به گزارش جماران به نقل از الجزیره، شهر فوجیساوا در جنوب توکیو شاهد بحث و جدل فزاینده‌ای در مورد پروژه‌ای برای ساخت مسجد است. این موضوع منعکس‌کننده تنش فزاینده‌ای در ژاپن بین نیاز به نیروی کار خارجی و افزایش گفتمان ملی‌گرایانه مخالف مهاجرت است.

این بحث و جدل در حالی رخ می‌دهد که ژاپن با کاهش شدید جمعیت روبرو است که این کشور را به سمت پذیرش تعداد فزاینده‌ای از کارگران خارجی، به ویژه از کشورهای آسیایی سوق داده است.

تعداد مسلمانان در ژاپن حدود ۳۶۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود، در حالی که تعداد آنها در دهه ۱۹۸۰ از چند هزار نفر تجاوز نمی‌کرد. در همین حال، تعداد کل خارجی‌ها در سال ۲۰۲۵ از چهار میلیون نفر فراتر رفت.

این ابتکار در سال ۲۰۲۱ آغاز شد، زمانی که مسلمانان محلی گروهی را برای خرید زمینی به مساحت حدود هزار متر مربع با هدف ساخت مسجد تا سال ۲۰۲۷ تشکیل دادند تا نیازهای جامعه مسلمان رو به رشد در منطقه را برآورده کنند.

این پروژه همزمان است با ظهور نیروهای راست افراطی، برجسته‌ترین آنها حزب سانسیتو، که شعار «ژاپنی‌ها اول» را سر می‌دهد و در سال ۲۰۲۵ دستاوردهای انتخاباتی قابل توجهی کسب کرد. همچنین، رسیدن سانای تاکایشی به قدرت، گرایش ملی‌گرایانه‌ای را منعکس می‌کند که نگرانی‌هایی را در مورد افزایش گفتمان ضد خارجی‌ها ایجاد می‌کند.

در بحبوحه این فضا، سوزومو کیکوتاکه، یوتیوبر راست‌گرا، کمپینی را علیه این پروژه رهبری کرد و در جریان آن اتهامات ثابت‌نشده‌ای را منتشر کرد، از جمله ادعاهایی مبنی بر ارتکاب جرم توسط اعضای پروژه و هشدار در مورد اثرات زیست‌محیطی ادعایی مربوط به ساخت قبرستان اسلامی. علی‌رغم رد این ادعاها، آنها به دامن زدن به ترس در بین ساکنان کمک کردند.

گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که شهرداری فوجی‌ساوا، که با این پروژه موافقت کرده است، هزاران تماس و نامه اعتراضی دریافت کرده است که بر روند کار اداری آن تأثیر گذاشته است.

در تلاشی برای مهار تنش، متولیان پروژه جلسات توجیهی را با ساکنان محلی ترتیب دادند، اما این تلاش‌ها به طور کامل شک و تردیدها را برطرف نکرد. با این حال، برخی از ساکنان نگرانی خود را از ابهام ماهیت فعالیت‌ها در داخل مسجد پنهان نمی‌کنند و تأکید می‌کنند که بحث‌ها برای رفع نگرانی‌ها کافی نبوده است.

از سوی دیگر، متولیان پروژه بر تمایل خود به ادغام و احترام به قوانین محلی تأکید می‌کنند و بر تمایل خود به همزیستی مسالمت‌آمیز تاکید می‌کنند. یکی از مسلمانان با اصالت سریلانکایی می‌گوید: «همه ما ژاپن را دوست داریم و به هیچ وجه به دنبال ایجاد مشکل برای جامعه محلی نیستیم. هر کاری که لازم باشد برای احترام به قوانین آنها انجام خواهیم داد.»

کارشناسان معتقدند که راه حل در ترکیب عدم پیروی از اطلاعات نادرست و جستجوی ارزش‌های انسانی مشترک نهفته است.

در این زمینه، یو ناکانو، استاد دانشگاه کیو می‌گوید: «ما احساس سردرگمی ساکنان نسبت به فرهنگی که نمی‌شناسند را درک می‌کنیم، اما تلاش برای تشدید این احساس از طریق اطلاعات بی‌اساس مشکل‌ساز است.»

ناکانو با افزودن این نکته توضیح می‌دهد که یک همگرایی اخلاقی وجود دارد که می‌توان بر آن بنا کرد: «بین ژاپن و اسلام، ارزش‌های مشترکی مانند وقت‌شناسی و احترام به والدین وجود دارد… و مهم است که جامعه ژاپن به این فکر کند که چگونه از آن‌ها به عنوان انسان استقبال کند.»

این مسئله منعکس‌کننده چالش‌های گسترده‌تری است که ژاپن در مدیریت تنوع فرهنگی و مذهبی با آن روبروست، در میان تعادل دقیقی بین الزامات اقتصاد و نگرانی‌های هویتی، در زمانی که تأثیر گفتمان‌های پوپولیستی بر بحث عمومی در حال افزایش است.

گزارش‌ها حاکی از افزایش سیاست‌ها و قوانینی در ژاپن است که بر خارجی‌ها سخت‌گیری می‌کند، از جمله تصمیمی در منطقه ایباراکی برای پاداش دادن به گزارش‌دهندگان کارگران غیرقانونی، و افزایش هزینه‌های ویزا تا سطوحی که ممکن است به ۳۰ برابر برسد.

روزنامه آساهی شیمبون ژاپن هشدار داد که این سیستم گزارش‌دهی ممکن است خارجی‌ها را به سمت پنهان شدن غیرقانونی یا ارتکاب تخلفات قانونی بیشتر سوق دهد.

ریکو سوزوکی، استاد دانشگاه کوکوگاکوئین و متخصص در سیاست مهاجرت ژاپن، با ابراز تأسف می‌گوید: «این شکلی از بیگانه‌هراسی است که توسط مقامات حمایت می‌شود.»

وی در مصاحبه با این روزنامه افزود: «این اقدام ممکن است به تشدید اختلافات بین شهروندان ژاپنی و خارجی‌ها در کشور منجر شود.»

مقامات این اقدامات را با مبارزه با کار غیرقانونی و تأمین مالی سیاست‌های ادغام توجیه می‌کنند، اما با انتقاداتی روبرو هستند مبنی بر اینکه نظارت را تقویت می‌کنند و خارجی‌ها را به عنوان «بار اقتصادی» یا «هدف آسان» سیاسی هدف قرار می‌دهند.

جنبه رد رسمی و مردمی، سخن یک پژوهشگر را منعکس می‌کند: «این شکلی از بیگانه‌هراسی است که توسط مقامات حمایت می‌شود… و ممکن است شکاف بین ژاپنی‌ها و خارجی‌ها را عمیق‌تر کند.»

در مقابل، گفتمانی در دفاع از خارجی‌ها و حق آن‌ها در رفتار عادلانه برجسته می‌شود، همانطور که در سخن نماینده‌ای از جوامع آمده است: «این افراد نیز مانند ژاپنی‌ها مالیات می‌پردازند… نباید بارهایی بر آن‌ها تحمیل شود که آن‌ها را مجبور به ترک کنند.»