علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل: اگر قرار باشد ما همین سیاستی که در طول این ۴۴ سال ادامه دادیم را پیش بگیریم به هیچ نتیجه‌ای نخواهیم رسید و کانون‌های تهدید هر روز ما را در انزوا و فشار اقتصادی بیشتری قرار خواهد داد. بنا‌بر‌این ما باید برای نجات از این وضعیت نوع نگاهمان را به جهان تغییر دهیم، زیرا این ایدئولوژی ما را در یک بن‌بست سیاسی قرار داده که برای رهایی از آن باید نوع نگاه و طرز تفکر‌مان را نسبت به منطقه و نظام بین‌المللی تغییر دهیم.

دکتر علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل در گفتگو با مطهره حیدری، خبرنگار گروه رسانه‌ای خبرهای فوری مهم گفت: منشا تحولات قفقاز را باید زیر نظر ترکیه که مهم‌ترین محرک این کار است بدانیم زیرا ترکیه به دنبال ایجاد یک کریدور غرب به شرق است. در سفری هم که اردوغان به عربستان و مخصوصا در امارات داشت، پیشنهاد کشیدن کریدور شمال به جنوب را داد که این قطعا انجام خواهد شد. 

بیگدلی در ادامه افزود: با مجموعه‌ای از کشورهایی مثل آمریکا و اسرائیل یک خط ترانزیت از امارات شروع شده و به کویت می‌رسد و از آنجا به عراق و بعد به ترکیه می‌رود. در جوار این اتوبان هم یک خط لوله‌ای به اروپا کشیده می‌شود.

دکتر علی بیگدلی تاکید کرد: خاورمیانه در‌حال پوست‌ اندازی جدیدی است. بنابر‌این آنچه که در منطقه قفقاز در‌حال وقوع است کاملا به زیان ما است و به عنوان یک کانون تهدید و تنش برای ما به حساب می‌آید. 

این کارشناس بین‌الملل گفت: ترکیه باتوجه به اینکه این‌ها ترک زبان هستند و یک اندیشه پان‌ترکیسم و پان‌تورانیسم را اردوغان از سال‌های قبل نیز مطرح کرده بود، به دنبال این است که از طریق کانال کریدور غرب به شرق از قفقاز بگذرد و به وسیله دریای خزر خودش را به آسیای مرکزی برساند. 

بیگدلی تصریح کرد: آذربایجان و ترکیه روابط بسیار نزدیکی دارند ولی بینشان چند مانع وجود دارد اول اینکه منطقه قره‌باغ کوهستانی است که یک مقداری از آن را آذربایجان در جنگ ۲۰۲۰ به تصرف درآورد و دوم منطقه‌ای در نخجوان است.  دالانی که از آن به عنوان دالان لاچین یاد می‌کنند، دالانی است که آذربایجان آن را بین خودش و قره‌باغ کوهستانی برقرار کرد. 

در‌حال حاضر این کریدور تحت نظارت سربازان روسیه است و به دنبال این هستند که این کریدور را ادامه دهند تا از منطقه قره‌باغ عبور کنند و از جنوب ارمنستان که هم مرز با ایران است پلی زده شود به نام پل زنگزور تا بیاید به نخجوان و از آنجا به ترکیه برود. 

دکتر علی بیگدلی ادامه داد: خب اگر این پل زده شود و این راه تاسیس شود اولا که از مرز ما عبور خواهد کرد و از طرفی دیگر رابطه ما به طور کامل با اروپا قطع خواهد شد چون کامیون‌های ما حق بردن کالا از طریق قفقاز به اروپا را ندارند و ما در یک انزوای تجاری و بازرگانی قرار خواهیم گرفت. 

وی افزود: غیر از این یک تهدید عمده‌ای که در منطقه قفقاز علیه ما شکل خواهد گرفت با‌توجه به مبادله‌ی سفیری که اسرائیل با ترکیه داشته، حضور پر‌قدرت اسرائیل در آذربایجان است. 

