به گزارش جماران؛ حجت‌الاسلام والمسلمین حمید شهریاری گفت: شیعه‌سازی پروژه نظام جمهوری اسلامی نیست و سنی‌سازی هم نباید پروژه هیچ کشوری باشد، چون بنا نیست که همه مذهب واحدی شویم.

 حجت‌الاسلام والمسلمین حمید شهریاری در همایش علمی «جایگاه شناسی تقریب مذاهب در شرایط کنونی» که در پژوهشگاه مطالعاتی مجمع تقریب مذاهب اسلامی برگزار شد اظهار کرد: در حوزه تقریب تفاسیر و توصیفات متنوع و متکثری داریم، ما معتقد هستیم که تقریب مذاهب اسلامی به معنای تقریب صاحبان مذاهب اسلامی است، بدین معنا که مقصود اصلی از تقریب وحدت به معنای فلسفی آن نیست که در عقیده، فقه و تاریخ یکی بشویم، بلکه مذاهب مختلف، فقه‌ها و تاریخ‌های مختلف دارند و تفسیرهای مختلفی از قرآن ارائه می‌دهند و تحلیل‌های مختلفی از رویدادهای اسلامی دارند.

دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: در واقع بنا نیست که مذاهب یکی بشوند، یعنی اکنون به عنوان مثال هفت تا هشت مذهب داریم که همه یک مذهب شوند، بنابراین تقریب به معنای «وحدت فلسفی» مردود است، اینکه بخواهیم همه یک مذهب داشته باشند، چنانچه قبلاً توضیح دادیم شیعه سازی پروژه نظام جمهوری اسلامی نیست و به نظر ما سنی سازی هم نباید پروژه هیچ کشوری باشد، چون بنا نیست که همه مذهب واحدی شویم.

وی ادامه داد: وحدت شامل وحدت اجتماعی، وحدت عرفی و وحدت فلسفی می‌شود که شاید کلمه اتحاد کلمه بهتری باشد برای تفسیر این نوع تقریب؛ اتحاد یعنی با هم متحد، همبسته و در کنار هم باشیم و در صفوف واحدی قرار بگیریم، در مقابله با پروژه‌های دشمن متحد شویم، مانند «بنیان مرصوص» خلل و فرج بین خودمان را بپوشانیم که کسی هوس نکند با نفاق خود بخواهد ما را از همدیگر جدا کند و صف ما را بشکند که طبیعتاً تسلط به جهان اسلام برایشان راحت تر خواهد بود؛ آن کاری که بعد از جنگ جهانی دوم با عثمانی کردند.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با بیان اینکه سال آینده چهلمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی برگزار می‌شود، اظهار کرد: این تقریب چهل ساله موفق بوده است، حال اینکه می‌گوئیم تقریب موفق بوده است یعنی چه؟ یعنی ما توانستیم یک الگوی توفیقی در نظام جمهوری اسلامی برای اتحاد شیعه و سنی و مذاهب اسلامی کنار همدیگر ارائه بدهیم، چهل سال ما با اهل سنت در ایران زندگی می‌کنیم و مشکلی که حاد باشد و موجب انشقاق شود، وجود نداشته که هیچ، بلکه در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه ثابت شد که اقوام و مذاهب مختلف کنار نظام جمهوری اسلامی ایستاده‌اند که بیش از دو هزار صفحه فتوی و بیانیه، خطبه‌های نماز جمعه اهل سنت در وسط جنگ ۱۲ روزه به حمایت و دفاع از نظام جمهوری اسلامی جمع آوری شده است. بالاتر از این اتحاد چه می‌خواهید؟ دشمن حمله کرده و می‌خواهد از شکاف‌های اجتماعی استفاده کند، یکی از شکاف‌های اجتماعی تفرق مذهبی است، ولی صاحبان مذاهب از خودشان این بلوغ تقریبی را نشان دادند و وسط میدان بودند که دیدنی است و واقعاً انسان را به شگفتی وا می‌دارد و این الحمدلله الگوی توفیق نظام جمهوری اسلامی است.

