تحولات استان حضرموت در شرق یمن، پس از گزارش‌هایی مبنی بر حضور نیروهای پاکستانی در حضرموت و افزایش تحرکات و فعالیت‌های آن‌ها طی چند روز گذشته، در استانی با بزرگترین وسعت جغرافیایی و ثروت در این کشور، دوباره به کانون توجه بازگشته است.

پس از خروج نیروهای اماراتی از یمن و فروپاشی ساختارهای امنیتی و سیاسی وابسته به ابوظبی در اواخر سال ۲۰۲۵، گزارش‌های جدیدی از استقرار گسترده و افزایش فعالیت‌های نظامیان پاکستانی در استان حضرموت منتشر شده است.

بر اساس گزارش العربی الجدید، تحولات اخیر در استان حضرموت، ثروتمندترین استان یمن، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. پس از آن که در اواخر دسامبر ۲۰۲۵ رویدادهای امنیتی منجر به پایان حضور نظامی امارات در یمن شد، ساختارهای سیاسی، نظامی و امنیتی که امارات سال‌ها در این کشور بنا کرده بود، منحل شد. همزمان، «شورای انتقالی جنوب» در ۹ ژانویه ۲۰۲۶ پس از درگیری با عربستان سعودی، به دلیل آغاز عملیات نظامی برای کنترل حضرموت و المهره در دسامبر گذشته، که از خطوط قرمز عربستان سعودی عبور کرد، نیز منحل شد.

العربی الجدید بیش از ۲۰ تماس با مقامات یمنی و پاکستانی برقرار کرد تا در این مورد از آن‌ها سوال کند. در حالی که برخی از آنها از دادن پاسخ مستقیم طفره رفتند یا پاسخ‌های کلی ارائه دادند، کسانی که جزئیاتی ارائه دادند اصرار داشتند ناشناس بمانند و هویتشان فاش نشود.

در یمن، رهبران شورای انتقالی جنوب که اکنون در حال رقابت سیاسی با سعودی هستند، از بیان اطلاعات خودداری کردند. در اسلام‌آباد نیز روایت‌ها متناقض بود؛ برخی با اشاره به پیمان دفاعی مشترک با ریاض، وجود نیروهای پاکستانی را تأیید کردند؛ در حالی که برخی دیگر معتقد بودند که چنین مسأله‌ای در آینده اجتناب‌ناپذیر است، اما هنوز محقق نشده است.

کارشناسان در پاکستان معتقدند که اسلام‌آباد در حال حاضر با شدیدترین بحران مالی خود روبه‌روست و برای دریافت کمک‌های مالی سعودی (به‌ویژه پس از قطع حمایت امارات) نیازمند جلب اعتماد ریاض است. بنابراین، اعزام نیرو به منطقه‌ای که عربستان تمایل دارد کنترل آن را در دست بگیرد، در هر لحظه امکان‌پذیر است.

منابع نظامی و دولتی محلی در حضرموت به «العربی جدید» اطلاع دادند که سربازان پاکستانی از چند هفته پیش به تدریج در مناطق مختلف این استان حضور یافته‌اند. آن‌ها تأکید کردند که این نیروها بخشی از ائتلافی به رهبری سعودی هستند که با هدف حمایت از دولت یمن و نیروهای هم‌پیمان با آن تشکیل شده و رسماً جایگزین نقش امارات شده‌اند. این تغییر نقش، پس از فشارهای شدید سعودی و درخواست «رشاد العلیمی»، رئیس شورای ریاستی یمن، برای پایان دادن به مأموریت‌های ابوظبی در یمن صورت گرفت.

این منابع افزودند که حضور نیروهای پاکستانی در حضرموت به درخواست ریاض صورت گرفته است. این امر بیش از یک ماه پیش آغاز شده است و احتمالاً این نیروها به عنوان بخشی از نیروهای کمکی اعزامی ائتلاف از منطقه شروره عربستان سعودی، مقر فرماندهی ائتلاف عربی، آمده و سپس از آنجا به صورت دسته‌ جمعی از طریق زمینی از مرز عربستان و یمن عبور کرده‌اند، بدون اینکه از تعداد سربازان پاکستانی در یمن و اینکه آیا نیروهایی از ملیت‌های دیگر نیز وجود دارند یا خیر، اطلاعی داشته باشند.

نظرات درباره مأموریت دقیق این نیروها متفاوت است. برخی منابع یمنی ادعا می‌کنند که پاکستانی‌ها تنها در قالب «کمیته‌های نظامی» برای ارزیابی مجدد وضعیت و ساماندهی نیروهای دولتی حضور دارند. در مقابل، منابع نزدیک به شورای انتقالی جنوب تأکید کرد که این نیروها مأموریت‌های عملیاتی و امنیتی دارند و کنترل برخی از اردوگاه‌ها و نقاط نظامی در حضرموت را به دست گرفته‌اند.