در ارمنستان نیز پاشینیان اعلام کرده که ما دیگر امیدواری به روسیه نداریم، بنابراین در همین روزها به مدت ۱۰ روز رزمایش نظامی با آمریکا برقرار خواهد کرد. پس ورود آمریکا به این منطقه باز یک سری تهدید علیه ما بوجود خواهد آورد.

بیگدلی تاکید کرد: بنابراین منطقه، منطقه‌ای بسیار حساس است تا حدی که وزیر‌امور‌خارجه ترکیه که همین چندروز پیش به ایران آمده بود یکی از مباحثش همین بود تا ایران یک مقداری کوتاه بیاید و اجازه دهد این راه مخصوصا پل زنگزور کشیده شود ولی آقای امیر‌عبداللهیان در یک مصاحبه‌ای گفت ما به هیچ عنوان این اجازه را نخواهیم داد. 

پس این برای ما هم یک تهدید نظامی بوجود می‌آورد و هم یک اینکه راه تجارت ما را از طریق قفقاز با اروپا و دریای سیاه مسدود خواهد کرد. 

روسیه نیز طبق سفری که اردوغان به این کشور داشت داشته با این مسیر موافقت کرد. جالب است که اردوغان در این سفر به روسیه پیشنهاد کرد تا شهروندانش را از قره‌باغ بیرون ببرد و اجازه دهد این مسیر انجام شود و پوتین هم موافقت کرد.

 بنابر‌این روسیه، ترکیه، آمریکا و اسرائیل در‌حال حاضر حضور بسیار فعالی در منطقه قفقاز دارند و با خصومتی که بین ما و آذربایجان بوجود آمده این منطقه بالقوه یک منطقه تنش و تهدید علیه ماست که نمی‌دانیم به کجا خواهد رسید. 

این کارشناس بین‌الملل در ادامه افزود: رئیس امنیت ملی کشورمان هم اعلام کرده ما تا پای جنگ هم پای این قضیه ایستاده‌ایم. پس این جریانات بسیار برای ما خطرناک است. ما در‌حال حاضر در خلیج فارس هم با‌توجه به امکان برقراری روابط بین عربستان و اسرائیل که هر‌روز هم با حمایت‌های آمریکا پر‌رنگ‌تر می‌شود، با تهدید‌هایی روبرو هستیم و در این قسمت هم در یک انزوای سیاسی و اقتصادی قرار خواهیم گرفت. 

علی بیگدلی در پاسخ به این سوال که آیا امکان نجات ایران از این وضعیت وجود دارد یا خیر، گفت: محمد بن‌سلمان در یک مصاحبه‌ای قبل از اینکه مبادله سفیر صورت بگیرد، اعلام کرد که ممکن است مبادله سفیر صورت بگیرد و برای حل اختلافات با ایران چندین مورد را ذکر کرد از جمله تن دادن ایران به برجام، پذیرفتن عضویت در FATF، خودداری از حضور در کشورهای عربی منطقه و کنترل مسئله موشک‌ها ولی تقریبا هیچ کدام از این موارد در شرایط فعلی برای ما مقدور نیست. 

بنابراین اگر قرار باشد ما همین سیاستی که در طول این ۴۴ سال ادامه دادیم را پیش بگیریم به هیچ نتیجه‌ای نخواهیم رسید و کانون‌های تهدید هر روز ما را در انزوا و فشار اقتصادی بیشتری قرار خواهد داد.

دکتر علی بیگدلی، کارشناس مسائل بین‌الملل در پایان تاکید کرد: ما باید برای نجات از این وضعیت نوع نگاهمان را به جهان تغییر دهیم، زیرا این ایدئولوژی ما را در یک بن‌بست سیاسی قرار داده که برای رهایی از آن باید نوع نگاه و طرز تفکر‌مان را نسبت به منطقه و نظام بین‌المللی تغییر دهیم.

*خبرهای فوری