جماران: ششم مرداد سال 1366 برابر با اول ذی الحجه 1407 هجری قمری، امام خمینی طبق برنامه همه ساله خود پیامی خطاب به حجاج بیت الله الحرام جهت مراسم برائت از مشرکین صادر کردند.

شاید یکی از طولانی ترین پیامهای ایشان به حجاج همین پیام باشد که بیش از سی صفحه است. این پیام که دربردارندة مطالب بسیار مهم برای جهان اسلام و مسلمین جهان میباشد، با آیة 100 سورة نساء: «و من یخرج من بیته مهاجراً إلی الله و رسوله ثمّ یدرکه الموت فقد وقع أجره علی الله»، آغاز میشود و با حمد و ستایش الهی بر نعمتهای بیکران او ادامه می یابد.

در بند اول به تفصیل دربارة برائت از مشرکان سخن گفته شده و مبانی قرآنی و روایی آن بازگو شده است. برائت از مشرکان را تجدید میثاق با مجاهدان برای ادامة نبرد با کفر، فریاد از ستم ستمگران، فریاد مردم مسلمان آفریقا، فریاد مردم لبنان و فلسطین، فریاد همة مردمانی که دیگر تحمل سلطه آمریکا را ندارند، فریاد دفاع از مکتب و نوامیس و دفاع از منابع و ثروتها و سرمایه های ملتهای مسلمان، فریاد فقر و تهیدستی گرسنگان و محرومان و پابرهنه ها، فریاد امتی که همه کفر و استکبار برای مرگ او درکمین نشسته اند، بیان داشته است.

در بند دوم به مسأله جنگ و دفاع مقدس مردم ایران در برابر هجوم صدامیان و عفلقیان پرداخته و به جنایات و تجاوزات هوایی و دریایی و زمینی ارتش صدام و در نتیجه ویرانیهای جنگ اشاره کرده و در نهایت به استواری مردم ایران و ایستادگی در برابر زروگویی های سلطه جویان و مستکبران پرداخته و چهرة آنان و وابستگان داخلی آنان را رسوا نموده است. جملة کلیدی این بخش این است که:

من به تمام دنیا با قاطعیت اعلام میکنم که اگر جهانخواران بخواهند در مقابل دین ما بایستند، ما در مقابل همة دنیای آنان خواهیم ایستاد. (ص 325)

سپس به همه حامیان صدام از جمله سران کشورهای خلیج فارس و همه ابرقدرتهای شرق و غرب هشدار میدهد که دست از حمایت صدام بردارند.

بند سوم پیام ایشان خطاب به روحانیون، مدیران و مسئولین کاروانهاست. دوری روحانیون از ایجاد وسواس و مشکل تراشی در اعمال حج زائران، و استفاده از فرصت بدست آمده، نکته ای است که در ابتدا به آن اشاره کرده و سپس به همگان در جهت پاسداری از انقلاب اسلامی و نیز بیداری مسلمین جهان توصیه میکنند.

عظمت قرآن کریم و احکام نورانی اسلام و سنت پیامبراکرم (صل الله علیه و آله و سلم) و ائمه معصومین (علیهم السلام) و گله بی توجهی مسلمانان به همه این داشته های عظیم، از دیگر مطالبی است که در این پیام به آن پرداخته شده است.

یادآوری مطلب مهم دیگری که به عهدة علما، فقها و روحانیت است:

مقابله جدی با دو فرهنگ ظالمانه و منحط اقتصادی شرق و غرب و مبارزه با سیاستهای اقتصادی سرمایه داری و اشتراکی در جامعه است. (ص 339)

امام خمینی با اشاره به اینکه در حکومت اسلامی بیشترین ارزش از آنِ تقوا پیشگان است و ثروت و مال و قدرت جایگاهی ندارد، به کارگزاران حکومت سفارش میکنند که با فقرا و مستمندان و پابرهنه ها بیشتر حشر و نشر و رفاقت داشته باشید.

ایشان ضمن سپاسگزاری از روحانیون، سفارش اکید بر ساده زیستی دارند و میفرمایند:

من متواضعانه و به عنوان یک پدر پیر از همه فرزندان و عزیزان روحانی خود میخواهم... از گرایش به تجملات و زرق و برق دنیا که دون شأن روحانیت و اعتبار نظام جمهوری اسلامی ایران است، پرهیز کنند و بر حذر باشند که هیچ آفت و خطری برای روحانیت و برای دنیا و آخرت آنان بالاتر از توجه به رفاه و حرکت در مسیر دنیا نیست. (ص 342-343)

در خاتمه ضمن دعوت زائران به شرکت در راهپیمائی کوبنده برائت از مشرکان، آنان را به انسجام کامل و برخوردهای اخلاقی و سازنده در همه مراسمهای حج و دوری از اعمال سلیقه های شخصی و خودسرانه و دوری از درگیری و اهانت و جدال فرا میخوانند، تا مبادا موجب هتک احترام اجتماع عظیم زائران بشود. (صحیفه امام، ج 20، ص 311-347)