای آن است که یادآور شویم این روزها و در پی درگذشت آقای صدرالدین شریعتی رییس دانشگاه علامه که احمدی‌نژادِ آن دانشگاه بود شاهد سه نوع واکنش هستیم: یکی اصول‌گرایان حامی رفتارهای او که معتقدند دانشگاه را اسلامی می‌کرد و خصوصا از تفکیک جنسیتی در دوران او یاد می‌کنند. دیگری منتقدان اعم از استادان و دانشجویان اخراجی که برخوردها و رفتارهای او را در فضای مجازی یادآور می‌شوند و مهم‌ترین اقدام در آغاز دولت روحانی را برکناری صدرالدین شریعتی به دست جعفر توفیقی و به احترام دانشجو و استاد می‌دانند در حالی که سرپرست وزارت علوم بود و سرپرست‌ها مدارا می‌کنند چون ممکن است گزینه وزارت باشند ولی دکتر توفیقی گفت کرامت استاد و دانشجو لازم‌تر است و سومی کار به دستانی که تا مقام سابقی از دنیا می‌رود در وصف او می‌نویسند و اگر هم بگویی مگر شما با کارهای او موافق بودید پاسخ خواهند داد دست مرده از دنیا کوتاه است و بهتر است درباره اموات کارهای نیک بازگفته شود.

  جالب‌تر از همه پیام آقای شریعتی وزیر ارشاد است که در دولت روحانی هم وزیر ارشاد بود در حالی که افتخار آن دولت برکناری صدرالدین شریعتی بود. اقدامی که صدای حسین شریعتمداری و کیهان را درآورد و نوشت: «باید از جناب روحانی پرسید آن کلید کذایی که در تبلیغات ریاست جمهوری به مردم نشان دادید، کلید حل مشکلات بود یا سوئیچ‌ بولدوزر؟»

   برکناری صدرالدین شریعتی در همان آغاز دولت روحانی آن قدر سر‌و‌صدا کرد که آیت‌الله مهدوی کنی هم در مراسم آغاز سال تحصیلی دانشگاه امام صادق در همان موقع  اقدام سرپرست وزارت علوم در برکناری رییس یک دانشگاه را کار خوبی عنوان نکرد ولی کوشید به رییس جمهور (‌روحانی) منتسب نکند چرا که حسن روحانی همچنان عضو تشکل جامعه روحانیت مبارز بود اگرچه در جلسات آن به خاطر حمایت از احمدی‌نژاد شرکت نمی‌کرد و از رقیبان او حمایت کرده بودند!

  جعفر توفیقی، سرپرست وزارت علوم، اما در در گفت‌وگو با روزنامه بهار باتأکید بر «اصلاح رفتارهای مدیریتی افراطی در دانشگاه‌ها» گفت: «ما برآنیم که از کرامت استادان و دانشجویان دفاع کنیم.»

  هم‌زمان روزنامه شرق نیز فهرست «۱۵ اقدام پربازتاب» رئیس برکنار شده دانشگاه علامه طباطبایی از جمله برکناری ده‌ها استاد این دانشگاه را منتشر کرد.   کیهان هم بعد از برکناری سراغ او رفت و از قول او نوشت: استادان را به دلیل فساد اخلاقی برکنار کرده است!

  لحن و رفتارهای صدرالدین شریعتی به قدری برای دانشگاهیان مستقل غیر قابل‌قبول بود که صدای رییس اصول‌گرای پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی را هم درآورد تا جایی که دکتر حمید رضا آیت‌اللهی در انتقاد از توجیهات صدرالدین شریعتی در مصاحبه با کیهان در مقاله‌ای نوشت: 

