گردهمایی جمعی از سفیران پیشین جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف، با حضور سرکار خانم دکتر فاطمه طباطبایی، دکتر علی‌اکبر صالحی وزیر پیشین امور خارجه، حجت‌الاسلام والمسلمین علی کمساری رئیس موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی(س) و جمعی از پیشکسوتان و چهره‌های برجسته، با هدف واکاوی شیوه‌های معرفی ابعاد فکری و عرفانی حضرت امام، در مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) برگزار شد.

گردهمایی جمعی از سفیران پیشین جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف، با حضور سرکار خانم دکتر فاطمه طباطبایی، دکتر علی‌اکبر صالحی وزیر پیشین امور خارجه، حجت‌الاسلام والمسلمین علی کمساری رئیس موسسه تنظیم و نشر آثار حضرت امام خمینی(س) و جمعی از پیشکسوتان و چهره‌های برجسته، در مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) برگزار شد.

به گزارش جماران، حجت‌الاسلام و المسملین علی کمساری در ابتدای این نشست ضمن گرامیداشت یاد امام خمینی(س) و مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین حاج سید احمد خمینی، و نیز شهدای اخیر به ویژه رهبر شهید انقلاب اسلامی، هدف از برگزاری این گردهمایی را تکمیل کتاب خاطرات سفرهای خارجی دکتر طباطبایی و بهره‌گیری از تجربه دیپلمات‌های کشور برای گسترش اندیشه امام خمینی(س) در خارج از مرزها عنوان کرد.

رئیس مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) با ارائه گزارشی در زمینه فعالیت‌های این مؤسسه در حوزه ترجمه آثار امام خمینی(س)، افزود: بیش از چهارصد عنوان از کتاب‌های حضرت امام و آثار درباره ایشان، به بیش از بیست‌وشش زبان شامل زبان‌های انگلیسی، عربی، فرانسه، اردو، اسپانیایی، آلمانی، روسی، ترکی و ایتالیایی، بنگالی، فیلیپینی، پشتو، قرقیزی، سواحیلی، کردی و ...  ترجمه شده است. مهمانان گرامی استحضار دارند که مؤسسه تا کنون نزدیک به دو هزار عنوان کتاب را به چاپ رسانده است.

وی افزود: مجموعه بیست‌ودو جلدی صحیفه امام(بخشی که مخاطب خارجی دارد) به زبان‌های انگلیسی، عربی و اردو ترجمه شده است. در همین راستا منتخبی از دانشنامه ده‌جلدی امام خمینی(س) که حاصل پانزده سال تلاش مستمر علمی - پژوهشی است برای مخاطب خارجی به این سه زبان ترجمه شده است.

کمساری اظهار داشت: کتاب تفسیر قرآن حضرت امام نیز به 4 زبان، وصیت‌نامه حضرت امام به 23 زبان و کتاب زندگی‌نامه امام به قلم دکتر حمید انصاری با عنوان«حدیث بیداری» به 24 زبان ترجمه شده است. «کلمات قصار» نیز به 21 زبان و کتاب«جهاد اکبر» به 13 زبان ترجمه شده است. نکته مهم این که 25 عنوان از این آثار در آمازون بارگذاری و عرضه شده است.

دکتر علی‌اکبر صالحی، در سخنان خود ویژگی‌های امام خمینی(س) را در چهار بُعد «فقیه، دولتمرد و سیاستمدار، عارف و فیلسوف» برشمرد و ایشان را «محیی‌الدین زمان» نامید که توانست با هوشمندی سیاسی از خلأ ایجاد شده در جهان حسن استفاده را ببرد و انقلاب را با حداقل ضایعه به ثمر برساند.

وزیر پیشین امور خارجه در نقد شیوه مدیریت فرهنگی در دهه‌های گذشته اظهار داشت: آموزش اسلام صرفاً از دریچه مناسک فقهی و کم‌توجهی به دریچه عشق، محبت و عرفان، به فاصله گرفتن نسل جدید انجامیده است.

وی با استناد به آیات قرآن و کلام امام جعفر صادق(ع) و همچنین ذکر خاطره‌ای از شیوه موعظه امام موسی صدر در کلیساهای لبنان و سخنرانی او در دانشگاه آمریکایی بیروت با تکیه بر مشترکات فلسفه و حکمت، تأکید کرد که حلقه وصل و زبان امروز «محبت» است و باید ابتدا شهد شیرین اسلام را از مسیر عشق، محبت و معارف عرفانی به نسل جوان چشاند.

