به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر محمد شیخ الاسلامی، مترجم قرآن کریم و پژوهشگر دینی، در گفت‌وگویی تفصیلی از نسبت عمیق میان «علم» و «یقین» سخن می‌گوید؛ از اینکه چرا دانش به تنهایی انسان را از گناه باز نمی‌دارد و چگونه «حجت» می‌تواند پرده‌های شک را کنار بزند. او در این مصاحبه، جایگاه والای حضرت فاطمه زهرا (س) را به عنوان حجتِ حجت‌های خدا تبیین می‌کند و نشان می‌دهد که چرا دل امام زمان (عج) به نگاه مادرش گرم است.

نوری پیش از خلقت، فراتر از یک شخصیت تاریخی

برای آغاز گفت‌وگو بهتر است از مفهومی کلیدی در منظومه معرفتی شیعه شروع کنیم: «حجت». امام محمد باقر (ع) در روایتی شریف، هم جایگاه ائمه اطهار علیهم السلام را به عنوان حجت خدا بر مردم تبیین می‌فرمایند و هم جایگاه حضرت فاطمه زهرا (س) را نسبت به خود ائمه. این روایت چه افق‌های معرفتی جدیدی پیش روی ما می‌گشاید؟

امام محمد باقر (ع) فرمودند: «ما حجت‌های خداوند بر مردم هستیم، یعنی مردم به واسطه ما یقین به حقایق عالم پیدا می‌کنند. اما مادر ما حضرت فاطمه زهرا (س) حجت خداوند بر ما است.»

از این روایت جایگاه حضرت فاطمه زهرا (س) مشخص می‌شود؛ یعنی حقیقتی که عالم هستی را در برابر چشم امامان معصوم علیهم السلام چنان شفاف و نورانی می‌کند که عالم در محضر آنها قرار می‌گیرد و آن، نور مقدس حضرت فاطمه زهرا (س) است.

بر همین مبنا وقتی از «حجت» سخن می‌گوییم، چرا در فرهنگ شیعی، امام زمان (عج) با این عنوان شناخته می‌شوند و ظهور ایشان چه نسبتی با مقوله یقین دارد؟

اینکه امام زمان (عج) را حجت می‌نامیم به همین دلیل است، یعنی وقتی وجود مقدس حضرت ولیعصر ارواحنا فداه تشریف می‌آورند، تمام شک‌ها و تردید‌ها از بین می‌رود و آفتاب یقین در عالم هستی طلوع می‌کند. و این معنای حقیقی حجت است.

نام مبارک «زهرا» نیز ظاهراً با همین حقیقت نورانی و یقین‌بخش تناسب و هماهنگی دارد؛ آیا می‌توانید این تناسب را بیشتر توضیح بفرمایید؟

اصولاً زهرا به معنی نورافشان و درخشان است. وقتی زهرا (س) طلوع می‌کند پرده‌های شک کنار می‌رود و امام معصوم به منبع یقین متصل می‌شود. این مقام بسیار والای حضرت زهرا سلام الله علیها است.

در سنت روایی ما، رابطه‌ای عمیق و دوسویه میان دل امام زمان (عج) و حضرت زهرا (س) ترسیم شده است؛ این رابطه پیام مهمی برای منتظران دارد. دل همه مردم به نگاه حضرت ولی عصر ارواحنا فداه گرم است و دل آن حضرت به نگاه حضرت فاطمه زهرا (س) گرم است. این شخصیت، جایگاه و شأن آن حضرت است.

گره‌گشایی از کار عالم با توسل به مادر اهل‌بیت(ع)

اما با توجه به مصائب و روزهایی که بر حضرت زهرا (س) گذشته، گاهی نگاه‌ها به ایشان تقلیل می‌یابد؛ چگونه باید از تقلیل آن حضرت به یک شخصیت صرفاً تاریخی و معمولی پرهیز کنیم؟

حضرت زهرا (س) را شخص معمولی فرض نکنید که مانند سایر انسان‌ها روزی به دنیا آمد، روزی از دنیا رفت و مورد آسیب و صدمه قرار گرفت. درست است که همه این اتفاقات روی داد، اما نور حضرت فاطمه زهرا (س) از پیش از خلقت این دنیا بوده است و شاید ما در روز قیامت گوشه‌ای از درخشندگی او را متوجه شویم.

امروز هم هر جا حضرت ولی عصر (ع) با گرهی مواجه شود به واسطه حضرت فاطمه زهرا (س) گره‌ها باز می‌شود. می‌فرمایند حضرت فاطمه زهرا (س) را واسطه قرار داده و به مادرمان متوسل می‌شویم تا گره‌ها باز شود. ما هم فرصت حضور در مجلس روضه حضرت زهرا (س) را غنیمت بدانیم و از حضرت زهرا (س) حاجت‌های بزرگ بخواهیم؛ ظهور امام زمان (عج) را بخواهیم که با ظهور آن حضرت همه مسائل و مشکلات حل خواهد شد. معرفت بخواهیم، دانش و تقوا بخواهیم. چیزی بخواهیم که برای ما در دنیا و آخرت فایده‌دار باشد.