هر چند که رئیس‌جمهور و مجموعه دولت در این خصوص صحبت‌های بسیاری صورت دادند و تلاشی‌های زیادی هم صورت گرفت اما نهایتا آنچه تاکنون در این خصوص رخ داده صرفا گام اولی بوده که طی آن برنامه گوگل‌پلی و پیام‌رسان واتساپ رفع فیلتر شده است. اما با وجود اینکه از سال گذشته تاکنون بارها و بارها از رفع فیلترینگ سایر شبکه‌های اجتماعی همچون اینستاگرام، تلگرام و یوتیوب صحبت می‌شد؛ اما هیچیک از این گمانه‌زنی‌ها به وقوع نپیوست تا همچنان مردم شبکه‌های اجتماعی محبوب خود را فیلتر شده داشته باشند. این در حالی است که همچنان و با وجود ضررهای 30 تا 50 هزار میلیاردی فیلترینگ همچنان برخی جریانات و افراد از این رویه دفاع می‌کنند و به بهانه امنیت کشور فیلترینگ را برای کشور واجب می‌دانند. هر چند که ناگفته پیداست برخی از این حمایت‌های پرشائبه و مشکوک از فیلترینگ هدفمند بوده و برخی از برقراربودن فیلترینگ در کشور سود می‌برند. در حالی‌که فیلترشکن‌هایی که بسیاری از آنها بدافزار‌هایی حتی برای جاسوسی هستند، ضرر و زیان بیشتری به امنیت کشور می‌زنند تا رفع فیلتر شبکه‌های اجتماعی و این همان مساله مهمی است که مخالفان رفع فیلترینگ نمی‌خواهند درک کنند. لذا دانسته و با لحاظ منافع خویش یا نادانسته و از سر جهل این مسیر را ادامه می‌دهند. در همین راستا اما طی روزهای گذشته صحبت‌های بسیاری از رایزنی‌های کارگروهی 9 نفره از شورای عالی فضای مجازی با تلگرام برای رفع فیلترینگ این شبکه اجتماعی پرطرفدار مطرح و گفته می‌شود که مالکان تلگرام تا حدودی شروط ایران را برای رفع فیلترینگ از این پلتفرم پذیرفته‌اند. چنانکه چندی پیش مصطفی پوردهقان نماینده مجلس گفته بود که مذاکرات با تلگرام به‌خوبی پیش رفته و تلگرام به‌زودی رفع فیلتر خواهد شد. این در شرایطی است که پیش از این نقدعلی نماینده تندرو مجلس در خصوص مذاکرات ایران با تلگرام گفته بود که اگر ایران با تلگرام به توافق برسد و مجلس از این موضوع باخبر نشود وزیر ارتباطات را استیضاح می‌کنیم. در حالی که پوردهقان دیگر نماینده مجلس این موضوع را به طور کامل رد کرده و اظهارداشت که توافق با تلگرام نیازی به موافقت مجلس ندارد. شورای نگهبان نیز در اظهارنظری صریح موافقت با این مساله را منوط به دانستن جزئیات کرده است.

* موافق و مخالف فیلترینگ

رفع فیلترینگ همانطور که موافقانی دارد با مخالفانی نیز روبه‌رو است و هر چند که موافقان در اکثریت و مخالفان در اقلیت بسر می‌برند اما نمی‌توان آنها و کنش‌هایشان را نادیده گرفت. از شورای عالی فضای مجازی گرفته تا درون مجلس و... مخالفان رفع فیلترینگ مشغول کارند تا به هر طریقی اجازه رفع فیلترینگ را ندهند. از سوی دیگر موافقان رفع فیلتر نیز با دلایل متقن و مشخص این وعده مهم را از دولت و رئیس‌جمهور طلب می‌کنند. اما نکته قابل توجه اینکه نگاهی به هر دو طیف کاملا مشخص می‌کند که چه کسانی موافق رفع فیلترینگ و چه کسانی مخالفند. قدر مسلم دلواپسان و تندروها که همواره خلاف مطاللبات و مشکلات جامعه اقدام و حرکت می‌کنند مخالفان فیلترینگ را تشکیل می‌دهند. همان‌هایی که منطقی برای اثبات ادله خود ندارند و صرفا با طرح مسائل کلی مثل امنیت ملی و منافع ملی ادله خود برای عدم رفع فیلترینگ را توجیه می‌کنند. جالب اینکه مردمی که تندروها از آن دم می‌زنند اساسا رویکردهای تندروها را برنمی‌تابند و آنها را به رسمیت نمی‌شناسند و تنها عده‌ قلیلی هستند که آنها را قبول دارند. اما موافقان رفع فیلترینگ قاطبه جامعه‌ای است که امروز شبکه‌های اجتماعی را جزئی از زندگی خود می‌بیند و بسیاری حتی از آن کسب درآمد می‌کنند و این طبیعی است که بخواهند فیلترینگ رفع شود. اما تندروها با سنگ‌اندازی باعث جلوگیری از این روند شده و اسم آن را نیز صلاح مردم می‌گذارند. حال باید دید در نهایت این اراده مردم و موافقان رفع فیلترینگ است که غالب خواهد شد یا بازهم تندروها نسخه‌های خود را به اسم مردم اجرا می‌کنند و بازهم از رفع فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی جلوگیری خواهند کرد.

