بسم اللَّـهِ الرَّ‌حْمَـٰنِ الرَّ‌حِيمِ

::درس چهلم به تاریخ:28 مهر 94

::قرار چهل روزه : نماز اول وقت

::قرار روز : السلام علیک یا اباعبدلله

::هدیه به : امام حسین علیه السلام

::تدبر در سوره مبارکه : ضحی/بخش اول

چند روزی است که از جانب خدای کریم به رسولش وحی نمی شود ،چه شده است ؟ آیا این نشانه قهر خدای متعالی با رسول خودش است ؟ آیا این پابان رسالت است ؟ دشمنان و بدخواهان چه می گویند ؟ دوستان و مومنان با خود چه می اندیشند ؟

فشار این فضا بر جریان رسالت ، نیازی به توضیح ندارد ، زیرا همه می دانیم که تنها پشتوانه پیامبر خدا (ص) در پشبرد امر خطیر رسالت ، خداست و دلگرمی رسول اکرم (ص) از حمایت خدا با رسیدن وحی از جانب اوست.

ضحی نود و سومین سوره قرآن كریم است كه مكی  و 11 آیه دارد.

بسم الله الرحمن الرحیم/وَالضُّحَى  (1)/وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَى (2)/

سوگند به آن دم که آفتاب بگسترد/و سوگند به شب آن گاه که تاریکی اش فراگیر شود و آرام یابد/

آیه 1 و 2 سوگند است ، سوگند به ضحی و شب آنگاه که تاریکی اش فراگیر شود

مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَى (3)

که پروردگار برخلاف آنچه دشمنان می گویند ، نه رهایت کرده و نه و را دشمن داشته است

این آیه جواب دو سوگند است . ، سوگند به ضحی و شب هنگامی که فراگیر شود ، پروردگارت نه رهایت کرده و نه تو را دشمن داشته است .

وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّکَ مِنَ الْأُولَى (4)

تو در این دنیا مورد رحمت مایی و سرای آخرت قطعا برای تو بهتر از این سرای خواهد بود .

این ایه ترقی دادن مطلب نسبت به آیه قبل است ، در آیه قبل کرامت و عنایت الهی را برای رسول خدا اثبات می کرد  در این آیه می فرماید: زندگی دنیای تو با آن کرامتی و بزرگی که داری ، و با آن عنایتی که خدای تعالی به تو دارد در برابر زندگی آخرتت چیزی نیست و قطعا زندگی آخرت تو از دنیایت بهتر است .

وَلَسَوْفَ يُعْطِيکَ رَبُّکَ فَتَرْضَى (5)

و به زودی پروردگارت در آن سرای (چنان مقامی ) به تو عطا کند که خرسند شوی

این آیه آیه قبل رو تثبیت می کند و می فرماید : د رزندگی آخرت خدای تعالی آن قدر به تو عطا می کند تا راضی شوی ( هم عطای خدا را مطلق آورده و هم رضایت رسول خدا (ص) )

أَلَمْ يَجِدْکَ يَتِيمًا فَآوَى (6)/وَوَجَدَکَ ضَالًّا فَهَدَى (7)/وَوَجَدَکَ عَائِلًا فَأَغْنَى (8)

مگر تو را کودکی یتیم نیافت و به تو پناه داد؟/و تو را راه نایافته دید و پس هدایت کرد ؟/و تو را تهیدست یافت پس توانگرت ساخت

این سه آیه به بعضی از نعمت های بزرگی اشاره میکند که خداوند به پیامبر (ص) عطا کرده [استشهادی ( شاهد گرفتن ) ]  برای اینکه  همانگونه که قبلا به تو این ها عطا کردیم ، قطعا در آینده بهتر از اینها به تو عطا میکنیم .

فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ (9)

پس تو نیز یتیم را خوار و مغلوب مکن که خود درد یتیمی را احساس کرده ای !

در این آیه ف نتیجه گیری است ، می فرماید : مگر خدا تو را یتیم ندید و پناه داد؟ پس تو نیز یتیم را خوار نکن که خود درد یتیمی را احساس کرده ای

أَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ (10)

و سئوال کننده ای را که از تو رهنمود می خواهد یا مالی می طلبد ، از خود مران و بر او بانگ مزن که خود تلخی تنگدستی را چشیده ای و نیاز به رهنمود را دانسته ای

این آیه نیز همانند آیه قبل است ، خدا تو را راه نایافته دید و هدایت کرد و تو را تهیدست یافت و توانگرت ساخت ، پس تو نیز سائل را از خود مران که خود طعم تنگدستی را چشیده ای .

وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ  (11)

تو می دانی که همه این نعمت ها از جانب خداست ، پس نعمت پروردگارت را بازگوی و شکرش را به جای آور ( در گفتار و رفتارت نشان ده که نعمت ها داده خداست )

تحدیث نعمت به معنی ذکر و یادآوری و نشان دادن آن است ، حال یا به زبان و و یا به عمل و این عمل شکر نعمت است.

و نواهی این چند آیه ( خوار نکردن یتیم ، نرنجاندن فقر و نشان دادن نعمت) ، دستور به همه مردم است ، هر چند که خطاب متو.جه به شخص رسول شده .

خدای متعالی با بیاناتی سرشار از محبت به رسول خود (ص) امید می دهد و شاءله هر وداع و قهری را می زداید . سپس به نعماتی که تاکنون به ایشان ارزانی داشته اشاره میکند و بر همین اساس ، آن حضرت را به ادامه تبلیغ وحی و مردمداری فرا می خواند و فضای حزن انگیز حاصل از انقطاع وحی را به فضای امید و نشاط برای کار در راه خدا تبدیل می کند و برای همیشه ، هر زمزمه ای را که از توهم انقطاع لطف به پیامبرش (ص) سرچشمه بگیرد ، را خاموش می کند .

سیر هدایتی :امیدفزایی و نشاط بخشی به پیامبر (ص) برای ادامه راه رسالت

 انقطاع موقت وحی که برخی را دچار توهم قهر خدا با رسولش (صلی الله علیه و آله) و خشم گرفتن پروردگار بر آن حضرت ساخته است. تبلیغ این توهم باطل، زمینه رکود و دلسردی در پیش برد امر خطیر رسالت را فراهم می سازد. دلیل استفاده این فضا آن است که جز انقطاع وحی، هیچ امر دیگری نمی تواند نشانه قهر خدا با پیامبرش (صلی الله علیه و آله) تلقی گردد. بنابراین صدق و بجایی آیات سوم تا انتهای سوره، قراین استفاده این فضا خواهد بود.

والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

ف - پورسلطان