برخی گزارش‌ها هدف از حضور آن‌ها را آموزش نیروهای دولت مستعفی یمن اعلام کرده‌اند، در حالی که منابع دیگر بر مأموریت «حفاظت از تأسیسات و میادین نفتی» تأکید دارند. با این حال، این اجماع وجود دارد که هدف اصلی، تأمین امنیت زیرساخت‌های نفتی، آموزش نیروهای دولتی و کمک به عادی‌سازی اوضاع در حضرموت است. این استان با مساحت ۱۹۳,۰۳۲ کیلومتر مربع (بیش از یک‌سوم مساحت یمن)، منبع ۸۰ درصد ثروت‌های نفتی و گازی کشور محسوب می‌شود.

شهروندان و شاهدان عینی در حضرموت به رسانه‌ها گزارش داده‌اند که در ۱۰ روز گذشته، نیروهای پاکستانی با لباس‌های رزمی در خیابان‌های شهر المکلا، مناطق الخشعه و نحب دیده شده‌اند. همچنین دو منبع مطلع در حضرموت تأکید کردند که تمرکز اصلی این نیروها در حال حاضر در «فرودگاه بین‌المللی ریان» در شهر المکلا است.

این منابع آگاه در حضرموت به «العربی جدید» اعلام کردند که نیروهای پاکستانی در این استان حضور دارند و تمرکز اصلی آن‌ها در فرودگاه بین‌المللی ریان در المکلا است؛ پایگاهی که پیش‌تر مقر اصلی نیروهای اماراتی بود. بخش کوچکی از این نیروها همچنین در مناطق الخشعه، نحب و میدان‌های نفتی ساحل و وادی حضرموت، در کنار نیروهای سعودی و یمنی مستقر هستند.

به گفته این منابع، مأموریت این نیروها پوشش وظایفی است که پیش‌تر نیروهای اماراتی در چارچوب ائتلاف عربی به رهبری سعودی برای حمایت از دولت مستعفی یمن بر عهده داشتند. منابع مذکور احتمال ورود نیروهایی با ملیت‌های دیگر به حضرموت یا مناطق دیگر یمن را برای جبران خلاء ناشی از خروج نیروهای اماراتی منتفی ندانستند.

این تحولات جدید منجر به خروج نیروهای حفاظت از حضرموت (وابسته به اتحادیه قبایل حضرموت به رهبری شیخ عمرو بن حبریش) از اردوگاه نحب و میادین نفتی شده است. طبق اطلاعات به دست آمده، مقامات محلی حضرموت با هماهنگی با ائتلاف عربی، در تلاش برای ادغام این نیروهای شبه‌نظامی در ساختار ارتش نظامی دولت یمن هستند؛ اقدامی که با مقاومت برخی گروه‌های محلی روبه‌رو شده است.

در اسلام‌آباد، واکنش‌ها نسبتاً مبهم است. یک مقام وزارت خارجه پاکستان که خواست نامش فاش نشود، به «العربی جدید» گفت که اسلام‌آباد طبق «توافق دفاعی مشترک» با عربستان سعودی که در ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵ امضا شد، «ملزم» به اعزام نیرو است، «زیرا تهدیدی واقعی متوجه عربستان از سمت یمن است.» با این حال، وی تأیید نکرد که این نیروها فعلاً وارد یمن شده‌اند.

در مقابل، یک مقام وزارت دفاع پاکستان ادعا کرد که ۱۰ هزار سرباز، هواپیماهای جنگی و سامانه‌های پدافندی پاکستانی هم‌اکنون در خاک عربستان وجود دارد و اسلام‌آباد تنها در صورت درخواست رسمی ریاض، نیروها را به یمن اعزام خواهد کرد.

اما تحلیلگران وضعیت را متفاوت ارزیابی می‌کنند. محمد ظفر بهتی، سردار بازنشسته پاکستانی، اذعان کرد که پاکستان در گذشته نیز نیروهای خود را به کشورهای مختلف اعزام کرده است. 

در همین رابطه، ارتضی علی، تحلیلگر امنیتی معتقد است که وضعیت پاکستان بسیار پیچیده است. این کشور امارات و افغانستان را از دست داده است. بنابراین، فقط چین و کشورهای عربی، به ویژه عربستان سعودی، برای آن باقی مانده‌اند و طبق توافق‌نامه دفاعی مشترک، درخواست‌های ریاض را اجرا خواهد کرد.

این وابستگی ریشه در بحران مالی عمیق پاکستان دارد. بانک مرکزی پاکستان در ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرد که آخرین قسط ۳.۴۵ میلیارد دلاری از اموال بلوکه شده در امارات را تسویه کرده است. این در حالی است که عربستان سعودی نیز در ۱۶ آوریل ۲۰۲۶، سپرده جدیدی به ارزش ۳ میلیارد دلار و تمدید سپرده ۵ میلیارد دلاری دیگر را برای نجات اقتصاد پاکستان اعلام کرد.

ارتضی علی با اشاره به اینکه تعداد واقعی نیروهای پاکستانی در عربستان ۱۰ هزار نفر نیست، بلکه حدود ۵۰ هزار سرباز است که از سوی عربستان سعودی حقوق می‌گیرند و تحت فرماندهی آن‌ها عمل می‌کنند، هشدار داد که این تصمیمات باعث نارضایتی شدید در میان نظامیان پاکستانی شده است.