حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی اسدی نسب، مدیرگروه قرآن پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا با تقدیر و تشکر از اقدام عملی جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از تمامیت ارضی کشورمان اظهار کرد: قرآن کریم در آیه ۷۵ سوره نساء می‌فرماید؛ «وَ ما لَکمْ لا تُقاتِلُونَ فی سَبیلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفینَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ الَّذینَ یقُولُونَ رَبَّنا أَخْرِجْنا مِنْ هذِهِ الْقَرْیهِ الظَّالِمِ أَهْلُها وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْک وَلِیا وَ اجْعَلْ لَنا مِنْ لَدُنْک نَصیرا»، چرا در راه خدا، و (در راه) مردان و زنان و کودکانی که (به دست ستمگران) تضعیف شده‌اند، پیکار نمی‌کنید؟! همان افراد (ستمدیده ای) که می‌گویند: «پروردگارا! ما را از این شهر (مکه)، که اهلش ستمگرند، بیرون ببر! و از طرف خود، برای ما سرپرستی قرار ده! و از جانب خود، یار و یاوری برای ما تعیین فرما!»، از این آیه شریفه چند مطلب درراستای تعیین وضعیت ما در برابر مردم مظلوم فلسطین قابل برداشت است.

وی افزود: طبق صراحت آیه فوق، کمک و نجات مردم تحت ستم بر همگان ازجمله حکومت‌ها در همه شرایط با وجود توان، لازم است و همه باید اقدام عملی انجام دهند تا این هدف محقق شود. برای تحقق خواسته خدا اگر مقدماتی نیاز است باید آن مقدمات را مهیا و قدرت کافی را برای اقدام لازم کسب کرد. یعنی وقتی قدرت نداریم باید این قدرت را کسب کنیم تا آن واجب محقق شود، چون وجوب مقدمه عقلا واجب است یعنی وقتی شرع بگوید شما باید مظلومان را از دست ستمکاران نجات دهید، عقل می‌گوید برای انجام این امر هر مقدمه‌ای که لازم است، باید آن مقدمه یا مقدمات را نیز محقق کنیم.

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی ادامه داد: بر اساس آیات نورانی قرآن کریم باید به مردم تحت ستم از هر دینی که باشند، ولو مسلمان نباشند کمک و برای نجاتشان چاره‌اندیشی کرد. امام باقر(ع) فرمود: «مقصود از مستضعفانى که در تحت حکومت ظالمانند، ما هستیم» منظور امام(ع) آن است که مصداق حقیقی و روشن این آیه-علاوه بر از مصادیق دیگر- ما هستیم. همچنین امام علی(ع) به شکل کلی در سفارش به حسنین (ع) فرمودند: «کونا للظالم خصما و للمظلوم عوناً». اطلاق آن دلالت دارد که باید به کمک مظلوم ولو مسلمان نباشد و علیه ظالم و لو مسلمان باشد اقدام کرد.

حجت‌الاسلام اسدی نسب بیان کرد: اقدام برای نجات مستضعفان همانند کار در راه خدا است. از این رو ذکر مسیر نجات مستضعفان بعد از سبیل الله ذکر خاص بعد از عام است. فایده ذکر عام این است که بیان کند این هم مصداق همان عام است. اگر فریاد استغاثه مستضعفان بلند شود و کسی به کمک آنان کاری نکند گناهکار است. چرا که کمک واجب است و ترک واجب معصیت است. کمک به نجات مستضعفان غیر از قدرت و توان نظامی مشروط به شرطی دیگر نیست و اینکه برخی می‌گویند ما، چون خودمان مشکلاتی داریم نباید به دیگر ملل تحت ستم کمک کنیم سخنی ناروا و غیر دینی است.

استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: نباید در کمک به دیگران توقع داشته باشیم اقدامی را انجام دهیم که هیج زیانی در آن نباشد؛ مسلمانان و حکومت‌های دینی باید از مال و جان و آبروی خود برای نجات مردم تحت ستم مایه بگذارند و نباید در مسیر احقاق حق دنبال اقدامی باشیم که هیچ زیانی به ما نرسد. اینکه برخی برای  شرکت نکردن در مبارزه با ظالمان مشکلات خود را مطرح کنند نوعی انحراف شمرده می‌شود.

