علی مطهری نماینده مردم تهران روز یکشنبه در نشست «جمهوری اسلامی از آرمان تا واقعیت» در دانشگاه علامه طباطبایی با بیان این‌که «هر مکتب و جهان‌بینی باید آرمان‌گرا باشد تا پیروانش دچار بیهودگی نشوند»، اظهار کرد: آرمان انقلاب اسلامی حاکم کردن دین اسلام در ایران و در تمام دنیاست و این آرمانی است که خود اسلام نیز بر پیگیری آن تأکید دارد و در این آرمان مسأله عدالت، آزادی و استقلال مورد توجه قرار می‌گیرد.

وی با طرح این پرسش که «مقصود از عدالت، آزادی و استقلال در اسلام چیست؟»، اظهار کرد: از آغاز پیروزی انقلاب درباره این مفاهیم اختلاف نظرهایی وجود داشت، مثل بحث‌هایی که میان گروه‌های چپگرا و اسلامی در این زمینه بوجود آمده بود. اما لازم است اشاره کنم که برعکس تزهای سرمایه‌داری و سوسیالیستی درباره این سه مفهوم دین اسلام می‌گوید در جامعه توحیدی تفاوت وجود خواهد داشت و آن‌چه در این جامعه وجود ندارد تبعیض است. شکاف عمیقی که میان طبقات در جامعه سرمایه‌داری بوجود آمده است متأثر از وجود تبعیض در آن جوامع است اما در جامعه اسلامی تبعیضی وجود نخواهد داشت.

به نوشته ایسنا، وی با اشاره به این‌که «عدالت از نظر اسلام اهمیت فراوانی دارد و به نوعی مقیاس دیانت قرار می‌گیرد»، اظهار کرد: مرحوم شهید مطهری می‌گوید عدالت مقیاس دیانت است و آن‌چه عدل باشد توسط دین بیان می‌شود و نه آن‌چه که دین می‌گوید عدل باشد. اگر در جامعه‌ای عدالت وجود نداشته باشد تضاد طبقاتی بوجود می‌آید که طی آن یک طبقه که از رانت‌ها استفاده کرده است سیر سیر خواهد بود و طبقه‌ای که از فشار محرومیت‌ها رنج می‌برد گرسنه گرسنه.

این نماینده مجلس با اشاره به تأثیرات نبود عدالت در یک جامعه اظهار کرد: در چنین جامعه‌ای که عدالت رخ‌نمایی نکند، انسان‌ها نسبت به نظام عالم و عدل الهی بدبین خواهند شد و در نتیجه اندیشه وجود بخت و اقبال و تأثیر آن در زندگی انسان‌ها پیش می‌آید.

وی با اشاره به ویژگی‌های یک حاکم اسلامی برای ایجاد عدالت در جامعه، اظهار کرد: کسی می‌تواند احکام اسلامی را در جامعه پیاده کند که از عیوبی که در مردم وجود دارد بری باشد، بنده شهوت،‌ جاه و مقام نباشد و به قولی هر مصلحی اول باید خودش صالح باشد تا بتواند جامعه را اصلاح کند.

وی در بخش پایانی سخنانش با اشاره به مفهوم آزادی، اظهار کرد: آزادی از شعارهای انقلاب اسلامی است و آزادی را می‌توان به آزادی انسانی و حیوانی تقسیم کرد تا آن‌چه که امروز به عنوان آزادی بیان، عقیده و اندیشه می‌دانیم را جزو آزادی‌های انسانی دانست که باید به تأمین آن در جامعه توجه ویژه‌ای شود.

در ادامه این نشست پرسش و پاسخ دانشجویی از علی مطهری برگزار شد که طی آن این نماینده مردم تهران در پاسخ به پرسشی درباره کیفیت کرسی‌های آزاداندیشی در دانشگاه‌ها، اظهار کرد: این نشست‌ها همان‌طور که از نام‌شان مشخص است باید واقعاً بستر آزاداندیشی باشند. همانطور که در صدر اسلام مجالس مشابهی برگزار می‌شد که حتی در آن افراد خدا و پیغمبر (ص) را هم زیر سوال می‌بردند اما برخورد امامان معصوم(ع) با آن‌ها توأم با نرم‌خویی بود و در حال حاضر نیز نباید قیدی را برای آزاداندیشی در نظر گرفت و من به خط قرمزهای مصنوعی در این زمینه اعتقادی ندارم و آن را مناسب نمی‌دانم.

