عصرایران؛ در این چند روز فیلم های متاثرکننده ای از جمهوری آذربایجان منتشر می شود. دولت باکو با تفسیری فرانسوی از سکولاریسم، دستور داده از ورود معلمان و دانش آموزان محجبه به مدارس دولتی جلوگیری شود.

 شمار زیادی از دانش آموزان و معلمان محجبه بعد از منع ورود به مدرسه، اعتراض و انتقاد کرده اند. از جمله والدین دانش آموزان که با صدای بلند، مخالفت خود را اعلام می کنند. از همراهی و حمایت دانش آموزان بی حجاب از همکلاسی محجبه تا اعتراض یک همسر محجبه نظامی کشته شده در جنگ قره باغ که از ورود دختر محجبه اش به مدرسه جلوگیری کرده اند. او با دست، تصویر همسرش را نشان می دهد و با نارضایتی از رفتاری که امروز با دخترش انجام می شود می خواهد که تصویر همسرش را از فهرست "شهدای جنگ قره باغ" حذف کنند. از تصویر معلم محجبه ای که به دلیل منع ورود او، بیرون دیوار کلاس درس، نشسته و به دانش آموزان درس می دهد تا پدران و مادران دانش آموزانی که در حمایت از دانش آموزان محجبه، درب مدرسه را شکسته اند و وارد شده اند. اعتراضات زیادی علیه این ممنوعیت شروع شده و تاکنون دهها نفر هم بازداشت شده اند. 

در سفری که سال ها قبل به باکو داشتم یکی از اولین تصاویری که توجه ام را به خود جلب کرد این بود که در چند تاکسی دیدم راننده تصاویری از امام علی را روی داشبرد خودرو چسبانده بود. نشانه ای از مذهبی بودن بخش های مهمی از جامعه. تصویری شبیه آنچه در بسیاری از تاکسی های تفلیس، پایتخت کشور همسایه (گرجستان مسیحی) به فور دیده می شود. تصاویری از چهره مسیح و مریم و شخصیت های مقدس مسیحیت.
چند نکته :
1- "سری که درد نمی کند دستمال نمی بندند" این ضرب المثل، شرح حال اکنون دولت و جامعه آذربایجان است. مدارس هر روز برپا بودند و دانش آموزان و معلمان محجبه و غیرمحجبه هر روز به سر کلاس می رفتند تا اینکه دولت با وضع قوانینی، آنها را منع و این شرایط ناآرام و غیرعادی را ایجاد کرد. 

اوضاع آرام بود و مشکلی وجود نداشت تا اینکه دولت از هیچ ، بحران جدیدی خلق کرد. و البته این هم هنری است که برخی دولت ها و حاکمان دارند. و وای به حال زمانی که از این دردسر و بحران سازی، خوششان هم بیاید و به ادامه تولید و زندگی در این فضای بحران خو بگیرند که بی نهایت خطرناک است.

علاوه بر این تصویر و چهره دولت جمهوری آذربایجان را نیز در جهان، آسیب می زند. اکثریت در جهان، با مشاهده تصاویر و فیلم های مربوط به این اتفاق، موضع آنها نسبت به دولت باکو منفی می شود.

کسی که اشک دختران دانش آموزان را درآورد حتما سمت برنده نیست.

دختران دانش آموز محجبه نشسته خارج از کلاس درس

2- این اتفاقات در جمهوری آذربایجان، در زمانی رخ می دهد که "ساگال عبدی‌والی" خانم خندان 41 ساله سومالیایی با حجاب کامل رنگی، در مجلس بریتانیا، دست روی قرآن گذاشت و قسم خورد تا اولین نماینده سومالیایی انگلیسی در این پارلمان باشد. این خانم وقتی فقط 7 سال داشت و به هنگام جنگ داخلی کشورش، به همراه مادر و خواهران و برادرهایش مهاجرت کرد. 

او به تازگی در انتخابات میان دوره ای در یکی از حوزه های انتخابیه لندن توانست پیروز شد و توانست به پارلمان راه یابد. این همان حوزه ای است که قبل از این کی یر استامر رهبر سابق حزب کارگر و نخست وزیر پیشین بریتانیا، نمایندگی آن را برعهده داشت. اگر عکس های "ساگال عبدی‌والی"  را سرچ کنید تصاویر وی را با لب خندان و روسری های رنگی قرمز و آبی و سبز و ... خواهید دید از جمله تصاویر شادی اش در کنار هم حزبی ها ( حزب کارگر) بعد از پیروزی در انتخابات.

از عجایب اینکه در لندن با اکثریت مسیحی و البته جامعه ای متنوع و اقلیت مهمی از بی خدایان یا بی اعتقادان به خدا و دین، یک زن مسلمان با حجاب اسلامی وارد پارلمان می شود اما در مرکز یک کشور با اکثریت مسلمان، زنان و دختران نمی توانند وارد مدرسه شوند.

3- در جمهوری اذربایجان، برای نظامیان کشته شده در جنگ قره باغ ( جنگ های متعدد با نیروهای دولت وقت قره باغ و ارتش ارمنستان) از لفظ "شهید" استفاده می کنند. مقامات جمهوری آذربایجان همچنین تلاش می کردند جنگ های خود با ارتش ارمنستان را به عنوان جنگ ارتش مسلمان و غیرمسلمان به تصویر بکشند. حالا اما حجاب اسلامی را در مدارس منع می کنند. نمی شود از عنوان شهید برای کشته شدگان در جنگ استفاده کرد و از عناوین اسلامی بهره برد اما همزمان حجاب اسلامی را در مدارس خود منع کرد.

