تاریخ برای مردم شبه جزیره خرافه و افسانه های زیادی ضبط کرده است و نویسنده کتاب «بلوغ الارب فی معرفة احوال العرب » (4) ،بیشتر آنها را در همان کتاب با یک سلسله شواهد شعری و غیره گرد آورده است.انسان پس از مراجعه به این کتاب و غیر آن  با انبوهی از خرافات روبرو می گردد که مغز عرب جاهلی را پر کرده بود. این رشته های بی اساس یکی از علل عقب افتادگی این ملت از ملل دیگر بود.بزرگترین سد در برابر پیشرفت آئین اسلام،همان افسانه ها بود و از این جهت پیامبر با تمام قدرت می کوشید که آثار«جاهلیت »را که همان افسانه و اوهام بود از میان بردارد.هنگامی که «معاذ بن جبل »را به یمن اعزام نمود به او چنین دستور داد :

«و امت امر الجاهلیة الا ما سنه الاسلام و اظهر امر الاسلام کله صغیره و کبیره » (5) یعنی :

ای معاذ آثار جاهلیت و افکار و عقاید خرافی را از میان مردم نابود کن و سنن اسلام را که همان دعوت به تفکر و تعقل است،زنده نما.

او در برابر توده های زیادی از عرب که سالیان درازی افکار جاهلی و عقائدخرافی بر آنها حکومت کرده بود،چنین می گفت : «کل ماثرة فی الجاهلیة تحت قدمی » (6) یعنی: با پدید آمدن اسلام کلیه مراسم و عقائد و وسائل افتخار موهوم، محو و نابود گردید و زیر پای من قرار گرفت.

اینک برای روشن ساختن ارزش معارف اسلام،نمونه هایی را در این جا می آوریم :

1- آتش افروزی برای آمدن باران :

شبه جزیره عربستان در بیشتر فصول با خشکی روبرو است.مردم آن جا برای فرود آمدن باران چوبهائی را از درختی به نام «سلع »و درخت زودسوز دیگری به نام «عشر»گرد می آوردند و آنها را به دم گاو بسته گاو را تا بالای کوه می راندند.سپس چوبها را آتش زده به جهت وجود مواد محترقه در چوبهای «عشر» شعله های آتش از آنها بلند می شد و گاو بر اثر سوختگی شروع به دویدن و اضطراب و نعره زدن می کرد و آنان این عمل ناجوانمردانه را به عنوان یک نوع تقلید و تشبیه به رعد و برق آسمانی انجام می دادند.شعله های آتش را به جای برق و نعره گاو را به جای رعد  محسوب می داشتند و این عمل را در نزول باران مؤثر می دانستند.

2- اگر گاو ماده آب نمی خورد، گاو نر را می زدند :

گاوهای نر و ماده را برای نوشیدن آب کنار جوی آب می بردند . گاهی می شد که گاوهای نر آب می نوشیدند ولی گاوهای ماده لب به آب نمی زدند،. آنان تصور می کردند که علت امتناع همان وجود دیوها است که در میان شاخهای گاو نر جا گرفته اند و نمی گذارند گاوهای ماده آب بنوشند و برای راندن دیوها به سر و صورت گاوهای نر می زدند. (7)

3- شتر سالمی را داغ می زدند تا دیگری بهبودی پیدا کند :

اگر در میان شتران، بیماری پیدا می شد و یا قرحه و تاولی در لب و دهان آنها ظاهر می گردید برای جلوگیری از سرایت این بیماری،شتر سالمی را می آوردند لب و بازو و ران او را داغ می کردند ولی علت این کار روشن نیست. گاهی احتمال می دهند که جنبه پیش گیری داشته و یک نوع معالجه علمی بوده است ولی از آن نظر که از میان شتران زیاد فقط به سر یک شتر چنین بلائی را می آوردند،می توان گفت که : یک عمل خرافی بوده و علل موهومی داشته است.

4- شتری را در کنار قبری حبس می کردند تا صاحب قبر هنگام قیامت پیاده محشور نشود:

اگر مرد بزرگی فوت می کرد شتری را در کنار قبر او در میان گودالی حبس می کردند و آب و علف به او نمی دادند تا جان سپرد و متوفی روز رستاخیز بر آن سوار شود و پیاده محشور نگردد.

5- شتری را در کنار قبر پی می کردند :

از آن جا که شخص متوفی در دوران زندگی برای عزیزان و مهمانان خود،شتر نحر می کرد برای تکریم از متوفی و سپاسگزاری از او بازماندگانش در پای قبر او شتری را به طرز دردناکی پی می کردند.

پاورقيها :

4. نگارش سید محمود آلوسی،ج 2/286-369.

5. «تحف العقول »/25،و«سیره ابن هشام »،ج 3/412.

6. «سیره ابن هشام »،ج 3/412.

7. شاعر عرب زبان در این باره که گاو نر به جرم آب نخوردن گاو ماده زده می شد، چنین می گوید:

فانی اذا کالثور یضرب جنبه

اذا لم یعف شربا و عافت صواحبه

منبع : فروغ ابدیت، آیت الله جعفر سبحانی ، جلد اول

(استفاده فقط با ذکر نشانی سایت http://www.fajr57.ir/ جایز است)