عصر ایران؛ مجله تصویری سلاح -برنامه جهانی دفاع هوایی GCAP یک پروژه مشترک میان ژاپن، بریتانیا و ایتالیا برای ساخت جنگنده نسل ششم رادارگریز تا سال 2035 است.
این طرح به عنوان یک پروژه حیاتی برای آینده توان هوایی ژاپن معرفی شده است. هدف اصلی آن پیشبرد توسعه با سرعت بسیار بالا و هماهنگی میان سه کشور است.
با این حال اختلاف میان اهداف سیاسی و محدودیت های فنی و صنعتی، اجرای آن را با چالش زمان روبرو کرده است.

چالش سرعت؛ وقتی سیاست با مهندسی تصادم می کند

شرکت اج وینگ برای حل همین چالش تاسیس شده است؛ یک کنسرسیوم مشترک که قرار است اولویت ها، سنت های فنی و نیروهای کار سه صنعت دفاعی متفاوت را زیر یک چتر مدیریتی واحد جمع کند. سه غول هوافضای پشت این پروژه عبارتند از:

بریتانیا (BAE Systems): غول دفاعی انگلیس که تمام جت های خط مقدم نیروی هوایی سلطنتی از زمان تورنادو را ساخته است.

ایتالیا (Leonardo): متخصص تولید هواپیماهای جنگی و الکترونیک پیشرفته.

ژاپن (JAIEC): کنسرسیومی که نماینده پایگاه صنعتی ژاپن است و شامل شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی می شود؛ یعنی همان شرکتی که جنگنده های اف-2 و اف-15جی ژاپن را ساخته و پشتیبانی می کند.

جنگنده نسل ششم چیست و جایگزین چه جت هایی می شود؟

هواپیمایی که اج وینگ در حال طراحی آن است، قرار است جایگزین جنگنده های اف-2 در ژاپن و یوروفایتر تایفون در بریتانیا و ایتالیا شود. ناوگان فعلی هر سه کشور در اواسط دهه 2030 به پایان عمر خدمت خود می رسند و هیچ گزینه آماده ای در بازار وجود ندارد که نیازهای امنیتی آن ها را برآورده کند.

یک پلتفرم نسل ششم، فراتر از ویژگی های رادارگریزی و تلفیق حسگرها در جنگنده ای مانند اف-35 عمل می کند. این جنگنده ها مجهز به ویژگی های زیر خواهند بود:

شبکه سازی فوق پیشرفته: اتصال آنی به تمام ارکان شبکه دفاعی.

تسلیحات انرژی هدایت شده: امکان استفاده از سلاح های لیزری.

فرماندهی پهپادها: توانایی کنترل دسته های بزرگی از پهپادهای بدون سرنشین (به عنوان یاران کمکی در رزم).

حاکمیت صنعتی توکیو: برای ژاپن، توسعه این جنگنده یک محاسبه راهبردی است. تولید داخلی این فناوری به جای خرید بی انتها از آمریکا، به توکیو «حق حاکمیت بر صنعت دفاعی» خود را در یک محیط امنیتی به شدت متلاطم می دهد.

درس هایی از پروژه اف-35؛ آیا سال 2035 واقع بینانه است؟

برای درک سختی این ماموریت، کافی است به پروژه جنگنده اف-35 آمریکا نگاه کنیم؛ پروژه ای که از مرحله مفهوم تا رسیدن به توانایی عملیاتی اولیه، حدود دو دهه طول کشید و حتی پس از تحویل، سال ها زمان صرف توسعه نرم افزاری آن شد.

با این حال، مدیران پروژه GCAP استدلال می کنند که با درس گرفتن از تجربه اف-35 و استفاده از ابزارهای مدرن مهندسی دیجیتال (که اجازه شبیه سازی، تست و اصلاح سریع طراحی را می دهد)، رسیدن به هدف سال 2035 کاملا ممکن است. اما اینکه آیا این خوش بینی در مواجهه با پیچیدگی های واقعی پروژه دوام می آورد یا خیر، هنوز مشخص نیست.

ژاپن در محاصره تهدیدات هوایی مدرن

توکیو در یکی از پرتنش ترین محیط های هوایی جهان فعالیت می کند. نیروی هوایی ژاپن امروز با سه چالش بزرگ همسایه است:

چین: یک نیروی هوایی به سرعت در حال مدرن شدن که جنگنده های نسل پنجم خود را مستقر کرده و در حال توسعه پلتفرم های نسل ششم است.

کره شمالی: تهدیدات موشکی کروز و بالستیک که هم از نظر تعداد و هم از نظر پیچیدگی روز به روز در حال گسترش است.

روسیه: نیروی هوایی روسیه که عملیات های آن در اوکراین، داده های واقعی و زنده از چگونگی پیش رفت جنگ های هوایی مدرن را به نمایش گذاشته است.

توانایی ژاپن برای دفاع از آسمان خود در دهه 2040 و پس از آن، به شدت به این بستگی دارد که شرکت اج وینگ بین اکنون تا سال 2035 چه شاهکاری را تحویل خواهد داد.