آمریکایی که یک زمانی با بمب های ضداکسیژن، مردم ویتنام را در تونل ها خفه می کرد، به دلیل سیاست های  خردمندانه حاکمان ویتنام، امروز سالانه دهها میلیارد دلار به این کشور سرازیر می کند؛ گو این که ویتنامی ها، انتقام آن سال های سخت را به نرمی و زیرکی دارند می گیرند.

عصر ایران ؛ امروز خبری درباره  میزان صادرات ویتنام به آمریکا خواندم که می گفت در 11 ماه سال جاری میلادی، این کشور جنوب شرقی آسیا موفق شده 138 میلیارد و 600 میلیون دلار به آمریکا صادرات داشته باشد: از کفش گرفته تا مبلمان.

نکته این که میزان صادرات ویتنام به آمریکا، از وارداتش پیش گرفته و در حالی که یک ماه تا پایان سال میلادی باقی است، مازاد تجاری 121 میلیارد دلاری برای ویتنامی ها به ارمغان آورده است به گونه ای که  بعد از چین و مکزیک که بیشترین مازاد تجاری با آمریکا را دارند، ویتنام در رده سوم قرار دارد. دقیقاً به همین دلیل است که دولت ترامپ می کوشد این تراز دهها میلیارد دلاری را تعدیل کند و ویتنامی ها نیز به او وعده داده اند با خرید تجهیزات گران از آمریکا، تا حدی موازنه تجاری را برقرار کنند.

برای این که به یادآوریم عدد 138 میلیارد چه رقم درشتی در اقتصاد است کافی است بدانیم کل درآمد نفتی ایران در سال گذشته میلادی، 47 میلیارد دلار بوده است. حالا مقایسه کنید با صادرات 11 ماهه ویتنام فقط به آمریکا که 3 برابر کل صادرات نفتی ایران بوده است. کل صادرات نفتی و غیر نفتی ایران هم که حدود 100 میلیارد دلار برآورد می شود نیز کمتر از صادرات ویتنام به آمریکاست!

نقش بازار آمریکا در اقتصاد ویتنام بسیار مهم است. در 11 ماه سال 2025 کل صادرات ویتنام 430 میلیارد دلار بوده است. بنابراین اگر بازار آمریکا نبود و ویتنام امکان صادرات به این کشور را نداشت، یک سوم از کل صادراتش را از دست می داد و قدرت خرید مردمش کمتر می شد.

آمریکایی که یک زمانی با بمب های ضداکسیژن، مردم ویتنام را در تونل ها خفه می کرد، به دلیل سیاست های  خردمندانه حاکمان ویتنام، امروز سالانه دهها میلیارد دلار به این کشور سرازیر می کند؛ گو این که ویتنامی ها، انتقام آن سال های سخت را به نرمی و زیرکی دارند می گیرند و همین، مرا به یاد یادداشتی انداخت که سال 1397 نوشته و در عصر ایران منتشر کرده بودم. از این رو بی مناسبت ندیدم، آن را که چند دقیقه پیش، یک بار دیگر خودم خواندم و حسرت خوردم، بازنشر کنم.

خاطره ای از سفر به ویتنام: آنها درباره آمریکا چگونه فکر می کنند؟

چندی پیش سفری کوتاه به ویتنام داشتم. در پرواز "هوشی مین" به "هانوی" که حدود 2 ساعت به طول انجامید، فرصتی دست داد تا با یکی از همسفران ویتنامی ام گفت و گو کنم.

هواپیمای بوئینگ ویتنام ایرلاینز

روز قبل به جنگل های اطراف هوشی مین رفته بودم، جایی که جنگ های گسترده ارتش آمریکا و مردم ویتنام با شدت بیشتری در جریان بوده است. آمریکا در 20 سال حضور اشغالگرانه اش در ویتنام، از هیچ جنایتی علیه مردم این کشور فروگذار نکرده بود. در موزه جنگ ویتنام به ما گفتند که تعداد بمب هایی که آمریکا بر سر مردم ویتنام ریخت از تعداد کل بمب هایی که متحدین و متفقین در جنگ جهانی دوم علیه هم استفاده کرده بودند، بیشتر بود.