دکتر فاطمه طباطبایی نیز در این گردهمایی ایجاد شبکه ارتباطی برای انتقال عرفان و معنویت امام خمینی(س) به دور از هیاهوی سیاسی را یکی از راهکارهای مهم در جذب جوانان مطرح کرد و گفت که انگیزه اصلی پیشنهاد برگزاری این نشست مرور خاطرات سفرها و تدوین کتاب خاطرات سفرهای خارجی دکتر فاطمه طباطبایی و واکاوی شیوه‌های معرفی ابعاد فکری و عرفانی امام خمینی(س) به مخاطبان جهانی است.

رئیس انجمن علمی عرفان اسلامی ایران، افزود: در این سفرها، هرگاه در میان طیف‌های گوناگون از معنویت، اخلاق و رفتار امام خمینی(س) سخن گفته می‌شد، برای مخاطبان بسیار جذاب بود و پرسش‌های فراوانی مطرح می‌کردند.

وی با نقل خاطراتی از حضور در یکی از شهرهای مرزی در آفریقا و اشتیاق مردمی که ساعت‌ها بر روی صندوق‌های چوبی خالی میوه نشسته و با علاقه‌ای وافر درباره جزئیات اخلاق، رفتار و روابط خانوادگی امام خمینی(س) پرسش می‌کردند و این حضور را نعمتی قابل شکرگزاری می‌دانستند، و همچنین اشاره به مشاهده ترجمه کتاب «ولایت فقیه» در ژاپن و پژوهش یک مدرسه و مؤسسه علمی در آن کشور درباره شیوه تحصیلات حوزوی، خاطرنشان کرد که جهان امروز از مادی‌گرایی خسته شده و به دنبال معنویت است. 

دکتر فاطمه طباطبایی با اشاره به آثار امام همچون «شرح حدیث جنود عقل و جهل»، «چهل حدیث» و «دیوان اشعار»، به تبیین «سفر عقلی» و «سفر عشقی» در نگاه امام پرداخت و گفت: از منظر امام خمینی(س)، پس از آنکه عقل در نزاع با جهل پیروز شد و رذیلت‌های اخلاقی را از میان برد، برای رسیدن انسان به مبدأ متعال و توحید، عقل نیز باید در برابر عشق مغلوب و قربانی شود؛ تعبیر مشهور «هیچ» در کلام امام نیز ثمره همین سلوک عرفانی و باور وجودی به جمله «عالم محضر خداست» است که همه جهان را ضیافت و مهمانی حضرت حق می‌بیند. 

وی ابراز امیدواری کرد که در کتاب خاطرات این سفرها، شرایط هر منطقه و چرایی استقبال و علاقه مردم به امام خمینی(س) توسط سفرا ذکر شود تا جوان امروزی بتواند با تورق آن، امام و عشق مردم جهان به ایشان را بشناسد. همچنین پیشنهاد داد با همکاری دیپلمات‌ها و مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)، از ظرفیت فضای مجازی برای ارتباط با گروه‌ها و افراد علاقه‌مند در کشورهای مختلف استفاده شود تا بتوان خارج از هیاهوی سیاسی، به صورت شبکه‌ای عرفان، معنویت و دینی را که امام باور داشت به دیگران منتقل کرد.

در ادامه مراسم، دیپلمات‌ها و سفرای ادوار مختلف به بیان مشاهدات خود از سفرهای دکتر فاطمه طباطبایی به کشورهای گوناگون و ارائه پیشنهادهایی برای نشر اندیشه امام خمینی(س) پرداختند.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمدرضا نوری شاهرودی، سفیر پیشین ایران در عربستان، لیبی و عمان، با اشاره به فعالیت‌ها و تألیفات دکتر فاطمه طباطبایی در «مؤسسه آیینه مهرآیین» و تدریس عرفان اسلامی، گفت: اقدامات ایشان در سیستان و بلوچستان و سفر ایشان به ریاض و عمان و اعزام گروهی از مربیان زیر نظر ایشان باعث ایجاد تحولی چشمگیر در تربیت دینی و اخلاقی جوانان شد. 

شهیدی، دیپلمات باسابقه، نیز در این نشست گفت: اولین سفر دکتر فاطمه طباطبایی به خارج از کشور پس از ارتحال امام خمینی(س) در آذر 1368 در قالب اولین هیأت اعزامی جمعیت زنان به چهار کشور آفریقایی گینه، سیرالئون، مالی و نیجر از استقبال گسترده برخوردار بود. در یکی از دانشکده‌های سیرالئون و انجمن زنان در مالی، مطالعه کتاب «اقلیم خاطرات» نوشته دکتر طباطبایی بسیار مورد توجه قرار گرفت و اینکه گفته شد نسخه صوتی کتاب «اقلیم خاطرات»، در حال تهیه است بسیار کار ارزشمندی است.