وی عنوان کرد: وقتی خدمت شهید سید حسن نصرالله رسیده بودم، گفتند وحدت به این معنا که ما همه کشورهای اسلامی یکی بشویم، شدنی نیست؛ در زمانی هم جمال عبدالناصر با سوری‌ها آمدند کشوری درست کردند ولی زیاد پایداری نداشت و دوباره جدا شدند، این وحدت اصلاً امروزه شاید مطلوب نباشد، چراکه به هر دلیل اکنون کشورهای مختلف اسلامی وجود دارند و ما نمی‌خواهیم یک کشور شویم. در عین حال ایشان فرمودند که ما از تقریب هم گذر کردیم و تقریب پروژه است که نظام جمهوری اسلامی توانست آن را به منصه ظهور برساند. چهل سال ایستادیم و به دنیا الگو ارائه کردیم.

حجت الاسلام شهریاری بیان کرد: این گونه مطرح کردیم که در داخل کشور ما شیعه و سنی زندگی می‌کنند، بخشی شافعی و بخشی عمدتاً حنفی که توانستیم کنار همدیگر یک الگوی موفق به جهان ارائه کنیم.

وی اظهار کرد: در ادامه سیدحسن به من فرمودند که این نظریه اتحادیه کشورهای اسلامی خوب است و بهتر است که شما این را مکتوب بنویسید و امروز در قالب کتابچه‌ای در دسترس می‌باشد؛ این الگو الگوی اتحادیه کشورهای اسلامی در صحنه سیاسی تقریب است که چگونه می‌توانیم به اتحادیه کشورهای اسلامی دسترسی پیدا کنیم، البته فاصله داریم! در این جلسه اولین بار است فرصتی در اختیارم قرار گرفته نظریه جدیدی را با شما به اشتراک بگذارم و آن این است که گام دوم این کتاب چه خواهد بود.

دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی اضافه کرد: طی برگزاری کنفرانس‌های وحدت آن چیزی که تجربه نشان داده است، قریب به چهل سال است پیرامون اشتراکات با همدیگر صحبت می‌کنیم و همین هم باعث شد که ما الگوی موفقی باشیم، عمدتاً قرآن، سنت پیامبر و محبت اهل بیت سه عنصری هستند که جز اشتراکات شیعه و سنی است، فخر رازی در کتاب تفسیری خود پیرامون این آیه شریفه "قُل لا أَسْأَلُکُمْ عَلَیهِ أَجْرًا إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَیٰ" روایت طولانی و بسیار عجیبی را ذیل این آیه بیان کرده است، می‌گوید "هر کسی بمیرد و بر حب پیامبر و آل پیامبر باشد، مات شهیدا " تقریباً بیست جمله پیرامون تفسیر این آیه شریفه تکرار می‌کند.

حجت الاسلام شهریاری، اذعان داشت: رهبر معظم انقلاب فرمودند اینکه ما بر وحدت اصرار و تکرار می‌کنیم دلیلش این است که دشمن اصرار و تکرار می‌کند؛ بنابراین تکرار اشکال ندارد، ممکن است کسی بگوید در کنفرانس‌ها تکرار مکررات دارید و مکرراً آیه شریفه " واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولا تفرقوا …" را تکرار می‌کنید؛ اینکه پیرامون مذهب انسان گریبانگیری کنند و کارهایی ناشایست انجام بدهند، عمل زشتی است، لذا باید اشتراکاتمان را تکرار کنیم تا همه متوجه شوند که ما با هم مشترکات زیادی داریم.

وی ادامه داد: امروز بنده می‌خواهم پیرامون مشکلات در کنار مشترکاتی که داریم صحبت کنم، آیا راه حل‌هایی برای این مشکل می‌توانیم پیدا کنیم یا خیر؟ آن هم اختلافات بین مذاهب است یعنی ما غیر از مشترکات، اختلافاتی داریم، این اختلافات البته در قرآن، اصل نبوت پیامبر و محبت اهل بیت نیست، اما اختلاف طبیعت انسان است؛ من معتقدم فاز دوم تقریب یا پروژه چهل ساله دوم تقریب، سخن گفتن از اختلافات است، زیرا امروز متأسفانه با بیست سال گذشته خیلی فرق کرده است، چراکه شبکه‌های اجتماعی که در دست مردم می چرخد، هر محفل خصوصی را تبدیل به محفل عمومی کرده است.

دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، گفت: مجمع جهانی تقریب با دست اندرکارانی که نزدیک به چهل سال مشغول بودند در الگوی ملی به مانند جنگ تحمیلی ۱۲ روزه و نیز در میدان بین المللی توفیق داشتند؛ حال چگونه توانستیم گفتمان تکفیر را تبدیل به گفتمان تقریب کنیم؟ در این میان با اینکه تفاسیر قرآنی و تاریخی میان اهل سنت و تشیع دارای اختلاف است اما روش‌های برخورد با این نوع اختلافات اینگونه است، روش اول این است که ما اختلافات را مخفی کنیم یعنی شروع کردن به اختفای آن چیزی که اعتقاد داریم، بدلیل آنکه جنگ نشود؛ این مزایایی دارد، زمانیکه انسان اختفا می‌کند زمینه فتنه ایجاد نمی‌شود.