    اغلب مخالفان ایشان پاک‌ترین، انقلابی‌ترین و متدین‌ترین و فرهیخته‌ترین اعضای هیات علمی دانشگاه هستند و پرسید: ‌« نکند آن دانشجویانی که برای ایشان جاسوسی می‌کرده‌اند برای آنکه استادی در قبال خواستهٔ ناحق آنها مقاومت کرده بود برای انتقام، چنین اتهام‌هایی را مطرح کرده‌اند تا هم نمره‌ای بدست آورند و هم بتوانند در دوره‌های بالاتر بدون آزمون وارد شوند. چرا در دانشگاه مشهور است برای آنکه پرونده ارتقای یک عضو هیأت علمی بتواند در هیأت ممیزه مطرح شود باید یک خودشیرینی و دست‌بوسی برای آقای شریعتی بکند تا بتواند به حق خود برسد؟ چرا اغلب کسانی که مسئولیت گرفته‌اند با ترس از تهدیدهای ایشان مجبور به همراهی با ظلم‌های بسیار ایشان شده‌اند؟ نکند برخی برای اشتغال در دانشگاه این‌همه استادان پاک را بدنام کرده‌اند؟

  بسیاری از دانشگاهیان حداقل یک بار از ایشان دروغ و تهمت شنیده‌اند. بسیاری از کارکنان از بی حرمتی‌هایی که ایشان در جلسات به افراد محترم جامعه روا داشته‌اند خاطره دارند. هرچه فرد نزدیک‌تر باشد بی‌حرمتی به افراد بیشتری را شنیده است. بسیاری از مسئولان کشور از بالا تا پایین به نحوی در معرض بی‌حرمتی‌های ایشان در جلسات قرار گرفته‌اند. بعید است در کشور کسی را بتوان پیدا کرد که به اندازه ایشان مثال کامل تکبر و خودبزرگ‌بینی باشد. آیا شرع مقدس دستور داده است همه را تحقیر کنند؟ ایشان همانند فرعون با خوار‌کردن اعضای هیات علمی آنها را به اطاعت از خود وامی‌داشته اند. آنها که عزت نفس خود را به این خفت‌ها نمی‌فروختند یا پای تمامی عواقب آن نششسته‌اند یا اصلا خود را از دانشگاه کنار کشیده و هر روز نیز خشنودتر از تصمیم خود هستند. رفتار زننده ایشان در آنکه بسیاری افراد را ماه‌ها پشت در اتاق نگاه دارند و نگذارند حق خود را حداقل مطرح کنند بر اساس چه مبنای شرعی، قانونی و حتی انسانی است؟ اگر به شما بگویند در یک دانشگاه آمریکایی یک مسئول، ماه‌ها یک استاد دانشگاه را ساعت‌ها پشت در اتاق خود نگه‌داشته است و اجازه طرح خواسته‌اش را به او نمی‌دهد آیا آن را مثال بارزی از خوی استکباری آنها نمی‌دانید و در بوق و کرنا نمی‌کنید؟ این رفتار ضد انسانی در کجای جهان می‌تواند توجیه داشته باشد.»

   دکتر آیت‌اللهی که با عنوان استاد فلسفه دانشگاه علامه طباطبایی امضا کرده بود در پایان نوشت:

   «خود در جلساتی شاهد بوده‌ام که قریب به اتفاق اعضای هیات علمی را افرادی غیر قابل اعتماد و دین‌گریز جلوه می‌دادند و حتی علوم انسانی دانشگاهی را جز غرب‌زدگی نمی‌دانسته‌اند و به همین دلیل در این چند ساله سعی کرده‌اند که یکی‌یکی رشته‌های علوم انسانی ضروری برای کشور را حذف کنند. درحالی که اغلب قهرمانان مبارزه با غرب‌زدگی در دانشگاه علامه طباطبایی هستند؛ و همین افراد برخلاف ایشان و نوچه هایشان آثار ارزشمندی را در تدوین علوم انسانی ایرانی اسلامی بوجود آورده اند و گرههای کور تفکر غربی را دقیقا نشان داده‌اند.» - [ منبع نامه دکتر آیت‌اللهی: دین‌آنلاین]

         حجت الاسلام صدرالدین شریعتی حالا در پی سکته درگذشته و هنوز کسی که موجب برکشیدن او شد پیام تسلیت صادر نکرده است. درست است که احمدی نژاد در بسیاری از اتفاقات ساکت است و در برخی تجمعات رسمی هم به عمد فراموش می‌شود و ترجیح می‌دهند به روحانی و خاتمی و ظریف کار داشته باشند نه به او ولی این یکی تفاوت دارد.