* مناظره جنجالی

شامگاه یکشنبه بود که جلال رشیدی کوچی و حمید رسایی نمایندگان سابق و فعلی مجلس در مناظره‌ای با موضوع سکوهای مجازی بیگانه؛ رهاشدگی یا نظارت به بحث در این حوزه پرداختند و در مقام موافق و مخالف نظرات خود را مطرح کردند. جایی‌که رسایی کاملا از فیلترینگ تلگرام دفاع می‌کرد و خواهان استفاده مردم از شبکه‌های داخلی به‌جای شبکه‌های اجتماعی محبوب بود و از قضا معتقد بود که مردم از پلتفرم‌های داخلی استقبال می‌کنند. اما در مقابل رشیدی کوچی با روایتی دقیق‌تر و منطقی‌تر واقعیات جامعه را مطرح می‌کرد جایی‌که خطاب به رسایی گفت‌: «آن مردمی که شما از آن صحبت می‌کنید همان‌هایی هستند که به شما فقط رای دادند». اما شاید بتوان نقطه عطف این مناظره را این بخش از صحبت‌های رشیدی کوچی دانست که خطاب به رسایی اظهار کرد: «نمی‌دانم چه حسی دارد آدم منفور ۹۸ درصد مردم کشور باشد، خیلی حس بدی است و وقتی این اتفاق می‌افتد ما سعی می‌کنیم چنین تصمیماتی از زبان مردم بگیریم و دوستان آقای رسایی همین هستند. من به جرأت قسم می‌خورم آقای رسایی و دوستانش جرأت ندارند در خیابان راه بروند چون همان مردمی که دنبال آمارشان هستیم جواب وی را خیلی بد می‌دهند». وی در بخش دیگری از صحبت‌های رسایی که تلگرام را دزد خوانده بود، خطاب به این نماینده تندرو بیان کرد: «این چه دزدی است که ۵۰ میلیون آدم ایرانی که در آن دکتر، فرهیخته، دانشجو، ایرانی باشرف و عزیز هست آن را به خانه خود راه دادند و چرا شما را راه نمی‌دهند، چرا به شما اعتماد نمی‌کنند؟» در ادامه رسایی خطاب به رشیدی کوچی اظهارداشت: ‌«همین الان سکوهای ایرانی چقدر عضو دارند؟ چطور مردم اینجا مجبور به عضویت هستند، در تلگرام مجبور نیستند؟ الان ایتا 40 میلیون عضو دارد». رشیدی کوچی نیز در پاسخ گفت: «بله، چون اگر کسی بخواهد بچه خود را به مدرسه ببرد باید گروهش در ایتا باشد و اگر در تلگرام و واتساپ باشد، مدیر مدرسه توبیخ می‌شود و آمار‌سازی شما اینگونه است». رسایی در پاسخ افزود: «همین الان شما نصب کنید در بازار بزنید نصب بله، روبیکا و ایتا را نگاه کنید». در ادامه رشیدی عنوان کرد: «بله، من وقتی بخواهم از یکسری خدمات استفاده کنم در کشور خودم مجبورم بروم ایتا را نصب کنم. آقای رسایی مردم این دلسوزی شما را نخواهند چه کسی را باید ببینند؟ مردم نمی‌خواهند شما برایشان دلسوزی کنید».‌ وی در پاسخ به پرسش رسایی که گفت «شما سخنگوی مردم هستید» گفت: «بله من صدای مردم هستم. اگر جرات دارید با هم می‌رویم از همین خیابان ولیعصر شروع می‌کنیم و دوربین هم زنده، پشت‌سر من و آقای رسایی بیاید و ببینید واکنش مردم نسبت به آقای رسایی و نسبت به بنده چگونه است؛ این می‌شود، مردم».