28/ 11/ 1385

«...تاريخ دوران نزديك به زمان ما وقتى مورد كاوش قرار بگيرد، انسان مى‏بيند در صف مقدم غالباً مردم آذربايجان و مردم تبريز حضور و جايگاه خودشان را تثبيت كرده‏اند؛ مخصوصاً آن جايى كه مصالح عظيم تاريخى كشور در ميان بوده است. مثلًا در قضيه‏ى تنباكو كه مقطع بسيار مهمى بود و دشمنان استقلال كشور قصد داشتند كشور را يك جا ببلعند، يكى از نقاط حساسى كه مردم و روحانيتِ آن جا ايستادگى كردند و اثرگذارى كردند، تبريز بود؛ مرحوم آميرزا جواد مجتهد- عالم معروف تبريزى- و توده‏هاى عظيم مردم، دنبال او. در قضيه‏ى مشروطيت، قضاياى تبريز شگفت‏آور است. در مورد نقش آذربايجان در مشروطيت و جهت‏گيرى مردم آذربايجان خيلى كتاب نوشته‏اند؛ اما به نظر من هنوز هم حرف‏هاى نگفته‏اى وجود دارد كه مى‏شود نوشت و بايد نوشت. 

پدرم در قضاياى مشروطه‏ى تبريز جوانى بوده است در اين شهر. خود او شاهد قضايا بوده است. مرحوم باقرخان، هم‏محله‏ى آن‏ها بوده است در كوچه‏ى قره‏باغى‏ها. ايشان از نزديك مسائل را ديده بود و نقل مى‏كرد. مى‏دانيم كه جهت‏گيرى ستارخان و باقرخان در مشروطيت، درست نقطه‏ى مقابل جهت‏گيرى كسانى بود كه مشروطيت انگليسى و مشروطيتِ زير پرچم بيگانه را مى‏خواستند. ستارخان در سخنرانى و اعلاميه‏اش مى‏گفت:

 «من مى‏خواهم زير پرچم ابا الفضل العباس حركت كنم».

بودند كسانى كه مى‏خواستند نهضت را بكشانند به سمت حركت انگليسى، اما ستارخان ايستادگى كرد. بعد هم همانها بودند كه مرحوم ستارخان و مرحوم باقرخان را كشاندند تهران و در باغ اتابك، آن‏ها را از بين بردند؛ هركدام را به نحوى. 

جهت حركت مردم آذربايجان و مردم تبريز در مشروطيت، چنين جهتى بود: ايستادگى، اقتدار، حضور عظيم مردمى، و در خط درست دين و استقلال كشور. 

در قضاياى بعد هم همين‏طور بود. در قضيه‏ى مرحوم شيخ محمد خيابانى- كه تبريز يك‏تنه ايستاد- مسئله، مسأله‏ى قرارداد وثوق الدوله بود. در تهران، عمال حكومت ضعيف با يك قرارداد، امور مالى و امور نظامى كشور را دودستى تقديم كردند به انگليسى‏ها. تبريزى‏ها ايستادند. مرحوم خيابانى و ديگران در مقابل اين قضيه بود كه ايستادند و آن حوادث عجيب تبريز پيشامد كرد. تبريز هميشه اين‏طور بود.

29 بهمنِ تبريز هم از همين قبيل قضاياست كه سرنوشت‏ساز بود؛ و الّا اگر مردم تبريز قيام 29 بهمن را نكرده بودند، اين حركت عظيم اتفاق نمى‏افتاد. در قضيه‏ى قم يك عده شهيد شدند- مثل بقيه‏ى شهادتها- كه ممكن بود مدتى سر زبانها باشد، بعد بتدريج كم‏رنگ شود؛ اما تبريزى‏ها و آذربايجانى‏ها نگذاشتند اين قضيه گم و فراموش شود. 29 بهمن را به عنوان چهلم شهداى قم برپا كردند. در واقع با اقامه‏ى عزا در چهلم شهيدان، حوادث انقلاب را به مردم ديگر ايران ياد دادند. اين يك ابتكار بود، منشأ ساير حركات بود، بابركت بود. بعد مردم مناطق ديگر، چهلم شهداى تبريز را گرفتند و منتهى شد به حركتهاى عظيمى كه به پيروزى انقلاب رسيد.

اين كه من بارها گفته‏ام كه طراحان سياست‏هاى امريكايى و انگليسى در ايران، آذربايجان را نشناخته‏اند، به خاطر اين است؛ اين كه من مى‏گويم مردم تبريز را نشناخته‏اند، به خاطر اين است. اين‏ها مى‏خواهند با توهمات، ملت ايران را تكه‏تكه كنند؛ بى‏عقلى مى‏كنند مى‏آيند سراغ آذربايجان. آذربايجان نقطه‏ى ثقل ملت ايران است؛ يكى از عمده‏ترين مراكز حيات ملت ايران است. اين ايران‏نشناس‏ها، آذربايجان نشناسها براى مقاصد ابلهانه‏ى خودشان مى‏آيند سراغ تبريز و سراغ آذربايجان و يك‏مشت مزدور نادان از اين‏ها پول مى‏گيرند، آن‏ها را فريب مى‏دهند، طراحان سياستهاى خارجى هم فريب اين چهار تا مزدور را مى‏خورند. تا حالا هر حادثه‏اى از سوى ضد انقلاب در تبريز يا در آذربايجان اتفاق افتاده است، خود آذربا يجانى‏ها جواب داده‏اند. شما يادتان هست- حالا شايد خيلى از جوانها يادشان نباشد، اما اغلب يادشان است- كه اول انقلاب، عده‏اى را از خارج تبريز به اسم مبارز و به اسم اپوزيسيون آوردند كه مرحوم شهيد مدنى را محاصره كردند. از بيرون كه كسى نيامد براى دفاع از انقلاب، خود مردم تبريز وقتى صحنه را ديدند، آمدند بيرون. تبريز، خودكفاست؛ آذربايجان، از لحاظ غيرت انقلابى و دفاع از انقلاب خودكفاست. اين چيزهاست كه انسان مى‏فهمد اين‏ها آذربايجان را نمى‏شناسند، ايران را نمى‏شناسند، مردم ايران را نمى‏شناسند. طراحان سياستهاى ضد انقلاب در دنيا- چه در سرويسهاى اطلاعاتى امريكا، چه در سرويسهاى اطلاعاتى انگليس و ديگران- كه براى ملت ايران و براى سرنوشت انقلاب، به خيال خودشان دارند طراحى مى‏كنند، مردم ايران و اين حقايق ماندگار در ميان ملت ما را نمى‏شناسند...»

(استفاده فقط با ذكر نشاني سايت جايز است)