سید شمس‌الدین خارقانی،سفیر پیشین ایران در آلمان و هلند، نیز در این نشست با ارائه پیشنهاد بررسی موضوعات پیرامون افکار و نظرات امام خمینی(س) در نقاط مختلف جهان، گفت: برای دستیابی به نتیجه لازم است که دو یا سه کمیته موضوعی یا جغرافیایی تشکیل شود تا مبانی و موضوعات با توجه به تغییرات روز کشورها تدوین و به‌روزرسانی گردد.

رسول اسلامی، سفیر پیشین ایران در تایلند، نیز در این نشست گفت: حضور دکتر طباطبایی در اجلاس زنان در تایلند در حدود بیست سال پیش و سخنرانی ایشان درباره جایگاه زن از منظر امام خمینی(س) و اسلام بازتاب خوبی در میان نخبگان و ایران‌شناسان و اسلام‌شناسان و همچنین مطبوعات تایلند داشت. پس از سخنرانی دو ساعته ایشان در مسجدی با حضور حدود ۵۰۰ نفر از مسلمانان در جنوب تایلند، مردم بر ادامه سخنرانی اصرار کردند.

قانع‌زاده،سفیر پیشین ایران در برزیل و آفریقای جنوبی، با اشاره به جلسات علمی با حضور دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی و دکتر طباطبایی، و همچنین سخنرانی ایشان در شهر سبزوار و حضورشان در کشور برزیل، پیشنهاد داد که برای انتشار جهانی سخنان، کتاب‌ها و تفسیر امام خمینی(س) به زبان انگلیسی، ارتباطی میان مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) و یکی از پژوهشگران و مفسران قرآنی مقیم آمریکا که دارای پایگاه اینترنتی و نرم‌افزار تخصصی در این حوزه است، برقرار شود.

احمد دستمالچیان، سفیر پیشین ایران در لبنان و اردن، در این نشست با تأکید بر اهمیت «جبهه نرم» در برابر این که دشمن ما را محاصره کرده و محتوا را خفه می‌کند و جنگ شناختی، خواستار بازشناسی سیره و افکار امام خمینی(س) و تبدیل بیان فطری ایشان به زبان روز و مواد درسی برای نسل جوان شد.

رضا سخایی، سفیر پیشین ایران در تونس و قطر، نیز با تشریح فضای خفقان و ممنوعیت حجاب در تونس در دوران زین‌العابدین بن علی، سفر دکتر طباطبایی به دعوت «بیت‌الحکمه» تونس را پربار و اثرگذار خواند و بر لزوم معرفی تفکر عرفانی امام خمینی(س) در کنار ابعاد سیاسی ایشان به علاقه‌مندان انقلاب اسلامی در جهان تأکید کرد.

غلامرضا انصاری، سفیر پیشین ایران در هند و روسیه، نیز با اشاره به سفر یک‌هفته‌ای دکتر طباطبایی در بهمن ۱۳۹۴ به همراه یک هیأت دانشگاهی به دهلی و بنگلور، ثبت دقیق و با جزئیات خاطرات و مشاهدات نزدیکان امام خمینی(س) و تمرکز بر نقش شیعیان در کشورهای مختلف را برای جلوگیری از انحراف تاریخ انقلاب اسلامی ضروری دانست.

محمود صدری، سفیر پیشین ایران در بوسنی، در این نشست به همکاری سفارت ایران با «مؤسسه ابن‌سینا» در بوسنی برای کار فرهنگی در زمینه مسائل فلسفی و عرفانی با دعوت از اساتیدی چون دکتر دینانی و دکتر طباطبایی اشاره کرد و گفت: پس از یک تا دو سال فعالیت فکری، دیدگاه مسئولان رسانه‌ها و تلویزیون‌های خصوصی چپ و مارکسیست آن کشور نسبت به اندیشه و تفکر در ایران کرد. جلسات دکتر طباطبایی در زمینه عرفان در دانشگاه و مرکز اسلامی و با بانوان برگزار شد و شنیدم در آنجا درخواست کرده بودند ایشان یکی دو ماه برای تدریس به آن کشور سفر کند.

