از پرسش هایی که در حاشیه واقعه جانگداز عاشورا مطرح است، این است که «با اینکه در روز عاشورا سپاه ابن سعد به طفل شش ماهه سیدالشهدا(س) رحم نکرد، چه شد که علی بن الحسین (ع) را به شهادت نرساند؟». این پرسش، چند پاسخ به همراه دارد. در مطلب زیر سعی شده است که به آن پاسخ داده شود:

با اراده الهی زمین از حجت خدا خالی نخواهد ماند

در جواب به این سوال بسیاری بر این باورند که طبق اعتقاد مذهب شیعه و آیه ۳۴ سوره بقره که می‌ فرماید: «هنگامی که پروردگارت به فرشتگان گفت من در زمین خلیفه‌ ای خواهم گذاشت.» زمین خدا هیچ گاه از حجت الهی خالی نخواهد شد. یکی از علت‌ های اساسی در به شهادت نرسیدن امام زین العابدین علیه السلام در کربلا امداد‌های غیبی و اراده الهی بود. به همین دلیل بیمار شدن حضرت در کربلا را به این موضوع نسبت می‌ دهند تا امام سجاد علیه السلام در جنگ شرکت نکنند و جانشان به خطر نیفتد؛ حتی نوشته‌ اند در ظهر عاشورا وقتی فریاد یاری خواهی سیدالشهدا(س) بلند شد در این هنگام امام زین العابدین (علیه السلام) که سخت بیمار بودند برخاستند و به زحمت از خیمه شان بیرون آمدند، به قدری ناتوان بودند که نمی‌ توانستند شمشیر خود را بردارند. سیدالشهدا(س) وقتی از این موضوع باخبر شدند فریاد زدند: ام کلثوم! او را نگهدار، تا زمین از نسل آل محمد (صلی الله علیه و آله) خالی نماند.

دشمن گمان می‌کرد علی بن الحسین (علیها السلام) را کشته!

اما فارغ از این موضوع طی رخداد کربلا مجموعه اتفاقاتی افتاد که مانع به شهادت رسیدن امام چهارم شیعیان شد. یکی از آن‌ها این بود که گمان می‌کردند بعد از سیدالشهدا(س) حضرت علی اکبر (علیه السلام) به عنوان فرزند ارشد، جانشین امام خواهد بود برای همین بر این باور بودند با به شهادت رساندن ایشان جانشین اباعبدالله(س) را به شهادت رسانده‌اند؛ تا جایی که بعد از واقعه عاشورا وقتی امام سجاد علیه السلام به همراه حضرت زینب سلام الله علیها در دارالاماره حاضر شدند ابن زیاد پرسید: این جوان کیست؟ گفتند: او علی بن الحسین (علیهما السلام) است. ابن زیاد گفت: مگر خدا علی بن الحسین را نکشت؟ زین العابدین (علیه السلام) فرمودند: من برادری داشتم که او هم علی بن الحسین نام داشت و او را کشتند.

سوء قصد به جان امام در خیمه‌ها

خیلی‌ها تصورشان این است که با وجود بیماری امام سجاد علیه السلام هرگز سوء قصدی به جان ایشان نشد در صورتی که متون تاریخی چیز دیگری روایت می‌کنند. ابن سعد می‌گوید پس از کشته شدن حسین بن علی (علیهما السلام)، شمر به سوی ایشان آمد. او بیمار بود و در بستر خوابیده بود. شمر فریاد زد: او را بکشید. یکی از همراهان او گفت: سبحان الله! آیا جوانی را که بیمار است و در جنگ هم شرکت نداشته، بکشیم؟ در این هنگام عمر بن سعد سر رسید و گفت: با این زنان و این بیمار کاری نداشته باشید.

وقتی حضرت زینب (سلام الله علیها) سپر جان امام شد

یکی دیگر از سوء قصد‌هایی که علیه امام سجاد علیه السلام رخ داد در قصر عبیدالله بن زیاد بود وقتی حضرت از کشته شدن برادرشان به دست اشقیا خبر دادند؛ ابن زیاد اعلام کرد: «او را خدا کشته» که حضرت در جواب ایشان فرمودند: «خداوند است که جان‌ها را می‌گیرد به هنگامی که مرگ آن‌ها فرا رسیده باشد.» پاسخی که با عصبانیت شدید پسر مرجانه رو به رو شد و او دستور داد تا امام را بیرون برده و گردن بزنند در این لحظه حضرت زینب کبری سلام الله علیها از شنیدن این سخن خشمگین شدند و فرمودند:‌ای پسر زیاد تو دیگر کسی را از ما باقی نگذاشتی. اگر تصمیم داری که این جوان را بکشی، پس مرا هم با او بکش. امام سجاد (علیه السلام) در این هنگام فرمودند: عمه جان، شما سکوت کن تا من با او سخن بگویم. سپس آن حضرت به جانب ابن زیاد رو کرده و فرمودند:‌ «ای پسر زیاد! آیا مرا به کشتن تهدید می‌کنی؟ مگر نمی‌دانی که کشته شدن عادت ما و افتخار ما در شهادت است؟!» ابن زیاد که مغلوب پاسخ محکم زین العابدین علیه السلام شده بود دیگر نتوانست به بحث ادامه دهد دستور داد امام چهارم (علیه السلام) و اهل بیت ایشان را در خانه‌ای که کنار مسجد بزرگ کوفه بود، جای دهند.

*جماران