پایگاه خبری جماران: رئیس بنیاد بین‌المللی علوم وحیانی اسراء با تأکید بر اینکه باید در دو عرصه بین‌المللی و ملی، تلاش‌های خود را به‌روز و مضاعف کنیم و شراکت تام و کامل مردم را به میدان بیاوریم، گفت: مسأله «کاسبان تحریم» یک جریان کاملاً جدی و باور جامعه ماست. نظام حکمرانی باید به مردم اثبات کند که با این جریان‌ها مقابله می‌کند. اگر این اعتمادسازی اتفاق بیفتد، مقاومت و تحمل مردم در برابر سختی‌ها بیشتر خواهد شد، چون می‌دانند فداکاری آن‌ها برای کشور و نظامی است که منافعش به ایران عزیز بازمی‌گردد.

مشروح گفت‌وگوی خبرنگار جماران با حجت‌الاسلام و المسلمین مرتضی جوادی آملی را در ادامه می‌خوانید:

با فرض تداوم وضع موجود و بازگشت تحریم‌های بین‌المللی، چه اقداماتی برای ارتقای رضایتمندی مردم و تحکیم وحدت ملی باید انجام شود؟

ابتدا از درگاه الهی مسألت می‌کنیم همان‌طور که تاکنون نظام و جامعه اسلامی و ایران عزیز را از خطرات جهانی و منطقه‌ای نجات بخشیده و ملت را سرافراز داشته، خصوصاً در جنگ هشت ساله و نبرد 12 روزه، ان‌شاءالله این مرحله را هم با جلال و شکوه به پایان برساند. اما اقدامات مؤثری را باید نظام جمهوری اسلامی پیش پای مردم بگذارد. اقدام اول این است که ما در دو عرصه بین‌المللی و ملی، تلاش‌های خود را به‌روز و مضاعف کنیم و شراکت تامّ و کامل مردم را به میدان بیاوریم. باید باور کنیم که تنها با اتکای به مردم و توکل به خدا می‌توان در مقابل این هجمه‌ها ایستاد و راهی را برای مقاومت در برابر ظلم و استکبار جهانی به جهانیان نشان داد.

در عرصه بین‌المللی و منطقه‌ای، راهبرد اصلی برای مقابله با این فشارها چیست؟

باید دانست که دشمن فشار می‌آورد تا ایران را منزوی کند و ایران‌هراسی را در منطقه گسترش دهد. این انزوا به‌هیچ‌وجه شایسته نیست و نباید آن را باور کرد. بلکه باید با دیپلماسی قوی، رفت‌وآمدها و روابط مستحکمی که درگذشته با کشورهای همسایه و منطقه بوده است را تشدید و تقویت کرد تا طرح سیاسی انزوای جمهوری اسلامی شکست بخورد. همان‌طور که در میادین ورزشی، وقتی یک ایرانی مدالی جهانی می‌آورد، حضور ایران پررنگ می‌شود، در مباحث اجتماعی و اقتصادی نیز باید دستاوردهای خود را به جهان، خصوصاً به کشورهای منطقه و اسلامی، نشان دهیم. اگر جهان احساس کند که بناست ایران تنها و منزوی باشد، این قطعاً موجب آسیب جدی خواهد بود.

در عرصه داخلی، چه اقدامات سلبی و ایجابی برای بازسازی اعتماد عمومی و افزایش رضایتمندی مردم ضروری است؟

در عرصه ملی، یک‌سری کارهای اثباتی و یک سلسله کارهای سلبی باید انجام دهیم. اقدام سلبی ما این است که دست انسان‌هایی که در طول این سال‌ها مافیاگرانه و غاصبانه به منافع ملت دست‌اندازی کرده‌اند، کوتاه شود. مسأله «کاسبان تحریم» یک جریان کاملاً جدی و باور جامعه ماست. نظام حکمرانی باید به مردم اثبات کند که با این جریان‌ها مقابله می‌کند. اگر این اعتمادسازی اتفاق بیفتد، مقاومت و تحمل مردم در برابر سختی‌ها بیشتر خواهد شد، چون می‌دانند فداکاری آن‌ها برای کشور و نظامی است که منافعش به ایران عزیز بازمی‌گردد.