4- چنین منعی جز در فرانسه، تقریبا در جهان بی مشابه است. از انگلیس و غرب اروپا تا اروپا و آمریکا که در قله لیبرالیسم ایستاده اند و ادعای لیبرالیسم و سکولاریسم و اجرای آن را دارند و محل زندگی فیلسوفان و متفکران آن است با اکثریت مسیحی و غیرمسلمان، هیچ کدام ورود دختران و زنان محجبه به مدارس دولتی را منع نکرده اند یا برای آن محدودیتی ایجاد نکرده اند حالا جمهوری آذربایجان کشوری با اکثریت اسلامی شیعی در خاورمیانه، دست به چنین اقدامی زده است.
اگر هدف رسیدن به قله سکولاریسم و لیبرالیسم است دیگران چنین چیزی را انجام نمی دهند.

5- منع آموزش و تحصیل افراد به هر دلیل و بهانه ای ، نادرست و اقدامی علیه حقوق اولیه انسان وضدانسانی است. حق دریافت آموزش و تحصیل، یکی از حقوق بشر / انسان است.
این منع، چیزی نیست که مقامات بتوانند در نشست های بین المللی از جمله در نشست یونسکو با افتخار و گردنی برافراشته آن را اعلام کنند و به آن افتخار کنند.

6- جامعه، گل سفالگری نیست. برخی فکر می کنند جامعه چون موم یا گِل در دست آنهاست تا مثل یک سفالگر، آن را به هر طرح و نقشی که در ذهن داشته باشد، درآورند. در حالی که جامعه، موجود زنده، فعال و پویاست؛ احساس دارد موضع گیری می کند و رفتار دارد. تصور اینکه با یک دستور می توان هر طور خواست جامعه را تغییر داد یا در سبک زندگی مردم تغییر ایجاد کرد توهم است.

7- این اقدام دولت باکو، به صورت غیرمستقیم، منجر به تقویت بخش های مذهبی و تندرو مذهبی جامعه جمهوری آذربایجان می شود. اقدامی که انجام شده احتمالا با هدف کاهش احساسات مذهبی اسلامی و به انزوا راندن مسلمانان مذهبی و به حداقل رساندن آنهاست. اما این اقدام، در نهایت نتیجه عکس دارد. یعنی در نهایت باعث تقویت نیروهای مذهبی و نیروهای تندرو مذهبی می شود. 
بعد از این حوادث تعداد محجبه ها و افراد مذهبی بیشتر می شود. 

دولت باکو بهتر بود از دو سابقه تاریخی درس می گرفت. نخست رضاشاه که علیه حجاب اقدام کرد و چند دهه بعد با یک انقلاب اسلامی / مذهبی روبه رو شد که اکثر رهبران آن، مذهبی یا افراد مقید به انجام تکالیف مذهبی بودند. دوم حکومت اتاتورک بنانگذار جمهوری ترکیه که با وجود انجام اقدامات ضداسلامی و ضد دینی و حذف بسیاری از مظاهر و نشانه های دینی و در راس آنها حجاب، اما کمتر از صد سال بعد، یک دولت اسلامگرا بر سر کار آمد که رئیس جمهوری اش خود فارغ التحصیل مدارس دینی است ؛ قرآن می خواند همسرش محجبه است. رئیس جمهوری ترکیه آتاتورک، هویت اسلامی مذهبی اش را با صدای بلند اعلام می کند و هویت دینی اسلامی را به هویت های جمهوری ترکیه اضافه کرده است.  

بخش های مذهبی جامعه، هیچ گاه صفر می نمی شوند بلکه کم و زیاد و قوی و ضعیف می شوند. مهم تلاش برای صفر کردن نیروهای تندرو مذهبی است.

8- این اقدام، مصداق دخالت در زندگی و سبک زندگی مردم است. هر اقدامی از سوی دولت و مسوولان برای دخالت در زندگی مردم یا سبک زندگی مردم یا به اصطلاح عرف، محکوم به شکست است مگر موارد منفی مثل قتل های ناموسی یا نژادپرستی یا ختنه دختران یا رفتارهای ضدانسانی. 

9- برخی حاکمان بعد از مدت طولانی از حکومت به این نتیجه می رسند که در جایگاه خدایی هستند و می توانند در جامعه کن فیکون کنند. یعنی با یک دستور می توانند تغییرات دلبخواهی را اعمال کنند.
قبل از این موارد مشابه توسط معمر قذافی رهبر لیبی ، رهبران سابق و فعلی کره شمالی و صدام رئیس جمهوری سابق عراق رخ داده بود. موارد مشابه در آلمان شرقی، شوروی و چین دیده شده است.
 
10- حجاب فقط یک قاعده اسلامی نیست بلکه برای بسیاری معنی بخش زندگی است. برای بسیاری، یک لباس سنتی و بخشی از هویت آنهاست. حجاب برای بسیاری، بخشی از لباس عرفی و تابع عرف است.