   چون اگر کاری که صدرالدین شریعتی در دوران صدرات احمدی‌نژاد با دانشگاه و استاد و دانشجو انجام داد و طبعا به حساب دولت معجزه هزاره سوم  گذاشته شد مورد تایید اوست چرا مانند دیگران تجلیل نمی‌کند؟ اگر هم در ادعای آزادی‌خواهی و لیبرال و دموکرات شدن صادق است آیا حاضر است از آنچه در آن ۸ سال با اتکا به تغییر فضای سیاسی و اجتماعی و ریاست جمهوری او در دانشگاه علامه طباطبایی شد اعلام برائت کند یا نه؟‌

  یادمان باشد اگر قرار باشد هر که از دنیا می‌رود جز نیکی گفته نشود تاریخ بی معنی می‌شد چون آدم ها همه می‌میرند و چه باید کرد با خاطرات آدم‌های موجه از او. مثلا این که در همان اوایل ریاست دست‌رسی استادان و کارکنان به ای‌میل را منع کرده بود چون معتقد بود تصاویر فسق‌آمیز در یاهو دیده می‌شود. یا از یک استاد برجسته و فقید نقل شده بود که بعدها در دیداری با او از این که خود را بازنشسته کرد تا از او دور شود اظهار تاسف کرده و استاد پنداشته بود متنبه شده ولی بلافاصله شنیده بود: کاش بازنشسته نشده بودید تا اخراج‌تان می‌کردم! 

  به هر رو او از دنیا رفته اما درباره کارنامه اش بحث درگرفته و خاطره تازه شده و در این فقره به عنوان حرکتی نو می‌شد و می‌شود عملکرد او را در همان دانشگاه علامه نقد کرد. هم موافقان بیایند و هم اخراج‌شدگان وآسیب دیدگان و نهایتا از افراد بخواهند اگرچه بسیاری شاهد لحن تند او بوده‌اند اما جانب ادب را رعایت کنند تا روح مرحوم در آرامش باشد.

  یک روزنامه نگار شناخته شده که غالبا جانب احتیاط را رعایت می‌کند و در آن زمان دانشجوی مقطع فوق لیسانس دانشگاه علامه بوده نوشته در دانشگاه‌های دیگر پرسه می‌زده چون فضای علامه به اتاق گاز شبیه شده بود که تنها حامیان و همفکران او از ماسک آسیب ندیدن برخوردار بودند!

   آنچه از رفتار او نزد اصول‌گریان رادیکال مطلوب بوده همان وجوه انتقادی مخالفان است و هر دو را باید به حساب عصری گذاشت که با احمدی‌نژاد شروع شد و مسیر را تغییر داد. با هسته‌ای هسته‌ای و میدان دادن به امثال صدرالدین شریعتی  اعتمادهایی را جلب کرد تا به مرور حلقه خود را روی کار بیاورد و حامیان و برکشندگان چشم باز کردند و دیدند چه کلاه گشادی بر سرشان رفته است!

  هر قضاوتی که درباره صدرالدین شریعتی داشته باشیم با محمود احمدی‌نژاد گره می‌خورد. چرا که تا قبل از احمدی نژاد درس اخلاق می داد و به ریاست دانشکده هم رسید اما ریاست به خاطر احمدی نژاد بود  تا روحانی آمد و در زمره نخستین کارها برکناری همین آقای شریعتی بود که بسیار هم به چشم آمد و نشانه تغییر تلقی شد.  

  درباره صدرالدین شریعتی و آنچه بر سر دانشگاه آورد و استادانی که غیر خودی می‌پنداشت نوشته‌اند و می‌نویسند و اینجا یادداشت دربارهٔ موضع احمدی‌نژاد است و کارنامهٔ صدرالدین شریعتی آزمون دیگری می‌تواند باشد دربارهٔ میزان صداقت او در بازآرایی چهره و مدعاهای بعد از ریاست جمهوری.