عصرایران؛ «غنی‌سازی نمادین» می‌تواند بن‌بست در مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا را بشکند و مسیر دو کشور را برای دستیابی به توافقی جدید هموار کند.

سایت خبری آمریکایی اکسیوس به‌تازگی به نقل از شماری از مشاوران و مقامات این کشور خبر داد که یکی از گزینه‌های مطرح در کاخ سفید، موافقت ترامپ با غنی‌سازی ایران در سطح «نمادین» است، به شرط آنکه هیچ مسیری برای حرکت برنامه هسته‌ای ایران به سمت ساخت بمب وجود نداشته باشد.

مقامات ایرانی تاکنون در این باره موضع‌گیری نکرده‌اند. البته عباس عراقچی، وزیر خارجه، گفته است که در مذاکرات، از طرف ایرانی درخواست صفر شدن غنی‌سازی مطرح نشده است. با این حال، همزمان رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که ترامپ و دیگر مقامات این کشور همچنان بر صفر شدن غنی‌سازی ایران اصرار دارند. در نتیجه، رسانه‌ها به نقل از منابع آمریکایی، اخبار متناقضی در این‌باره منتشر می‌کنند.

پیش از این نیز وزیر خارجه ترکیه گفته بود که دولت آمریکا درباره غنی‌سازی ایران، نرمش‌هایی از خود نشان می‌دهد. همچنین جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در سفر به ارمنستان، در پاسخ به این سؤال که آیا غنی‌سازی ایران برای آمریکا یک خط قرمز است، از ارائه پاسخ صریح خودداری کرد و گفت که تعیین خط قرمزها در مذاکرات با ایران بر عهده شخص ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکاست.

توافق تهران و ترامپ بر سر آنچه آمریکایی‌ها «غنی‌سازی نمادین» می‌نامند، می‌تواند کلید حل مسئله هسته‌ای میان دو کشور باشد و مسیر دستیابی به توافق را هموار کند. همان‌طور که پذیرش اصل غنی‌سازی ایران از سوی آمریکا در مذاکرات سری دو کشور در عمان (سال‌های 90 و 91)، راه را برای دستیابی به توافق برجام در مذاکرات ایران و 1+5 هموار کرد. در آن سال‌ها، بدون توافق بر سر غنی‌سازی، دستیابی به توافق هسته‌ای بزرگ‌تر ممکن نبود.

امروز نیز اگر ایران و آمریکا بر سر اصل غنی‌سازی در ایران و سطح آن به توافق برسند، دستیابی به توافق در سایر بخش‌های هسته‌ای نیز ممکن خواهد شد. غنی‌سازی، زیرساخت هر توافق احتمالی است؛ اما اگر در این زمینه توافقی حاصل نشود، هیچ چشم‌انداز روشنی برای توافق قابل تصور نیست، مگر آنکه ایران از مطالبه انجام غنی‌سازی، به‌صورت موقت یا دائمی، صرف‌نظر کند.

با بررسی سخنان مقامات ایرانی، اصل فعالیت غنی‌سازی و نه درصد آن، مهم‌ترین خط قرمز در موضوع هسته‌ای به شمار می‌رود. گرچه غنی سازی اورانیوم ایران بعد از حملات هوایی اسرائیل و امریکا به دو مرکز هسته ای نطنز و فردو در جنگ 12 روزه، به طور کامل متوقف شد. 

به نظر می‌رسد اصطلاح «نمادین» که منابع آمریکایی به کار برده‌اند، اولاً به سطح بسیار پایین غنی‌سازی (زیر 3 درصد یا حدود یک درصد) اشاره دارد و ثانیاً تلاشی برای توجیه عقب‌نشینی دولت ترامپ از موضع قبلی خود درباره عدم پذیرش غنی‌سازی ایران است. به این معنا که این سطح از غنی‌سازی، ارتباطی با ساخت سلاح هسته‌ای ندارد و بیشتر جنبه‌ای نمادین یا آزمایشگاهی دارد. همچنین نوعی کم اهمیت دانستن این غنی سازی به دلیل درصد و سطح بسیار پایین آن است.

افزون بر این، افزودن صفت «نمادین» به غنی‌سازی ایران می‌تواند از حساسیت اسرائیل نیز بکاهد و راهی برای جلب رضایت آن فراهم کند.