موزه جنگ ویتنام که از منابع درآمدی پایتخت این کشور است.
در مقایسه با موزه دفاع مقدس در ایران، این موزه بسیار ضعیف است

آمریکایی ها همچنین از بمب های شیمیایی گوناگونی در این جنگ استفاده کردند و باعث شدند تا سه نسل از ویتنامی ها با مشکلاتی از قبیل جنین های ناقص یا متولدین معلول مواجه باشند. در موزه جنگ ویتنام، چند نفر از این معلولان مادرزاد که قدی حدود 50 سانتی متر داشتند، با دست هایی کوتاه و صورت هایی دفرمه شده، صنایع دستی درست می کردند و به توریست ها می فروختند. آنها بخش زنده موزه بودند.

حجم حملات و وحشیگری های ارتش آمریکا به حدی بود که بخش زیادی از مردم ویتنام، ناگزیر بودند در هزاران کیلومتر تونلی که زیر جنگل ها کنده بودند زندگی کنند و حتی مدارس و بیمارستان هایشان را نیز به این تونل های زیر زمینی منتقل کنند. با این حال، آمریکایی ها آنان را در زیر زمین هم راحت نمی گذاشتند و با سم پاشی جنگل ها و نیز انداختن بمب هایی که اکسیژن هوا را می بلعید، آنان را در تونل هایشان نیز قتل عام می کردند.

یکی از تونل هایی که مردم ویتنام سال ها در آن زندگی می کردند

با این حال، مقاومت 20 ساله مردم ویتنام که البته با کمک های شوروی سابق و چین همراه بود، آمریکا را ناگزیر به عقب نشینی از این کشور کرد و بدین ترتیب، یک شکست تاریخی برای ایالات متحده ثبت شد.

حجم جنایاتی که آمریکایی ها علیه مردم ویتنام انجام داده بودند در مقایسه با ستم های آمریکا علیه ایران، مانند مقایسه فیل و فنجان است. از این رو، برایم جالب بود که بدانم مردم ویتنام درباره آمریکا چگونه می اندیشند.
وقتی موضوع را با همسفرم در میان گذاشتم، اولین جمله اش این بود: "آنچه بین ما و آمریکا گذشته، مربوط به گذشته بود؛ ما به آینده نگاه می کنیم."
او که خودش را معلم معرفی کرد چنین ادامه داد: بین کشورها سه نوع رابطه می تواند وجود داشته باشد: "جنگ، فقدان ارتباط و صلح."
و سپس از من پرسید: کدامش بهتر و انسانی تر است؟ و بی آن که منتظر پاسخ من شود گفت: "معلوم است که صلح از همه چیز بهتر است و ما در رابطه مان با جهان و از جمله با آمریکا صلح را انتخاب کرده ایم."

یکی از صحنه های دلخراش جنگ ویتنام که در موزه جنگ به نمایش درآمده است

به او  وقایع جنگ ویتنام و جنایت های آمریکا را یادآوری کردم و آقای معلم نیز گفت: "در آن جنگ آمریکا به ما آسیب های زیادی زد. آیا این دلیل خوبی است که ما همان آسیب ها را ادامه دهیم و به خودمان بیشتر صدمه بزنیم؟"

از او خواستم بیشتر توضیح دهد و او گفت: "اگر ما با آمریکا در همان حال جنگ یا قهر بودیم آیا همین هواپیمای بوئنیگ نو که الان سوارش هستیم را می توانستیم سوار شویم؟ آیا مردم ویتنام که آن همه از جنگ آسیب دیده اند باید بتوانند از تکنولوژی روز استفاده کنند یا این که چون سال ها قبل با آمریکا جنگیده اند، امروز هم خود را از مزایای تکنولوژی و اقتصاد محروم کنند؟!
بله! ما خاطره خوبی از آمریکا نداریم و راستش را بخواهی من که در آن زمان متولد نشده بودم، از آمریکا نفرت دارم ولی نفرت من از آمریکا نباید به ضرر خود من تمام شود و مرا در گذشته نگه دارد."

