بسم اللَّـهِ الرَّ‌حْمَـٰنِ الرَّ‌حِيمِ

::درس چهل و دوم به تاریخ:8 آبان94

::قرار چهل روزه : ترک غیبت

::قرار روز : السلام علیک یا زینب کبری (س)

::هدیه به : حضرت زینب کبری (س)

::تدبر در سوره مبارکه : لیل / بخش اول

سوره لیل نود و دومین سوره قرآن كریم است كه مكی  و 21 آیه دارد.

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ‏

بخوان این سوره را به نام خدای رحمتگر مهربان

آیات 1 - 11

وَ الَّیْلِ إِذَا یَغْشىَ‏(1)وَ النهََّارِ إِذَا تجََلىَ‏(2)وَ مَا خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنثىَ(3)إِنَّ سَعْیَكمُ‏ْ لَشَتىَ‏(4)فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى‏ وَ اتَّقَى‏(5)وَ صَدَّقَ بِالحُْسْنىَ‏(6)فَسَنُیَسِّرُهُ لِلْیُسْرَى‏(7)وَ أَمَّا مَن بخَِلَ وَ اسْتَغْنىَ‏(8)وَ كَذَّبَ بِالحُْسْنىَ‏(9)فَسَنُیَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى‏(10)وَ مَا یُغْنىِ عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّى(11)

سوگند به شب، آن گاه كه بپوشانَد«1» و سوگند به روز، آن گاه كه پدیدار گردد«2» و سوگند به آن قدرتى كه نر و ماده را آفرید«3» كه تلاشهاى شما گوناگون است.«4» امّا آن كس كه براى رضاى خدا از مال خود بخشید و تقوا پیشه كرد«5» و نیكوترین وعده خدا را درباره انفاق كنندگان راست شمرد،«6» به زودى او را بر اثر كارهاى شایسته اى كه انجام مى‌دهد، براى ورود به بهشت آماده خواهیم ساخت و به آسایش و زندگى آسوده مى رسانیم«7» و امّا آن كس كه از بخشش مال خود بخل ورزید و با گردآورى ثروت، در پى توانگرى بود«8» و نیكوترین وعده خدا را دروغ شمرد،«9» به زودى او را براى دشوارى و عذاب آماده خواهیم ساخت«10» و آن گاه كه بمیرد و به هلاكت افتد، ثروتش براى او كارساز نیست.«11»

متقیان اهل انفاق در مسیر سعادت ابدی و مکذبان بخیل در مسیر شقاوت ابدی

آیات 12 - 21

إِنَّ عَلَیْنَا لَلْهُدَى‏(12)وَ إِنَّ لَنَا لَلاَْخِرَةَ وَ الْأُولىَ‏(13)فَأَنذَرْتُكمُ‏ْ نَارًا تَلَظَّى‏(14)لَا یَصْلَئهَا إِلَّا الْأَشْقَى(15)الَّذِى كَذَّبَ وَ تَوَلىَ‏(16)وَ سَیُجَنَّبهَُا الْأَتْقَى(17)الَّذِى یُؤْتىِ مَالَهُ یَتزََكىَ‏(18)وَ مَا لِأَحَدٍ عِندَهُ مِن نِّعْمَةٍ تجُْزَى(19)إِلَّا ابْتِغَاءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْأَعْلىَ‏(20)وَ لَسَوْفَ یَرْضىَ‏(21)

همانا هدایت (به مقصد رساندن)، تنها برعهده ماست«12» و همانا جهان آخرت و سراى نخستین، فقط از آنِ ماست.«13» بدین سبب شما را از آتشى كه زبانه مى كشد، بیم دادم.«14» جز آن كسى كه تیره بخت ترین مردم است، در آن درنیاید؛«15» همان كسى كه حق را تكذیب كرد و از آن روى برتافت«16» و آن كس كه پروا كننده‌ترین مردم است، قطعاً از آن آتش دور داشته مى‌شود.«17» همان كسى كه دارایى‌اش را مى‌بخشد و با آن رشدى شایسته مى جوید«18» و هدفش از كمك به نیازمندان، جبران احسان آنان نیست، زیرا هیچ كس از آنان بر گردن او حق نعمتى ندارد كه جبران آن لازم باشد،«19» بلكه انفاق او تنها براى دستیابى به خشنودى پروردگار بلندمرتبه‌اش است«20» و به زودى با دریافت پاداشى نیكو از جانب پروردگارش، خشنود خواهد شد.«21»

انذار مکذبان بخیل و تبشیر متقیان اهل انفاق

ای انسانها برحذر باشید از آتشی که مکذبان بخیل را در بر می­گیرد و متقیان اهل انفاق از آن در امان‌اند.

سیر هدایتی سوره:

رفتار انسانها متفاوت است؛ برخی پاداش اخروی را باور دارند و بر همین اساس تقوا پیشه می کنند و دست به انفاق می گشایند و برخی پاداش اخروی را دروغ می شمارند و بر پایه این توهم، خود را بی نیاز می بینند و بخل پیشه می کنند. آیا قانون خدای متعالی درباره این دو گروه متفاوت، یکسان است؟!

بر اساس آیات این سوره مباركه، مشی انسانها در زندگی متفاوت است: برخی اهل انفاق پرهیزکارانه هستند و به پاداش اخروی ایمان دارند؛ یعنی اهل ایمان به خدا و رسول و قیامت‌اند و در راه خدا از مال دنیا انفاق می‌كنند و برخی دیگر اهل بخل و ثروت اندوزی و احساس بی‌نیازی از خدای‌اند و به پاداش روز جزا ایمانی ندارند؛ یعنی اهل كفر و تكذیب‌اند و حاضر نیستند در راه خدا از مال دنیا انفاق كنند.

خدای سبحان به تناسب تفاوت اعتقاد و عملكرد این دو گروه، آنان را به عاقبتی متفاوت وعده می‌دهد: گروه نخست را به آسان‌سازی پیمودن راه سعادت بر ایشان و گروه دوم را به آسان‌سازی پیمودن راه شقاوت، و به آنان می‌فهماند كه چون هدایت در قبضه قدرت خداست و دنیا و آخرت از آن اوست، هیچ كس نمی‌تواند در مترتب ساختن نتایج متفاوتِ اعمال متفاوت، مانع او شود؛ از این رو انسانها را از آتش زبانه‌كش جهنم می‌ترساند و باز به ایشان می‌فرماید كه جز كافران اهل تكذیب، كسی در این آتش جاودانه نخواهد بود و متقیان اهل انفاق از این آتش دور خواهند ماند و با گرفتن پاداش، راضی خواهند شد.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

ف - پورسلطان