وی همچنین در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر ارزیابی‌اش از وجود عدالت و آزادی در جامعه امروز اظهار کرد: در پیگیری مسأله عدالت پس از انقلاب در مقاطع مختلف متفاوت عمل کردیم به طوری که در زمینه عدالت اقتصادی به نسبت گذشته کوشیدیم تا بهره‌مندی روستائیان را از امکانات بیشتر کنیم اما در جنبه‌های دیگر عدالت‌خواهی به طور کامل موفق نبوده‌ایم.

وی ادامه داد: در مورد آزادی بیان نیز باید بگویم که در برخی دوره‌های آزادی بیان قابل قبول بوده است و در بعضی دوره‌ها نه. در دوره اصلاحات از حد خوبی از آزادی بیان برخوردار بودیم و در دوره دولت نهم نیز تا اندازه‌ای آزادی بیان قابل قبول بود.

مطهری افزود: در دوره جنگ و زمانه استقرار نظام شاید آزادی بیان از جهاتی محدود شد، اما باید در نظر داشته باشیم که این برخورد در شرایط بحرانی جنگ انجام شده بود و امروز نباید چنین مواردی را ملاک برخورد با مطبوعات و آزادی بیان انجام داد. کما این‌که امروز نیز از نظر آزادی بیان در شرایط خوبی قرار نداریم.

وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر این‌که آیا هنوز هم به محاکمه تمامی عوامل مقصر در حوادث پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 اعتقاد دارد یا نه، اظهار کرد: در مورد حوادث سال 88 من از ابتدا معتقد بودم که این حوادث یک مقصر ندارد و برای آن می‌توان سه ریشه را در نظر گرفت. یکی خطاهای برخی دستگاه‌ها، دیگری شیطنت‌های آقای احمدی‌نژاد و نیز عدم تمکین به قانون توسط آقایان میرحسین موسوی و مهدی کروبی که آن‌ها باید زودتر اعتراض خود را پایان می‌دادند. باید کارهای تمام افراد تأثیرگذار در آن شرایط در نظر گرفته شود و بعد درباره آن حوادث تصمیم‌گیری کنیم نه این‌که سه نفر را به حبس ببریم و آن‌ها را به آمریکا و اسرائیل وصل کنیم و بعد هم بگوییم هر وقت که بخواهیم آن‌ها را آزاد می‌کنیم.

این نماینده مجلس همچنین در پاسخ به پرسشی درباره این‌که عدالت‌خواهی و معیار بودن عدالت را در ایران امروز چگونه می‌بیند؟ اظهار کرد: نمی‌توان گفت در جامعه ما عدالت وجود ندارد؛ چراکه محال است جامعه‌ای بدون وجود عدالت برپا بماند. آن چیزی که مهم است اندازه و میزان عدالت در یک جامعه است که در حال حاضر ما در وضعیت ایده‌آلی قرار نداریم و آن‌چه که از عدالت به دنبال آن هستیم بالاتر از اوضاع فعلی است. نباید در جامعه امروز شاهد این باشیم که برخی برای پنج میلیون تومان وام مشکلات فراوانی را متحمل شوند و عده‌ای دیگر به راحتی صدها میلیون تومان را بدست آورند.

وی در پاسخ به پرسشی درباره این‌که آیا واژه فتنه به دستاویزی برای حذف رقیب توسط یک جریان خاص نشده است؟ اظهار کرد: هرجا حق و باطل با هم مخلوط شوند فتنه بوجود می‌آید. در حوادث سال 88 هم واقعاً چنین اتفاقی افتاد و تشخیص حق و باطل مشکل بود و به نظرم می‌توان برای آن حوادث واژه فتنه را استفاده کرد و من شاید اولین نفری بودم که برای این توصیف آن حوادث این واژه را استفاده کردم اما آن چیزی که اهمیت دارد این است که نباید از این واژه سوءاستفاده کرد تا عده‌ای را از میدان به در برد.

