جهش دوباره قیمت‌ها، بازار خودرو را به شوک فرو برد. بهای خودروهای داخلی که تا پریروز جهش بین ٦ تا ١٤‌میلیون تومانی را تجربه می‌کرد، دیروز دوباره تا ١٠‌میلیون تومان دیگر جهش داشت. به این ترتیب بهای پراید به حدود ٥٤‌میلیون تومان رسید و خودروی ٢٠٦ تیپ دو قیمت ٩٥‌میلیون تومان را تجربه کرد. جهش قیمت خودروهای داخلی درحالی رخ می‌دهد که حسین اردوخانی، رئیس سابق اتحادیه نمایشگاهداران خودرو به «شهروند» می‌گوید: «خودروسازان با رفتارهای نامناسب خود بازار را به تنش کشیده‌اند و پیش‌فروش ابزاری شده است که آنها مشکلات مالی خود را حل کنند.»
او ادامه می‌دهد: «تا زمانی که رفتار خودروسازان کنترل نشود، زیان آنها از جیب مردم پرداخت می‌شود.»

سرگیجه در بازار خودرو
روند افزایش قیمت خودرو همچنان با سرعت بالا ادامه دارد و متوقف نشده، این درحالی است که وزیر صنعت، معدن و تجارت‌ سال گذشته وعده متعادل‌شدن قیمت خودروهای داخلی و افزایش عرضه خودروسازان را به مردم داد، اما برخلاف این ادعا خودروسازان داخلی اقدام به افزایش قیمت خودروهای خود کرده‌اند. از طرف دیگر کمیته تنظیم بازار خودرو با اعلام مصوبه‌ای مبنی بر افزایش ۱۰درصدی فروش فوری خودروسازها بازار را با شوک بزرگی مواجه کرده، چون تعهدات معوق ۷۸۰هزار دستگاه ایران‌خودرو و سایپا اعتراض بسیاری از خریداران را به‌همراه داشته است.

فعالان بازار از افت محسوس خرید و فروش خودرو در بازار خبر می‌دهند. بررسی میدانی از نمایشگاه‌ها و همچنین مراکز خرید و فروش نیز نشان می‌دهد که معاملات خودرو به میزان قابل توجهی کم شده، به‌طوری که حتی عبور پراید از مرز ٥٠‌میلیون تومان هم انگیزه‌ای برای فروش ایجاد نکرده است، چراکه بسیاری انتظار دارند همچنان روند افزایشی قیمت خودرو تداوم داشته باشد. رشد شدید قیمت‌ها باعث روند نزولی معاملات شده و طرح‌های فروش فوری و پیش‌فروش دو خودروساز بزرگ کشور یعنی ایران‌خودرو و سایپا نیز آن‌گونه که انتظار می‌رفت، ترمز رشد قیمت را نکشیده است.

بررسی آمارهای وزارت صنعت، معدن و تجارت نشان می‌دهد تولید پارسال انواع خودرو در کشور با افت ٣٧,٨‌درصدی نسبت به‌ سال ١٣٩٦، به ٩٥٥‌هزار و ٩٢٣ دستگاه رسید. پاییز پارسال تولید روزانه سایپا به نزدیک ٤٠٠ دستگاه و ایران‌خودرو به حدود ٨٠٠ دستگاه رسیده و خودروهای زیادی کف کارخانه‌ها مانده بود که نقص قطعه داشت، اما در پایان اسفندماه گذشته و با بسته‌های طراحی شده، مجموع تولید این دو خودروساز به بیش از ٤‌هزار دستگاه رسید. از روز سوم اردیبهشت‌ماه این روند شتاب گرفته، به‌طوری که نرخ برخی از خودروهای داخلی با رشدی قابل توجه همراه شده است.