وی تأکید کرد: مفاد آیه بیان شده در واقع درباره قضیه فلسطین است که به جمهوری اسلامی ایران دستور اقدام عملی برای نابودی رژیم اسرائیل و نجات مسلمان تحت ستم این رژیم را می‌دهد و جمهوری اسلامی باید این اقدام را انجام دهد، چون با عملیات تنبیهی اخیر اثبات شد، جمهوری اسلامی این توان را دارد؛ بنابراین هم‌اکنون با ظهور چهار امر مهم اقدام عملی واجب است که عبارتند از؛ «ثابت شد ایران توان نظامی برای مقابله با اسرائیل و آمریکار را دارد»، «این رژیم غاصب دست به قتل عام فجیع مردم مظلوم مسلمان غزه زد و چنین اقدامی سابقه نداشته است»، «مردم جهان متوجه جنایات اسرائیل شده‌اند» و «مردم مظلوم غزه دست یاری و استمداد به سوی همه ما بلند کرده‌اند و اگر ما اقدامی انجام ندهیم مسلمان نیستیم چرا که پیامبر(ص) فرمود: مَنْ سَمِعَ رَجُلاً یُنَادِی یَا لَلْمُسْلِمِینَ فَلَمْ یُجِبْهُ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ».

عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی با بیان اینکه برای نجات مظلومان باید سلاحی مناسب و در سطح تهدیدات و امکانات دشمن داشته باشیم، اظهار کرد: دشمنی که مسلح به سلاح هسته‌ای است و ما را از این سلاح می‌ترساند باید در برابر آن مسلح به این سلاح شد از این رو علاوه بر معنای مطلق آیه فوق، در آیه‌ای دیگر دستور صریح می‌دهد و می‌فرماید: «وَأَعِدُّواْ لَهُم مَّا ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن قُوَّهٖ وَمِن رِّبَاطِ ٱلۡخَیۡلِ تُرۡهِبُونَ بِهِۦ عَدُوَّ ٱللَّهِ وَعَدُوَّکُمۡ وَءَاخَرِینَ مِن دُونِهِمۡ لَا تَعۡلَمُونَهُمُ ٱللَّهُ یَعۡلَمُهُمۡۚ وَمَا تُنفِقُواْ مِن شَیۡءٖ فِی سَبِیلِ ٱللَّهِ یُوَفَّ إِلَیۡکُمۡ وَأَنتُمۡ لَا تُظۡلَمُونَ(انفال: ۶۰) و نیز می‌فرماید: فَمَنِ اعْتَدى عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَیْکُمْ وَ اتَّقُوا أللهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ أللهَ مَعَ الْمُتَّقینَ (بقره: ۱۹۴) در همین زمینه رهبر معظم انقلاب اسلامی کلامی راهگشا دارند که ممانعت از کاربرد سلاح هسته‌ای علیه دشمن را شرح می‌دهد.

وی ادامه داد: رهبر انقلاب می‌فرمایند؛ «ما سلاح اتمی نداریم و نخواهیم ساخت، اما در مقابل تهاجم دشمنان چه آمریکا و چه رژیم صهیونیستی؛ برای دفاع از خودمان در همان سطحی که دشمن حمله کند به آنها حمله خواهیم کرد.» شرح این کلام آن است که ما به دنبال سلاح اتمی نیستیم، اما اگر دشمن ما را با سلاح اتمی تهدید کند ما هم در همین سطح با او مقابله و بر او حمله خواهیم کرد؛ لازمه عینی این کلام آن است که ما بمب اتم نساخته و نداریم اما توان مقابله با حمله اتمی را داریم یعنی ما مقدمات این کار را بگونه‌ای داریم و اگر دشمن خیره سر در این زمینه کاری کند توان فوری برای ترکیب چند جنگ افزار و مواد برای پاسخ اتمی مناسب را دارا هستیم. با این شرحی که بیان داشتیم مشخص شد کلام رهبری کاملا حساب شده و دقیق است و علاوه برآنکه با آیه ۶۰ سوره انفال و ۱۹۴ سوره بقره همساز است با حقوق بین‌الملل نیز سازگار است.

استاد پژوهشگاه فرهنگ واندیشه اسلامی گفت: شیوه درگیری با ظالمان در هر زمانی ممکن است با زمان دیگری متفاوت باشد. عمده، اقدام عملی برای نجات است حال یا مستقیم یا به واسطه نیرو‌های نیابتی و یا غیره. به تعبیر دیگر شیوه مواجهه در هر زمان، بر اساس اقتضائات موجود متفاوت است و شخص رهبری است که بر اساس مصالح و طریقی که کمترین آسیب را برای ما داشته باشد و سریعتر به هدف نائل شود انتخاب می‌کند.

گفت‌وگو از اکبر پوست‌چیان