در ادامه سفر با افراد دیگری هم صحبت کردم و کما بیش همین نظر را داشتند. در هانوی، پایتخت ویتنام دستکم سه جوان را دیدم که پیراهن هایی بر تن داشتند که روی آنها پرچم آمریکا نقش بسته بود. برندهای آمریکایی مانند مک دونالد و کی اف سی در نقاط مختلف شهر شعبه داشتند. برغم هم مرز و هم ایدئولوژی بودن ویتنام با چین، خودروهای چینی در خیابان های این کشور وجود نداشتند و در عوض، خودروهایی از آمریکا به ویژه فورد و شورلت (در رده های بعد از هیوندایی و تویوتا) در خیابان های این شهر تردد داشتند.
هم پیمان بزرگ آمریکا در شرق جهان، یعنی ژاپن هم در حال احداث متروی شهری در شهر هوشی مین بود.

پرچم ژاپن در بالای پروژه  احداث متروی شهری در هوشی مین نصب شده است.
پشت پروژه مترو، برج "بیتکس کو" دیده می شود که نماد این شهر است و توسط یک شرکت فرانسوی ساخته شده است. ویتنامی ها قبل از جنگ با آمریکا، سال ها درگیر جنگ با فرانسه بودند 

 ویتنامی ها جنگی که 43 سال تمام شده است را ایستگاهی برای توقف در گذشته نکرده اند بلکه دهه هاست که آن جنگ 20 ساله را منبعی برای درآمد زایی کرده اند. مثلاً تور جنگل برگزار می کنند و از گردشگران خارجی مبلغی پول می گیرند و تونل های زمان جنگ، ابزارآلات رزمی آن دوران، فیلم مستندی از شجاعت های ویت کنگ ها و ... را نشان شان می دهند و در جایی، به ازای هر تیر جنگی 2 دلار می گیرند و به توریست ها اجازه می دهند با سلاح های زمان جنگ، شلیک کنند.
در طول مسیر نیز انواع رستوران ها و فروشگاه ها رونق دارند و رانندگان و راهنمایان زیادی مشغول به کار شده اند. موزه جنگ شان نیز که همیشه مملو از گردشگرانی است که برای دیدن عکس های زمان جنگ و هواپیماها، تانک ها و تسلیحات به جا مانده از آن دوران بلیت می خرند.

هر روز صدها کشتی و قایق توریستی، گردشگرانی از سراسر جهان را در خلیج هالونگ بی می گردانند.توریسم، یکی از منابع درآمدی ویتنام شده است

اینک، هم آمریکا بدون جنگ و خونریزی و دشمنی با برندهایش در ویتنام حضور دارد و هم ویتنام در عین حفظ تاریخ و فرهنگش، خود را از عداوت و ستم آمریکا مصون داشته و از مزایای رابطه با بزرگ ترین اقتصاد جهان بهره مند است. به عنوان مثال، در فقدان تبلیغات سوء علیه ویتنام در رسانه های جهانی - که عمده ترین شان آمریکایی هستند - این کشور تبدیل به یک مقصد توریستی شده است و نیز بسیاری از برندهای جهان و از جمله برندهای آمریکایی در این کشور تولید می شوند تا هم تکنولوژی به این کشور منتقل شود و هم اشتغالزایی قابل توجهی در این کشور ایجاد شود.

در مسیر بازگشت از هانوی به تهران، به این می اندیشیدم که آن اندازه که ما ایرانی ها به پیروزی ویتنامی ها در جنگ با آمریکا می بالیم و درباره اش شعار می دهیم، خود ویتنامی ها ادعا ندارند و به قول آن معلم ویتنامی، آنها در گذشته نمانده اند و به آینده نگاه می کنند.