اما در بخش اثباتی، ما در مراحل تصمیم‌گیری و اجرا ضعف‌هایی داریم. بروکراسی و به تعویق‌انداختن کارهای اساسی می‌تواند جامعه را فلج کند. فعالیت‌های اقتصادی، به‌ویژه در بنادر و صنایع کلان مانند کشاورزی که آذوقه روزانه مردم را تأمین می‌کنند، در چنگال نظام بروکراسی، منفعت‌طلبی و بی‌عرضگی برخی جریان‌ها گرفتار است. باید به نصایح و خیرخواهی بزرگان، مراجع عظام و سیاست‌مدارانی که درگذشته موفق بوده‌اند و تجربیات ارزشمندی دارند، توجه شود. اگر حرف‌ها و نامه‌هایشان دیده و محترم شمرده شود، قطعاً هم جامعه این را احساس خواهد کرد و هم امنیت و اعتماد به جامعه بازمی‌گردد.

پس از جنگ 12 روزه، انسجامی در کشور به وجود آمد. آیا از این فرصت به درستی استفاده شد؟ چه اشتباهی در تحلیل این پیروزی رخ داد؟

اشتباهی که پیش آمد، این بود که تصور شد صرفاً قدرت نظامی توانست این کار را انجام دهد. شکی در قدرت حرکت‌های نظامی نیست و الحمدلله در این بخش خوش درخشیدند، ولی بخش قابل‌توجهی از مسأله که همان اعتماد، حضور و باور مردم به نظام و به ایران بود، تا حد زیادی مورد غفلت واقع شد. این مشتبه شدن امر است که فکر می‌کنند با حضور یک قدرت نظامی به تنهایی می‌توان از پس قضایا برآمد. درست است که شعارهای وطن و ایران در میدان بود، اما معنای «وطن» این است که جزء جزء اجزای این سرزمین، با تاریخ، جغرافیا، فرهنگ و تمدنش در صحنه حضور پیدا کند. وطن را چند نفر یا چند جریان اداره نمی‌کند؛ همه بخش‌های این کشور، از شعر و ادبیات گرفته تا طنز، وطن را وطن کرده‌اند. وطن‌شناسی کار بسیار سختی است و نمی‌توان آن را با چند شعار و آهنگ خلاصه کرد. امیدواریم یک جامعه‌شناسی و مردم‌شناسی اصیل به جامعه ما برگردد و مسئولان ما این جریان را به‌درستی بشناسند.

شما بر اعتمادسازی تأکید دارید. عدم استفاده از ظرفیت شخصیت‌های با تجربه مانند آقای خاتمی یا عدم آزادی زندانیان سیاسی، چه بحران‌هایی را متوجه نظام می‌کند؟

همان‌طور که اشاره شد، باید از تمام بخش‌های مختلف کشور، حتی از سیاسیون و افرادی که اهل تجربه‌اند و در تاریخ جمهوری اسلامی نقش‌آفرین بوده و مورد عنایت مکرر مقام معظم رهبری نیز بوده‌اند، استفاده شود تا هم ملت ایران و هم جامعه جهانی، این چهره‌های شاخص را دوباره در صحنه ببینند. با کسانی که در عرصه فعالیت‌های دینی، فرهنگی و سیاسی تلاش می‌کنند و احیاناً ممکن است نقدی داشته باشند یا اشکالاتی را بیان کنند، بایستی برخوردهای عاقلانه و عادلانه‌ای انجام شود. این اقدامات می‌تواند در جهت اعتمادسازی و ایجاد اطمینان برای جامعه مؤثر باشد.

به‌عنوان نکته پایانی، راهبرد اصلی برای موفقیت نظام سیاسی در آینده چیست؟

عرض خاصی جز آرزوی موفقیت ندارم. این مرحله نیز با عنایت الهی و حضور مردم به سرانجام خواهد رسید. یک نکته اساسی وجود دارد و آن اینکه قدرت سیاسی باید از قدرت اجتماعی ما نشأت بگیرد. متأسفانه اکنون این رابطه کم‌رنگ یا برعکس است. اگر این مسأله اصلاح شود و قدرت سیاسی متأثر از قدرت جامعه باشد، قطعاً قدرت سیاسی هم موفق خواهد بود، زیرا قدرت جامعه پشتیبان آن است و هر دو موفق خواهند بود.