مطهری در پاسخ به پرسشی دیگر مبنی بر این‌که آیا گروه‌های کمونیستی نیز می‌توانند در دانشگاه‌ها فعالیت کنند یا نه؟ اظهار کرد: بر اساس مبانی انقلاب گروه‌های کمونیستی نیز می‌توانند فعالیت داشته باشند همان‌طور که امام خمینی(ره) نیز گفته بودند کمونیست‌ها هم حق فعالیت دارند اما از اسلام مایه نگذارند و تابلوی خود را بلند کنند. به نظر من گروه‌های کمونیستی در دانشگاه‌ها هم باید بتوانند با تابلوی خود فعالیت کنند اما در حال حاضر قوانین موجود چنین امکانی را فراهم نمی‌آورد هر چند که مبانی انقلاب این اجازه را به گروه‌های کمونیستی می‌دهد.

وی همچنین در پاسخ به پرسش یکی از دانشجویان درباره خواهش تعرفه خودروهای خارجی، اظهار کرد: به نظر من به نفع کشور است که تعرفه خودروهای خارجی کمی کاهش داده شود تا هم مردم حق انتخاب داشته باشند و مجبور به خرید خودروهای داخلی نشوند و هم خودروسازان داخلی به سمتی حرکت کنند که کیفیت محصولات خود را بالاتر ببرند که این امر مطمئناً در آینده به نفع کشور خواهد بود.

وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره این‌که رابطه با آمریکا تا چه اندازه اهمیت دارد؟،‌ اظهار کرد: رابطه ما با ‌آمریکا از ابتدای انقلاب قرار نبود که قطع شود ولی سیر حوادث به سمت تسخیر سفارت آمریکا رفت که در نتیجه آمریکا رابطه‌اش را با ایران قطع نمود. مهم این است که ما از مواضع اصیل خود در مواجهه با هیچ کشوری عقب‌نشینی نکنیم و در این شرایط برقراری رابطه با آمریکا یا قطع این رابطه موضوع اصلی نیست و مهم این است که ما با تأکید بر اصول خود با هر کشوری وارد رابطه شویم و از نظر من اگر با توجه به این شرایط وارد رابطه با آمریکا شویم انقلاب به پایان خود نخواهد رسید و نفس برقراری رابطه با آمریکا به شرط اینکه از شعارهای خود عقب‌نشینی نکنیم ایرادی ندارد.

این نماینده مجلس در پاسخ به پرسشی مبنی بر این‌که آیا سر دادن شعار مرگ بر آمریکا اعتقادی دارید یا نه، اظهار کرد: مرگ بر آمریکا یعنی مرگ بر سیاست‌های آمریکا و تا زمانی که آمریکا از اسرائیل حمایت می‌کند به نظر من ایرادی ندارد که از این شعار استفاده شود.

وی درباره نظارت بر نمایندگان مجلس نیز اظهار کرد: مجلس هم‌اکنون قانون نظارت بر نمایندگان را به مرحله اجرا گذاشته است و در مورد شفاف‌سازی درآمدهای تبلیغاتی نیز این موضوع در کمیسیون مربوطه در حال بررسی است. من در مجلس هشتم با قانون نظارت بر نمایندگان مخالفت کرده بودم؛ زیرا در آن قانون آمده بود اگر نماینده کاری خلاف امنیت ملی انجام دهد مورد مواخذه قرار می‌گیرد و از آن‌جایی که ممکن بود هر حرفی که نماینده به میان آورد مخالفت با امنیت ملی تلقی می‌شود با آن قانون مخالفت کرده بودم.

مطهری در پاسخ به پرسشی درباره نتیجه نهایی پرونده پدیده شاندیز، اظهار کرد: اطلاعات من از این پرونده کامل نیست اما باید بگویم که شاندیز با سرمایه اولیه و فروش سهامش توانست شهرکی را بسازد و در دوره‌ای نیز فعالیت‌هایش متوقف شد اما در حال حاضر می‌تواند به کار خود ادامه دهد اما اجازه تبلیغاتی ندارد و اینطور که من اطلاع دارم مدیریت خوبی داشته است اما ظاهراً برخی دستگاه‌ها و شخصیت‌ها با ادامه کار این مجموعه مخالف بوده‌اند.

* انتخاب