وی اظهار کرد: زمانی رسانه‌ها توسعه نداشتند و اختفا نیازی نبود، اما امروز رسانه‌ها گسترش و توسعه پیدا کرده‌اند وعیب این توسعه این است که حقیقت اختفا آشکار می‌شود، یعنی اگر تقیه کنی به شما تهمت دروغ می‌زنند، آن موقع هر چیزی را تقیه کنیم دیگر بعد از آن اعتماد به نظام شیعی سرد می‌شود؛ پس نیازی نیست پیرامون مسائلی که تنش آفرین است صحبت شود، به دلیل توسعه رسانه‌ها، شبکه‌های اجتماعی، پروژه‌های خیلی قوی دشمن و طراحی آن. اما مواجهه دوم اینکه که ما اختلافات را نادیده بگیریم یعنی مخفی نمی‌کنیم و سکوت می‌کنیم، مزیتش این است که از خصومت پیشگیری می‌شود؛ اکنون که دشمن آماده و مقابل ما قرار گرفته است، درست نیست ما پیرامون این مسائل صحبت کنیم، شرایط به گونه‌ای شده که فضای رسانه‌ای به ما اجازه نمی‌دهد هر مطلبی را بیان کنیم، به ناگهان مطلبی حق و ناحق آمیخته می‌شود و نتیجه نامطلوبی گرفته می‌شود.

حجت الاسلام شهریاری ابراز داشت: امروز باید مسیر دیگری را رفت؛ مسیری که با تخریب منافات نداشته باشد؛ به مقدار ضرورت به اختلافات بپردازیم، ممکن است در مکتب شیعی تصور شود که کسی که سنی است، محب اهل بیت نیست؛ این تصور غلطی است، اگر به قصد ایجاد خصومت و فتنه انگیزی و در راستای بازی در زمین دشمن و ایجاد آتش به بدنه مسلمین و مشاجره و تبدیل به ناسزا گویی باشد، همان پروژه آمریکایی برای تحقق تفرقه است؛ لذا در همین کتابچه امت واحده توضیح داده شده که جنگ و ترور و تکفیر، نزاع و مشاجره و توهین اموریست که باید از آن پیشگیری شود.

دبیر کل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: اگر با طرح این مسائل به دنبال بازی در زمین دشمن هستید، این گفت‌وگو تجویز نمی‌شود؛ گفت‌وگویی که منجر به جنگ میان مسلمین، ترور و تکفیر و توهین به مقدسات بشود حرام است؛ چراکه ایجاد خصومت و فتنه مذهبی پروژه دشمن است، لذا زمانی‌که پیرامون تمدن نوین اسلامی سخن می‌گوئیم باید نسبت به اثر بخشی سخنان و نیز بازی نکردن در پروژه‌های دشمن باشد.

وی اضافه کرد: باید به اختلافات بپردازیم نه به قصد خصومت و فتنه انگیزی و نه به قصد الزام خصم یا شیعه سازی و سنی سازی بلکه به قصد مدیریت اختلاف اقدام کنیم؛ گفتمان صلح را تجویز کنیم و در مقابل جنگ، گفتمان ضد تکفیر و ترور را ترویج دهیم؛ لذا این پروژه آینده تقریب می‌تواند باشد و باید گفتمان حقیقت را تقویت کنیم چراکه طی این چهل سال، دشمن اگر شکاف و نفاق و تکفیر ایجاد کرده، از جهل مردم بوده است.

حجت الاسلام شهریاری در پایان تأکید کرد: با توجه به توسعه و گسترش رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی باید مؤدبانه، متین و اثر بخش به اختلافات بپردازیم و با روش صلح آمیز به تقویت گفتمان حقیقت بپردازیم، به طوری که نتوانند در شبکه‌های اجتماعی استناد غیر حق به شیعه یا سنی بدهند، لذا هدف ما از تبیین اختلافات این است که آن چیزی که واقعاً به نظرمان می‌رسد و درست می‌دانیم را بدون اینکه منجر به مشاجره شود تبیین کنیم.