* درباره این غافلگیری در جنگ، تا چه حد پدیده نفوذ را مؤثر می‌دانید؟ این که محل استراحت فرماندهان ارشد ما در اختیار خلبان اسرائیلی قرار گیرد، بسیار عجیب است. مسلماً از طریقی به اسرائیل منتقل شده. به نظر شما نفوذ از کدام بخش امکان وقوع داشته است؟

اطلاعات کافی در اختیار من نیست.

* شما مدت طولانی در مجلس حضور داشتید و این مسائل را دنبال می‌کردید.

در این زمینه دیدگاه‌های گوناگونی وجود دارد و دو نظر مطرح است. عده‌ای معتقدند اطلاعات از طریق تماس‌ها و ارتباطات دیجیتال کسب می‌شده و با ترکیب این داده‌ها نتایجی حاصل می‌شده و از هوش مصنوعی نیز بهره می‌برده‌اند. عمده اقدامات آنان بر این مبنا بوده. اما این مانع از آن نیست که افراد نفوذی نیز در نهادهای اطلاعاتی، امنیتی و وزارت دفاع حضور داشته باشند. این که با وجود تغییر مکان جلسه شورای عالی امنیت ملی، آنجا مورد هدف قرار گیرد، رویدادی آنی است و در همان ساعات اتفاق افتاده. مسلم است که افرادی از داخل کمک کرده‌اند. بسیار ناگوار است که به این سادگی رخ دهد و اگر آنجا را هدف می‌گرفتند و سران نظام به شهادت می‌رسیدند، مشکل ما بزرگتر می‌شد. هر دو حالت محتمل است. هم از اطلاعات دیجیتال استفاده می‌کنند و هم از عناصر نفوذی که باید بسیار مراقب باشیم.

معمولاً افراد نفوذی کسانی هستند که بسیار ظاهر را حفظ می‌کنند و فریب می‌دهند

* چه باید کرد؟

افراد نفوذی معمولاً کسانی هستند که بسیار ظاهر را حفظ می‌کنند و فریب می‌دهند. ما نیز خیلی به ظواهر و گفتار اهمیت می‌دهیم. مثلاً در مجلس، افرادی داشتیم که نطق خود را با درود بر مقام معظم رهبری آغاز می‌کردند و سپس سخنان خود را بیان می‌کردند و کسی با آنان کاری نداشت. چون یک بار گفته بود با درود. اما افرادی مانند ما که حرف خود را می‌زدیم، برایشان قابل تحمل نبود. حتی به برخی از آنان در دوران حضورم در مجلس گفتم شما خیلی ساده‌اید. به کسی که اظهار تبعیت از رهبری می‌کند و درود می‌فرستد کاری ندارید. اما اگر در نطق او دقت کنید، حرف‌های نامربوطی زده است. اما به افرادی مانند ما که حرف خود را می‌زنیم، انتقاد می‌کنید و گاهی مزاحم می‌شوید. خودشان نیز قبول داشتند و می‌گفتند درست است، ما به این موارد خیلی اهمیت می‌دهیم.

* نفوذی‌ها چه ویژگی‌هایی دارند؟

خوش‌قیافه هستند! (خنده)

باید هوشیار باشیم و مناصب حساس را تحت نظر داشته باشیم

* فردی که بخواهد در نهادهای امنیتی و اطلاعاتی ترقی کند و به اطلاعات دست یابد، چه ویژگی‌ها و مشخصاتی دارد؟

آن‌ها از ابتدا نفوذی به دنیا نیامده‌اند. ممکن است ابتدا علاقه‌مند به انقلاب بوده باشند. شاید معتقد هم بوده اما فشار زندگی سبب شده فریب بخورد و به او پیشنهاد پول داده شده باشد. هرکسی ممکن است وسوسه شود و فریب بخورد. باید مراقب باشیم و مناصب حساس را تحت نظر داشته باشیم. مناصب در وزارت دفاع، وزارت اطلاعات، اطلاعات سپاه و شورای عالی امنیت ملی بسیار حساس است و باید محافظت شود. افراد بی‌ریشه نباید در آنجا حضور داشته باشند. افرادی که ریشه آنان مشخص است و از خانواده‌های اصیل هستند هرگز خیانت نمی‌کنند. اما ناگهان کسی از راه می‌رسد که نمی‌دانید کجا بوده و ریشه‌اش چیست، با حفظ ظواهر به مقامات بالا می‌رسد و در جایی پایش می‌لغزد.

* البته از فرزندان مقامات نیز بوده‌اند که جزو منافقین بوده و اعدام شده‌اند.

آن‌ها ممکن است مشکلات اعتقادی داشته‌اند. آن بحث دیگری است. احتمالاً افکار نادرستی داشته و منحرف شده‌اند. اما اتفاقی که افتاد سبب شد در هر حال پالایشی صورت گیرد. آنگونه که شنیده‌ام، به نتایج خوبی دست یافته‌اند و پس از جنگ، نهادهای امنیتی، اطلاعاتی و دفاعی پالایش می‌شوند. بسیاری از آنان لو رفته‌اند و ساختارهایشان متلاشی شده است.

مسدود کردن این پلتفرم‌ها، اقدام مناسبی نبوده است

* آقای مطهری! دو بحث مطرح است. یکی این که برخی معتقدند همین روند گزینش‌ها باعث شیوع و گسترش نفوذی‌ها شده است. بحث دیگر در مورد فیلترینگ پلتفرم‌های خارجی است که برخی از مقامات و موافقان فیلترینگ بر این باور هستند که این پلتفرم‌ها عامل جاسوسی هستند. ولی حتی در جنگ ۱۲ روزه که اینترنت نداشتیم، شاهد بودیم حتی جلسه شورای عالی امنیت ملی هم مورد حمله واقع شد. چقدر این فیلترینگ و استفاده از فیلترشکن‌ها و وی‌پی‌ان‌ها به بحث جاسوسی و نفوذ بیشتر کمک کرده است؟

فیلترشکن‌ها قطعاً مؤثر بوده‌اند. اولاً دسترسی به فیلترشکن‌ها آسان است و ثانیاً وقتی کسی از فیلترشکن استفاده می‌کند، دسترسی بیشتری به اطلاعات پیدا می‌کند. البته این را باید کارشناسان بیان کنند که تا چه حد تأثیرگذار بوده است. اما مسدود کردن این پلتفرم‌ها، اقدام مناسبی نبوده و ما را به اهداف خود نمی‌رساند. یکی از انتقادها به دولت این است که هنوز نتوانسته برخی از آن‌ها را رفع فیلتر کند.

گزینش‌ها و همچنین نظارت استصوابی به طور غیرمستقیم در گسترش نفوذ تأثیر داشته است

* با انتقادات از گزینش‌ها موافق هستید؟

برخی انتقادات وارد است. مثلاً همان نظارت استصوابی می‌تواند در این مسائل نیز مؤثر باشد. وقتی در انتخاب نماینده مجلس آنچنان نسبت به بررسی صلاحیت‌ها عمل می‌کنند که بسیاری از افراد شایسته کنار گذاشته می‌شوند و افراد با صلاحیت کمتر معرفی می شوند