گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛‌ وبگاه آمریکایی الطاقة (یک رسانه خبری و تحلیلی عرب‌زبان در حوزه انرژی در واشنگتن) دوشنبه گذشته چهارم فوریه در یادداشتی به بررسی روند رشد ظرفیت تولید برق در ایران طی سال مالی جاری (که در ۲۰ مارس/اسفند به پایان می‌رسد) پرداخته و نوشت که این کشور با افزوده شدن ۸ هزار مگاوات به ظرفیت‌های تولید، گامی مهم در جهت کاهش کسری برق و تقویت پایداری شبکه ملی برداشته است.(۸ هزار مگاوات ظرفیت جدید ایران معادل ۱۶ نیروگاه حرارتی متوسط و حدود ۲۰٪ تولید سالانه برق کشور است. این میزان برق می‌تواند روزانه برق حدود ۲.۶ میلیون خانه را تأمین کند و نقش مهمی در کاهش کسری برق و تقویت پایداری شبکه دارد.)این وبگاه به اظهارات وزیر انرژی ایران، عباس علی آبادی، اشاره کرد که گفته است که این افزایش ظرفیت شامل پروژه‌های نیروگاهی حرارتی و طرح‌های انرژی خورشیدی است.علی آبادی تأکید کرد که ظرفیت‌های جدید ایران در بخش‌های انرژی حرارتی و خورشیدی معادل کل ظرفیت برخی کشورهای همسایه است و کشور را به یک «کارگاه بزرگ» تبدیل کرده که هزاران پروژه در حوزه‌های مختلف، به ویژه انرژی، در آن در حال اجراست.

تمرکز بر انرژی خورشیدی

در چارچوب برنامه‌های توسعه برق، وزیر انرژی ایران از افتتاح یک نیروگاه خورشیدی ۲۵۰ مگاواتی در هفته جاری خبر داد و تأکید کرد که این مدل توسعه در ماه‌ها و سال‌های آینده تکرار خواهد شد تا رشد سریع پروژه‌های انرژی پاک در کشور ادامه یابد.الطاقة افزود که این گسترش با توجه به تلاش‌های دولت رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان برای تسریع پروژه‌های انرژی‌های تجدیدپذیر صورت می‌گیرد و هدف آن مقابله با بحران کمبود برق است؛ بحرانی که در ماه‌های اخیر به دلیل افزایش تقاضا و ضعف سرمایه‌گذاری‌های گذشته تشدید شده بود.بر اساس داده‌های رسمی که وبگاه الطاقة بررسی کرده، ظرفیت نصب‌شده انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران از ۳۷۰۰ مگاوات فراتر رفته و اخیراً سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق ایران (ساتبا) اعلام کرده است که این ظرفیت از ۴۲۰۰ مگاوات عبور کرده، نشانه‌ای از شتاب گرفتن روند اجرا.

رشد بی‌سابقه منابع تجدیدپذیر

وبگاه الطاقة نوشت که طی ۱۸ ماه گذشته، بخش انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران رشد بی‌سابقه‌ای تجربه کرده و تعداد زیادی از نیروگاه‌های خورشیدی و بادی وارد مدار شده‌اند، به طوری که ظرفیت نصب‌شده بیش از دو برابر آغاز فعالیت دولت فعلی شده است. سهم منابع پاک در سبد برق ایران به حدود ۵ درصد در ساعات روز و ۲.۶ درصد در شب رسیده است، در حالی که نیروگاه‌های حرارتی همچنان سهم غالب را دارند (۹۲.۶ درصد روز و ۹۵.۱ درصد شب). انرژی هسته‌ای نیز با سهمی پایدار معادل ۲.۴ درصد روز و ۲.۳ درصد شب، و انرژی آبی نیز با سهمی محدود بین ۰.۹ تا ۱.۱ درصد، تحت تأثیر کاهش ذخایر سدها و مدیریت منابع آب قرار دارد.

نقش سوخت‌های فسیلیطبق داده‌های سال ۲۰۲۴، تقریباً ۹۲ درصد برق ایران وابسته به سوخت‌های فسیلی است و بیشترین سهم مربوط به گاز طبیعی است که حدود ۸۰ درصد نیروگاه‌های حرارتی را تأمین می‌کند.تولید برق از نیروگاه‌های حرارتی در ایران در سال مالی منتهی به ۲۰ مارس ۲۰۲۵ به رکورد ۳۵۱ میلیون مگاوات‌ساعت رسید، که نشان‌دهنده اتکا روزافزون به این نیروگاه‌ها برای پاسخگویی به تقاضای بالا است.با وجود آن که ایران تا پایان سال ۲۰۲۴ دارای ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر حدود ۱۳ گیگاوات بوده است (طبق داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر، آیرینا)، بهره‌برداری واقعی از این ظرفیت‌ها هنوز پایین‌تر از توان بالقوه کشور است.

برنامه‌های آینده

ایران قصد دارد طی سال‌های آینده حدود ۳۵ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق اضافه کند که از این میان ۱۰ هزار مگاوات مربوط به انرژی‌های تجدیدپذیر خواهد بود تا تعادل در شبکه برق کشور برقرار شود.وزیر انرژی ایران تصریح کرده است که ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر از ۱۲۰۰ مگاوات در آغاز دولت فعلی به بیش از ۴۰۰۰ مگاوات افزایش یافته و پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال به بیش از ۵۰۰۰ مگاوات برسد. وی همچنین بر افزایش استفاده از تولیدات داخلی تجهیزات تاکید کرد، هرچند چالش‌هایی در زمینه بهینه‌سازی مصرف و مدیریت منابع آب وجود دارد.وبگاه الطاقة نوشت که ایران با کسری برق حدود ۲۰ گیگاوات مواجه است، ناشی از کمبود سرمایه‌گذاری‌های سال‌های گذشته و افزایش همزمان شبکه‌های توزیع و تقاضای صنعتی و خانگی، اما روند توسعه ظرفیت‌ها و انرژی‌های نویدبخش است و توانایی‌های کشور در تأمین برق و توسعه پایدار انرژی را به خوبی نشان می‌دهد.