خردمندی و کم گویی، در برابرکوته فکری و بلندی زبان

یک ضرورت اخلاقی و بلکه یک "باید" اجتماعی است. این مهم وقتی اهمیت فوق العاده پیدا میکند که جامعه ای در بحران جنگ باشد. همانگونه که پرگویی و ابراز نظرات کوته بینانه؛ شخصیت اخلاقی آدمی را از بلندای اخلاق به پایین می کشد، پرگویی و کوته بینی؛ شخصیت اجتماعی را نیر دچار اُفت شدید می کند. کوته فکر؛ با محدودیتِ فکری خود، غافل از گستردگی موضوع مورد نظر ، نظریه های خسارت باری را ارایه می کند که منطبق با زمان و نیازها و زمینه ها نبوده و چه باعث مشکل در سطح جامعه شود.

پرگویان؛

آن گویندگانِ بلند زبانی هستند که از گفتن سخنان بیهوده و خسارت بار ابایی ندارند و حتا از آمیخته کردن پرگویی خود به ادبیات و الفاظ غیرمناسب هیچ تقوای اخلاقی ندارند.

بلند زبانان در علم اخلاق؛

اضافه بر ضعف عقل و گستاخی نفس- جامعه را دچار زمینه های خطاء و گناهان بزرگ می کنند. امروز کشور عزیز درپیچ بزرگ تاریخی قرار گرفته و گذر ازاین پیچ پر خطر نیاز به خردورزی و عقلانیت و مشورت ارکانِ قدرت با نخبگان دارد.* تردیدی نیست ؛ اظهار نظرات بی جا ، و یا تخریب کننده عزت کشور و یا لجن پراکنی به مسئولین فعلی و یا سابق ، وضعیت را بحرانی تر می کند! این حقِ ملت شریف و نظامیانِ افتخارآفرین و دیگر خدمتگزاران کشور نیست

که تریبون دارانِ صوتی و نوشتاری؛ با زیاده گویی در آنچیزی که مورد شناختِ کامل شان نیست، و یا با بدگویی و درشت زبانیِ غیراخلاقی، بدون توجه به موقعیت حساس کنونی و شرائط پیش رو ، همه عزت و امید مردم شریف ایران را مورد لطمه قرار دهند!

امروز در فضای مجازی افراد متعددی ومتاسفانه گاهی در لباس روحانیت، با کوته بینی و درشت گویی به بهانه دفاع ازحق و جهاد و دیگر عناوین پرارزش، ولی در حقیقت به انگیزه خودنمایی وافزایش فالوورند! و بدون در نظر گرفتن موقعیت جنگی و امکان جنگ دیگر ، با پر کردن فیلم از سخنان بی محتوای و پرخاشگرانه ی خود ؛ از عالَم و آدم بدگویی می کنند! و وارد این عرصه غیر اخلاقی و منافی با امنیت کشور می شوند!

میدان و خیابان که عزتمندانه، کشور را در بدترین شرایط نگه داشته است، حریم شخصی فلان سخنران سیاسی و یا مداح کذایی نیست که اختیار داشته باشد؛ زبان از مدار اخلاق و عقل خارج کند و خوراک شبکه های معاند این مردم عزیز را تغذیه کند!

رسانه ملی، باید طبق رسالت و مسئولیتِ ذاتی خود رسانه و رساننده آگاهی، در ذیل پرتو اخلاق و عقلانیت باشد. اما اگر پمپاژ ناامیدی، ناسپاسی نسبت به مسئولین امروز و دیروز باشد؛ نه تنها "نارسانه" بودنِ را تثبیت می شود ، بلکه خلاف اخلاق و عقلانیت، و ایجاد چالش در روند بهبود شرائط پیچیده کنونی است. در اینجاست که با توجه اهمیت موضوع و نگاه امنیتی به آن ، این سوال پیش می آید ؛ علت کوته فکری و پُر گویی ها چیست؟ پاسخ را باید در علت محدودی بودنِ فکرها دید.

محدودیتِ فکری از؛ تعصب قومی و مذهبی سیاسی، و یا ناتوانی در درک، و یا هوا وهوس ریشه می گیرد، و نشانه آن؛ زود قضاوت کردن دیگران، و مقاومت در برابر ایده های به روز، و نهایتا؛ نداشتن تحملِ شنیدن حرف مخالف‌ است.

استاد ایت الله جوادی بر این نظر است‌؛ «کوته فکران؛ فقط در محدودهٔ ماده، حس، تجربه و منافع شخصی نظریه پردازی می کنند! و کسی که بدون ارائه دلیل مقبول میگوید؛ فقط نظر من درست است و بقیه اشتباه میکنند، کوته فکر است» متاسفانه؛ ناقص العقل ها جای خردورزان را تنگ می کنند. و چون در اندیشه و تصمیم گیری، دچار ناتوانی آشکار فکری و عدم فهم مسائل هستند ودرنتیجه عُرضه حل بحران ها را ندارند‌، باید زبان به کام گرفته و موقعیت تصمیم گیری و اجرا را به صاحبان تدبیر و زمان شناس تسلیم کنند.

قرآن کریم، در مرحله نخست به عواقب زبان و گفتار اشارت می فرماید: «مَا یَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ؛ هیچ سخنی را بر زبان نمیآورد مگر آنکه نزد او نگهبانی آماده است.» [سورهٔ ق، آیهٔ ۱۸] و در مرحله دیگر، انسان را در برابر همه شنیده ها و دیده ها و دیدگاه ها در پیشگاه الهی ؛ مسئول معرفی فرمود: «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ کُلُّ أُولَٰئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا.؛ و از آنچه به آن علم نداری پیروی مکن؛ چرا که گوش و چشم و دل، همه مسئولاند.» [ اسراء، آیهٔ ۳۶] پیامبر خدا(ص)فرمود:«همانا بنده سخنی میگوید که در آن دقت نمیکند و به سبب آن، به اندازهٔ فاصلهٔ مشرق و مغرب در آتش سقوط میکند.؛ إِن العبد لیتکلم بکلمة مَا یتبیّن فیها یزل بها فی النار ابعد مما بین المشرق و المغرب.» [صحیح بخاری،ح ۶۴۷۸]

آیا امیدی به تحولات اخلاقی درعرصه سیاست میرود؟

*جماران