محمد خزاعی، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل، با گرامیداشت یاد مرحوم سید احمد خمینی، اظهار داشت: تعابیری که امام خمینی(س) در مکاتبات خود درباره عروسشان(دکتر طباطبایی) به کار می‌بردند، عطر لطافت عرفانی یک چهره جهانی را نشان می‌داد و چهره دیگری را در انقلاب اشاعه داد؛ به‌گونه‌ای که در شهرهای مختلف آمریکا، انگلستان و آلمان، برخی دانشجویان یا افراد خارجی می‌پرسیدند «این فاطی خانم کیست که امام این‌گونه لطیف درباره عروسش حرف می‌زند؟» مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) علاوه بر نشر آثار مکتوب و شفاهی امام، مرکز نشر منش و اندیشه تربیت‌شدگان ایشان باشد و بررسی تطبیقی و تحلیلی درباره آثار انقلاب امام بر تحولات دنیای امروز انجام دهد.

محمدرضا باقری، سفیر پیشین ایران در ترکیه، کویت و سوریه، نیز ضمن نقل خاطراتی از ارادت مردم کویت و موریتانی به امام خمینی(س)، از نبود محتوای کافی درباره امام در کتاب درسی «انقلاب اسلامی» در دانشگاه‌ها انتقاد کرد و خواستار برگزاری نشست مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س) با نماینده رهبری در دانشگاه‌ها و گروه‌های معارف برای اصلاح این کتاب شد.

حجت‌الاسلام و المسلمین محمدطاهر ربانی، سفیر پیشین ایران در واتیکان، قطر و گینه،  با اشاره به کتاب‌های «اقلیم خاطرات»، «سخن عشق»، «یک ساغر از هزار» و «آوای مکتوب» از تألیفات دکتر طباطبایی، خاطره سفر ایشان در رأس هیأتی از آلمان به ایتالیا را بازگو کرد که در آن، دکتر طباطبایی به جای ملاقات با مقامات و کاردینال‌ها، بازدید از مدارس تربیتی راهبه‌ها و آشنایی با نظام مطالعاتی آنها را درخواست کرد.

صباح زنگنه، سفیر پیشین ایران در سازمان کنفرانس اسلامی، نیز با ذکر خاطره‌ای از روحیه استغنای مرحوم سید احمد خمینی و نپذیرفتن تشریفات رسمی در سفر به جده و همچنین نقش کلیدی او به عنوان حلقه وصل مجلس و شورای عالی دفاع با امام در دوران جنگ، به اشتیاق اساتید دانشگاه در نیجریه به آثار امام، شباهت مبانی فقهی و سیاسی آثار «عثمان بن فودیو» در شمال نیجریه با نظرات امام خمینی(س)، احیای منزل امام در نجف و نقش دکتر فاطمه طباطبایی در استخراج مطالب از امام اشاره کرد.

در ادامه این نشست چند تن از بانوان به ذکر خاطرات و راهکارهای ضروری برای تدوین کتاب خاطرات سفرهای خارجی دکتر فاطمه طباطبایی و واکاوی شیوه‌های معرفی ابعاد فکری و عرفانی امام خمینی(س) به مخاطبان جهانی سخن گفتند. در این بخش همسر مرحوم حجت‌الاسلام محمد منهاج، سفیر پیشین ایران در استرالیا، نیجریه و لیبی، از همراهی با دکتر طباطبایی در سفرهای برزیل، هند و عمان و خاطره همسرش در نشان دادن آثار شکنجه‌های ساواک در کنفرانس مطبوعاتی استرالیا در سال‌های اول پیروزی انقلاب سخن گفت.

به گزارش خبرنگار جماران، در پایان این نشست سه ساعته از سامانه اعتبارسنجی «دلیل» برای مقابله با تحریف‌ها رونمایی آزمایشی صورت پذیرفت و  دکتر امیرمحمد عادلانی، مسئول مرکز رصد مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)، به معرفی نسخه آزمایشی سامانه راستی‌آزمایی و اعتبارسنجی «دلیل» پرداخت که قرار است ظرف دو ماه آینده از آن رونمایی شود. وی گفت: این سامانه با هدف صیانت از میراث فکری امام خمینی(س) و مقابله با جعل روایت‌ها، مطالب نادرست و تقطیع فرمایشات ایشان در فضای رسانه‌ای طراحی شده است. در سامانه «دلیل»، گزاره‌های پرتکرار منتسب به امام خمینی(س) از طریق پایش رسانه‌ها، مطالعات پژوهشی و پرسش‌های مخاطبان، بر پایه بررسی دقیق مجموعه ۲۲ جلدی صحیفه امام و اسناد معتبر صحت‌سنجی می‌شوند.