تأثير شخصيت انساني در عقيده و رفتار

هر انساني در زندگي خود ، يك عامل تعيين كننده دارد كه اين عامل ، همواره به زندگي ، حركات ، اعمال و واكنش هاي او در برابر حوادث و پديده هاي گوناگون مهم يا غير مهم شكل مي دهد و همه آنها را به صورت مشخص و خاص در مي‌آورد. اين حركات و واكنش ها بسته به اين است كه اين انسان از چگونه شخصيتي بهره مند است.

شخصيت و منشي كه هر انسان (در رفتار و انتخاب هايش از خود بروز مي دهد) ، عامل تعيين كننده (عقيده) و عمل او به شمار مي رود. مثلاً عامل تعيين كننده (عقيده) و عمل يك انساني خودخواه ، سود و زيان شخصي و فردي اوست.

چنين شخصي در برخورد با هر حادثه ... در مرحله نخست ، ... سود و زيان شخصي را بررسي مي كند. چنين انساني با همه جهان با چنين محاسبه اي برخورد مي كند ... و تفكر و عمل او هم براساس همين محاسبه شكل مي گيرد.

در حالي كه يك انسان هدفدار و انساني كه در خود مسئوليتي براي تحقق بخشيدن به يك مرام يا مسلك احساس مي كند ، در نقطه مقابل اين انسان قرار دارد. او در تمام برخوردها (به انسانيت مي انديشد) يعني خود به خود در همه جا براي او مسئله انسانيت مطرح است ...

پس عامل تعيين كننده يك انسان خود خواه و سودجو ، چه در فكر و چه در عمل ، سود و زيان شخصي اوست وعامل تعيين كننده يك انسان هدف دار هم چه در فكر و چه در عمل ، مسلك و مرام اوست.

وحي انسانها را از نظر چگونگي « عامل تعيين كننده » به دو دسته كلي تقسيم مي كند كه هر كدام از اين دو دسته تركيب فكري و عملي ويژه اي دارند و بر هر كدام از آنها عامل تعيين كننده فكري و عملي ويژه اي حكومت مي كند .

وحي براي هر كدام از اين دو دسته در آينده ، برنامه‌اي ويژه اعلام مي دارد. آينده اي كه پس از مرگ در انتظار انسان است ... آينده اي كه به ابديت مي پيوندد و پايان ناپذير است.

نقش توكل در زندگي انسان

انسان وقتي در زندگي در پي انجام دادن كاري است ، معمولاً بر توانايي ها و امكانات خويش تكيه مي كند. گاهي هم به توانايي هايي كه در اطراف خودش مي بيند ، اميد مي بندد.

بنابراين ، اگر به كاري دست بزند و  امكانات را كافي نبيند ... و موانع بر سر راه او باشد ، معمولاً نااميد مي شود. در زندگي انسان هاي معمولي و حتي در زندگي گروه ها و جمعيت ها ، فرمول معمول زندگي همين است.

فرد يا گروهي مي خواهند به كاري دست بزنند ، مقداري مقدورات براي خودشان سراغ دارند و مقداري هم دور و برشان است. آنان به اتكاي اين مقدورات به كاري دست مي زنند. اگر با همان امكانات ...

كار به ثمر رسيد ، دل گرم مي شوند و تلاش خود را ادامه مي دهند ، ولي اگر اين ... امكانات ... تمام شد و به ثمر نرسيد معمولاً نا اميد مي شوند و كار را رها مي كنند.

آموزش قرآن اين است كه خداوند در آفرينش اين جهان و آفرينش انسان مقداري امكانات نهفته قرار داده و به هر انساني قدرت و توان هايي داده كه در وجود او پنهان است.

در محيط هم (امكانات پنهان وجود دارد) اين گنجينه هاي پنهان را خداوند براي انسان فراهم كرده است. وقتي انسان حق جو تلاش در راه حق آغاز كند ، ولي امكانات براي او فراهم نباشد و همچنان به تلاش خود ادامه دهد و نگذارد نااميدي در او رخنه كند ، بي شك ، توانايي هاي مخفي بيدار مي شود و توانايي‌هايي كه تا اين لحظه در خود سراغ نداشت ، .... به سراغش مي آيند.

حالا (اگر) با اين ديد به سراغ نمونه هاي زنده يا تاريخي انسان هايي كه اين روش ... را در زندگي داشتند ، برويم ، آنگاه مي‌توانيم به عنوان تجربه عيني و تجربه تاريخي ، اين واقعيت و حقيقت را بشناسيم.

شما مي دانيد كه در محيط اجتماعي كساني هستند كه در اعمال روحشان نسبت به پيروزي حق بر باطل علاقه اي وجود دارد ... اين جمله را بايد هميشه به ياد داشته باشيم كه هيچ انساني نمي تواند همه امكانات خودش را بشناسد ؛ (چون) خدا ، انسان را به صورت يك چشمه جوشان آفريده است.

چشمه اي كه آرام آرام مي  تواند درك كند كه چه نيروهايي دارد. برخورد با مراحل مشكل كوشش ، اگر با اميد به آينده همراه باشد ، در درون خود انسان ، نيروهاي نهفته اي را بيدار مي كند كه تاكنون براي او هم ناشناخته بوده اند.

حتي در درون خود انسان قهرمان نيز نيروهاي نهفته اي را بيدار مي كند كه در مراحل عادي كوشش و تلاش ، هرگز در خود سراغ نداشت . نتيجه اين كه اگر انسان در راه حق تلاش كند و همان معيارهايي را كه خدا مقرر كرده است ... بشناسد ... هيچ وقت نبايد نا اميد شود.

برگرفته از : روزنامه جمهوری اسلامی 22/8/87