روزنامه آمریکایی "وال استریت ژورنال" در گزارشی مدعی شد چین به طور گسترده و تحت پوشش شبکه ای پیچیده از شرکت های صوری از صنایع نظامی ایران به ویژه در زمینه تولید پهپادهای انتحاری حمایت می کند.

به گزارش عصرایران و بر اساس این گزارش، شرکت‌های چینی همچنان به طور گسترده موتورها، میکروچیپ‌ها و سایر قطعات را برای تولید پهپادهای انتحاری شاهد به ایران و روسیه عرضه می‌کنند و آشکارا تحریم‌های ایالات متحده را نادیده می‌گیرند.

وال استریت ژورنال در این باره نوشته: در 5 مارس (یک هفته پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران)، همزمان با اینکه ارتش‌های ایالات متحده و اسرائیل اهداف ایرانی را هدف قرار می دادند و تهران حملاتی تلافی جویانه را به تل‌آویو و کشورهای حوزه خلیج فارس که میزبان پایگاه‌های آمریکایی هستند، انجام می داد، یک ایمیل از سروری واقع در چین منتشر شد.

در پیام شرکت فناوری پیروزی "شیامن" چین آمده بود: "ما از تجاوز علیه ایران عمیقا شوکه و خشمگین هستیم و قلب‌هایمان با شماست." این شرکت پیشنهاد فروش موتورهای طراحی‌شده توسط آلمان را که برای تامین نیروی پهپادهای تهاجمی یک‌طرفه (انتحاری) استفاده می‌شوند، ارائه داد.

این گزارش در ادامه ادعا کرده، طبق داده‌های گمرک چین، شرکت‌های چینی صدها کانتینر از قطعات را به کارخانه‌هایی در ایران و روسیه ارسال می‌کنند. به عنوان مثال، شرکت فناوری پیروزی "شیامن" موتورهای لیمباخ L550 را به آنها می‌فروشد که یکی از اجزای کلیدی پهپاد انتحاری شاهد 136 است که توسط روسیه برای حمله به اوکراین استفاده می شود.

گفتنی است پهپاد شاهد یک پهپاد کاملا بومی تولید ایران است که پس از عملکرد موفق آن در جنگ اوکراین، بسیاری از کشورها از جمله آمریکا و چین و روسیه نسخه های کپی برداری شده از آن را تولید کرده اند. ایران همچنین طبق قراردادی با روسیه مجوز تولید انبوه این نوع پهپاد در داخل خاک روسیه را به مسکو فروخته است.

مقامات سابق خزانه‌داری ایالات متحده گفتند که چین مدت‌هاست به عنوان یک مرکز ترانزیت برای قطعات ساخت آمریکا و اروپا عمل می‌کند که می‌توانند به تاسیسات تولید پهپاد در ایران و روسیه هدایت شوند. آنها افزودند که چنین قطعاتی به طور فزاینده‌ای در خود چین، اغلب در کارخانه‌های کوچک‌تری که تحریم‌های غرب مانع آنها نمی‌شود، تولید می‌شوند.

تحقیقات وزارت خزانه‌داری ایالات متحده نشان داد که تقریبا تمام قطعات آمریکایی و اروپایی از طریق توزیع‌کنندگان مجاز به خرده‌فروشان در سرزمین اصلی چین یا هنگ کنگ ارسال شده و سپس آنها را به ایران یا روسیه ارسال می‌کنند.

پرداخت‌ها معمولا از طریق شرکت‌های صوری انجام می‌شود که به راحتی می‌توانند در هنگ کنگ تاسیس شوند و به پنهان کردن مقصد نهایی کالاها کمک کنند.

خزانه‌داری ایالات متحده در سال 2024 تحریم‌هایی را علیه شبکه‌ای از شرکت‌های صوری مستقر در هنگ کنگ اعمال کرد. یک سال بعد، شبکه جدیدی از شرکت‌های هنگ کنگی به عنوان پوششی برای ادامه فعالیت‌های سابق استفاده می‌شد.

یک مقام سابق وزارت خزانه‌داری ایالات متحده که بر برنامه‌های تحریم در دفتر کنترل دارایی‌های خارجی (OFAC) نظارت داشت، گفت: "چینی‌ها حتی با وجود اینکه نقش آنها بارها در گزارش‌های عمومی درباره ناقضان تحریم‌های آمریکا آشکار شده است، وقعی به این گزارش ها نگذاشتند."

گروه تحقیقات تسلیحات جنگی مستقر در بریتانیا که در مورد قاچاق غیرقانونی اسلحه تحقیق می‌کند، اعلام کرد که "افزایش قابل توجهی" در استفاده از قطعات تولیدکنندگان چینی در پهپادهای شاهد مشاهده کرده است.

داده‌های گمرک چین همچنین نشان می‌دهد که شرکت‌های محلی علیرغم تحریم‌های ایالات متحده و اروپا، به طور فزاینده‌ای مایل به تجارت آشکار قطعات پهپاد هستند.به گفته مقامات فعلی و سابق، ایالات متحده نمی‌تواند این تجارت را به طور کامل متوقف کند، بنابراین هدف آن افزایش هزینه‌ها برای ایران و روسیه تا حد امکان است. 

از سوی دیگر بنا به گزارش بلومبرگ، روسیه اکنون بیش از 90 درصد از فناوری های تحریم‌شده خود را از طریق چین وارد می‌کند که نشانه‌ای از وابستگی فزاینده مسکو به پکن در بحبوحه جنگ اوکراین است.

به گفته افراد آشنا با این موضوع که نخواستند نامشان فاش شود، این رقم نسبت به حدود 80 درصد در سال گذشته افزایش یافته است، زیرا اتحادیه اروپا مسیرهایی را که روسیه برای دستیابی به کالاها و فناوری های تحریمی استفاده می‌کند،می بندد. با این حال روسیه توانسته است با تکیه بر این حمایت چین، تولید بسیاری از سیستم‌های تسلیحاتی خود از جمله موشک و پهپاد را افزایش دهد.