خودروهای داخلی چقدر گران شدند؟
درحال حاضر سمند LX به ٨٨‌میلیون و ٥٠٠‌هزار تومان و سمند ٧ EF نیز با افزایشی عجیب به ٩٣‌میلیون تومان رسیده است، سمند٧ EF دوگانه‌سوز هم در دو کد ۱۰ و ۱۶ به ترتیب ٩٥‌میلیون و ٥٠٠‌هزار تومان و ٩٨‌میلیون تومان قیمت خورده و قیمت پیشنهادی فروشندگان برای سمند سورن نیز بیش از ١٠٨‌میلیون تومان بوده است. دنا تیپ دو ١٢٦‌میلیون تومان، دنا پلاس دو ایربگ ١٥٩‌میلیون تومان و دنا پلاس توربو دو ایربگ نیز ١٧٣‌میلیون تومان قیمت دارد. در این بین محصولات سایپا هم از قافله عقب نماند. دلالان در روزهای اخیر پراید ۱۱۱ را با قیمت ٥٣‌میلیون و ٥٠٠‌ هزار تومان به فروش رساندند. قیمت پژو ۲۰۷ اتوماتیک هم به ١٧٢‌میلیون تومان رسیده است. این درحالی است که یک مقام مسئول در وزارت صنعت با اعلام این‌که درحال حاضر ٦٥‌هزار دستگاه خودروی ناقص در ایران‌خودرو و ٤٠‌هزار خودروی ناقص در انبار سایپا قرار دارد، اعلام کرده ایران‌خودرو و سایپا در سال ٩٧ و اوایل ٩٨ در مجموع ٧٨٠‌هزار تعهدات معوق دارند که باید تمام تمرکز خود را به تحویل آنها انجام دهند.

بازار خودرو در مرز انفجار
حسین اردوخانی، رئیس سابق اتحادیه نمایشگاهداران خودرو درباره بازار این روزهای خودرو به «شهروند» می‌گوید: «بازار خودرو در مرز انفجار قرار گرفته است و قیمت‌ها درحال منفجرشدن هستند. این وضع نه با عقل و منطق جور درمی‌آید، نه با حساب‌وکتاب. متاسفانه مردم به دلیل این‌که نمی‌دانند با سرمایه‌های سرگردان خود چه کار کنند، تن به پیش‌خرید خودروهای داخلی بی‌کیفیت می‌دهند که البته درنهایت هم دستشان نه به خودرو می‌رسد، نه سودی می‌برند.»

او ادامه می‌دهد: «هربار که شرکت‌های خودروساز اعلام می‌کنند پیش‌فروش دارند، مردم به این سایت‌ها حمله‌ور می‌شوند غافل از این‌که نمی‌دانند قبلا همه خودروها به فروش رفته‌اند و هیچ خودرویی برای فروش وجود ندارد.»

اردوخانی درباره طرح‌های تحویل فوری شرکت‌های خودروساز می‌گوید: «طرح تحویل فوری یعنی شما نیمی از مبلغ یک خودرو را پرداخت کنید و حداکثر ٤٨ ساعت بعد خودرو را تحویل بگیرید، نه این‌که ٦ ماه به شما وعده امروز و فردا بدهند و با پول‌تان کار کنند و آخر سر هم یک خودروی بی‌کیفیت و گران‌تر از آن‌چه پیش‌خرید کرده‌اید، تحویل‌تان بدهند. متاسفانه شرکت‌های خودروساز داخلی هر وقت می‌بینند با کمبود نقدینگی مواجه شده‌اند، طرح تحویل فوری راه می‌اندازند و مشکلات مالی خود را حل می‌کنند و در این میان تنها کسی که ضرر می‌کند و به دردسر می‌افتد، مشتری بینواست.»

این فعال بازار خودرو با رد ادعای خودروسازان مبنی بر افزایش تولید خودرو در سال ٩٨ می‌گوید: «اگر این ادعا درست است و خودروسازان برای افزایش تولید برنامه دارند، پس چرا خودروهایی که ٦ ماه پیش فروخته شده‌اند را به مردم تحویل نمی‌دهند؟ این همه خودروی تولید شده کجا دپو شده و قرار است کی به صاحبان آنها تحویل داده شود؟ متاسفانه شرکت‌های خودروساز با رفتار نامناسب خود بازار خودرو را به نابودی کشانده‌اند و با ادامه این وضع هم هیچ امیدی به بهبود اوضاع نیست.»

*شهروند